مرجع ابزار دقیق

در مرجع ابزار دقیق قصد داریم به گونه‌ای متفاوت به مهندسی ابزار دقیق نگاه کنیم.

کمی ریزبین‌تر و دقیق‌تر می‌شویم و تمامی زیر و بم های ابزار دقیق را در مرجع ابزار دقیق تحلیل و بررسی خواهیم کرد.
با ما همراه باشید با صفر تا صد ابزار دقیق در ۷ گام !

هدف ما در مرجع ابزار دقیق ، ترسیم نمودن یک مسیر صحیح برای پیشرفت شما در این حوزه می‌باشد.

مطالعه مرجع ابزار دقیق تا آخرین جمله را به شدت توصیه می‌کنیم!

مرجع ابزار دقیق

۱- ابزار دقیق چیست ؟

قطعا واژه ابزار دقیق به گوشتان خورده است!
اما واقعا منظورمان از ابزار دقیق چیست؟

در نگاه اول می‌توان گفت که ابزار دقیق یعنی ابزار+دقیق (ابزار به علاوه دقیق)، یعنی ابزار هایی که دقیق کار می‌کنند!!
خب با فرض قبول کردن این تعریف، منظور از دقیق کار کردن چیست؟!

اگر با این حرفه آشنایی قبلی داشته باشید، احتمالا جواب این سوال را خودتان داده‌اید!
منظورمان از دقیق بودن، همان اندازه گیری دقیق و با کمترین خطا می‌باشد.
بنابراین ابزار دقیق، هنر و علم استفاده از تجهیزاتی است که به خوبی و با کمترین خطا، کمیت های مورد نظر در کارخانه یا سایت را اندازه گیری کنند.
این کمیت های مورد اندازه گیری، ممکن است سطح یک مخزن یا فلوی عبوری از یک پایپ، یا دمای یک کوره و یا فشار مربوط به یک مخزن یا پایپ باشد.

تاریخچه علم ابزار دقیق

در ایران رشته ابزار دقیق تا قبل از سال ۱۳۸۵ شمسی، عموما زیر مجموعه ای از رشته برق در نظر گرفته می‌شد و
مهندس الکتریکال، وظایف مهندس ابزار دقیق را نیز انجام می‌داد.

اما پس از آن، به علت گسترش ابزار دقیق و در ارتباط بودن صنایع با مجموعه زیادی از تجهیزات و سنسور ها،
تصمیم بر آن شد که این رشته را به عنوان شاخه‌ای مجزا در صنعت در نظر بگیرند.

مهندسین این حوزه را، تحت عنوان مهندس ابزاردقیق و کنترل می‌شناسند.

مراحل اجرای یک پروژه ابزار دقیق به طور خلاصه به صورت زیر می‌باشد:

مراحل اجرای یک پروژه ابزار دقیق

۱- طراحی

اولین مرحله، فهمیدن و درک کردن فرآیندی است که قصد کنترل آن را داریم.

طراحی یک فرآیند، امری کاملا تخصصی و متناسب با صنعت موردنظر و هدف مربوطه می‌باشد.
در ابتدای کار یک مهندس فرآیند یا شیمی و یک مهندس ایمنی ، فرآیندی که بایستی در سیستم انجام شود را مورد تحلیل قرار می‌دهند؛
سپس متناسب با اطلاعات اولیه و پروسه‌ای که به ما داده می‌شود،
واحد ابزار دقیق و کنترل شروع به طراحی سیستم کنترل و شناسایی تجهیزات ابزار دقیق مورد نیاز می‌نماید.
بدین منظور نقشه هایی نظیر نقشه P&ID به شما تحویل داده می‌شود.

۲- تامین تجهیزات

دومین مرحله، انتخاب تجهیزات مناسب است که این کار تخصص و وظیفه کلیدی شما بوده و
با بدست آوردن مهارت در حوزه ابزار دقیق به این کار مسلط خواهید شد.

در ادامه (گام ۳) در مورد بهترین تولیدکنندگان و شرکت‌های تامین کننده تجهیزات ابزار دقیق گفت‌ و گو خواهیم کرد.
انتخاب و خریداری تجهیز مناسب (از نظر کیفیت و قیمت) نقش بسزایی در ادامه حیات پروژه تا سالهای سال را دارد.

۳- نصب تجهیزات

پس از تامین و خریداری تجهیزات، فرآیند نصب و اتصال تجهیزات شروع خواهد شد.

بنابراین شما بایستی با نصب و اتصالات تمامی تجهیزات بر روی خط و مخازن آشنا باشید!
همچنین مدارکی نیز تحت عنوان مدارک hook-up (هوک آپ) توسط شما تهیه شده و در اختیار مسئولین و کارفرمایان قرار می‌گیرد.
که در این مدرک، اطلاعات مناسب و جامعی در مورد نصب و اتصالات ذکر می‌شود.

۴- راه اندازی و بهره برداری

آخرین مرحله، راه اندازی و بهره برداری پروسه می‌باشد.
بدون شک، پر استرس‌ترین مرحله، این مرحله می‌باشد.
بایستی در هنگام راه اندازی پروسه، ایمنی های لازم را حتما در نظر بگیرید و
به این نکته توجه کنید که اولین مسئله‌ در طراحی و نصب، ایمنی می‌باشد!

در ادامه و با یک فیلم این گام‌ها را با جزئیات بیشتر در مرجع ابزار دقیق مرور می‌کنیم:

۲- استانداردهای ابزار دقیق

در شروع هر کاری، بایستی با قوانین و اصول حاکم بر آن کار (شغل) آشنا شویم!
در ابزار دقیق نیز یکسری اصول و قواعد داریم که به آنها استانداردهای ابزار دقیق می‌‎گوییم.

این استانداردها، مبنا و مرجع ابزار دقیق برای سازمان‌های مربوطه برای انجام تمامی کارها در این حوزه می‌باشند.

به کلیه‌ی بایدها و نبایدهای موجود برای طراحی، ساخت و نصب هر تجهیز، استانداردها می‌گوییم.

استانداردهای ابزاردقیق، ممکن است بین المللی و یا داخلی باشند.

اگر بخواهیم به طور خلاصه به این استانداردها اشاره کنیم
(به طور مفصل در نوشته استانداردهای ابزار دقیق به این مقوله پرداخته ایم)،
مهمترین استانداردی که ما به آن مراجعه خواهیم کرد، استاندارد ایرانی IPS می‌باشد.
IPS، از مهمترین استانداردهای نفت و گاز می‌باشد و از آن علاوه بر نفت و گاز در صنایع دیگر نیز استفاده می‌شود.
این استاندارد به طور کلی به سه بخش متریال (M)، ساختار (C)  و الکتریکال (E) تقسیم بندی می‌شود.

استاندارد مرجع در حوزه فشار

در موارد متعددی به این استاندارد رجوع خواهیم کرد و از آن برای اندازه گیری پارامترهای مختلف، بهره می‌بریم.

استانداردهای بین المللی API و ISA نیز، از پرکاربردترین استانداردهای ابزار دقیقی می‌باشند.

یک مهندس ابزاردقیق، بایستی به خوبی با این استانداردها آشنا باشد و به قول برخی از اساتید اهل فن، این استانداردها را بایستی از حفظ باشیم!
در فایل زیر، استاندارد مربوط به ساختار و طراحی ادوات ابزار دقیق فشار را به عنوان نمونه مشاهده می‌کنید:

IPS-C-IN-110

استاندارد نصب تجهیزات

همان طور که مشاهده کردید (اگر فایل بالا را دانلود نموده‌ باشید و حداقل به صورت مختصر مرور کرده باشید!)
استاندارد نصب تجهیزات نیز در متن مربوط به استانداردها جای داده شده است.
و این بدان معناست که اگر به دنبال استاندارد نصب یک تجهیز بودید،
متن اصلی مربوط به استاندارد آن نوع تجهیز را مطالعه کنید؛ یکی از بندهای آن مربوط به نصب تجهیز می‌باشد.

استاندارد نصب تجهیزات ابزار دقیق

۳- تجهیزات ابزار دقیق

از ابتدایی ترین تجهیزات ابزار دقیق، می‌توان به فلومتر، سطح سنج، دماسنج و فشار سنج اشاره کرد.

در تعریف ابزار دقیق (گام ۱)، گفتیم که هدفمان از ابزار دقیق، اندازه گیری کمیت‌های فلو (فلومتر) ، سطح (سطح سنج) ، دما (دماسنج) و فشار (فشار سنج)  با کمترین خطای ممکن می‌باشد!

اولین تجهیزاتی که شما به عنوان مهندس ابزار دقیق بایستی به خوبی با آنها آشنا باشید، همین تجهیزات می‌باشد.

بایستی با ویژگی‌های آنها آشنا باشید و بتوانید متناسب با پروسه‌ای که دارید، بهترین تجهیز را انتخاب کنید.

تجهیزات دیگری که بایستی به خوبی با آنها آشنا باشید، شیرآلات صنعتی می‌باشد.

جعبه تقسیم، کابل، گلند از دیگر تجهیزاتی هستند که زیاد با آنها سر و کله خواهید زد و
بایستی با انواع آنها آشنا بشوید.

(برای مطالعه بیشتر در مورد هر یک از این تجهیزات، به لینک های مربوطه مراجعه کنید)

تجهیزات ابزار دقیق

توانایی و مهارت در انتخاب و خرید یک تجهیز مناسب، نیازمند تجربه و تحمل سختی های راه می‌باشد.

توصیه می‌شود که ابتدا ۱ الی ۲ سال با تمرکز به آشنایی و یادگیری این تجهیزات بپردازید و
سپس به صورت عملی و از نزدیک با این تجهیزات کار کنید،
در انتها با تجربه و تکرار و حضور در چند پروژه به تسلط مناسبی در این حوزه دست خواهید یافت.

این را هم یادتان باشد که در دنیای امروز بایستی هر از چند گاهی اطلاعات خود را به روز کنید و از دنیا عقب نمانید.

خریداری و تامین تجهیزات ابزار دقیق

در ادامه و همراه با مرجع ابزار دقیق به بررسی مختصری در مورد برترین برندها و شرکت های تامین کننده تجهیزات ابزار دقیق خواهیم پرداخت.

امروزه با گسترش علم و دانش، فروشگاه های ابزار دقیق و شرکت های تامین کننده تجهیزات ابزار دقیق روند رو به رشدی را داشته و شما به راحتی می‌تواید نیازهای خود را برای خرید این تجهیزات، برطرف نمایید.

لیست برترین شرکت های تامین کننده تجهیزات ابزار دقیق را در ادامه آورده‌ایم:

  • Endress Hauser
  • Rosemount
    شرکت های اِندرِس هُوزِر و رُز مُنت بی شک بی رقیب ترین و از بهترین تولیدکنندگان تجهیزات ابزاردقیق می‌باشند.
    مثلا یکی از پرکاربردترین ادوات ابزار دقیق ، (rtd (pt100 می‌باشد.
    از بهترین تولید کنندگان مقاومت های متغیر با دما (rtd)، شرکت Endress Hauser می‌باشد.
    rtd مربوط به این شرکت به صورت زیر می‌باشد:خرید و تامین تجهیزات ابزار دقیق

    داخل این تجهیز به صورت زیر می‌باشد:

    مقاومت متغیر با دمای شرکت Endress Hauser

    البته در مورد rtd در نوشته مربوط به ترمیستور به طور کامل بحث کرده ایم و
    هدف فعلی ما در مرجع ابزار دقیق ، آشنایی شما با اساس و پایه های مهندسی ابزار دقیق است و
    شما با کلیک بر روی هریک از لینک‌های مرتبط، مطالب مرتبط را
    به صورت جامع تر و با جزئیات بیشتر مشاهده خواهید کرد.
    وظیفه rtd، اندازه گیری دما با دقت بالا می‌باشد.

    محصولات اندازه گیری فشار و دمای این دو شرکت از کیفیت خوبی برخوردار است.

    همچنین به شرکت های زیر نیز به عنوان دیگر تولیدکنندگان معتبر تجهیزات ابزار دقیق می‌توان اشاره کرد.

  • KROHNE
    یکی دیگر از تجهیزات پرکاربرد و خیلی مهم در صنایع مختلف، فلومتر ها (به منظور اندازه گیری جریان عبوری از پایپ) می‌باشند.
    بی شک، برند کِرُنه (KRONHE) یکی از بهترین تولیدکنندگان این محصول می‌باشد.

فلومتر

  • ABB
  • FISHER
  • YOKOGAWA
  • IFM
  • VEGA
  • HACH

این شرکت ها به عنوان مرجع ابزار دقیق در خرید و تامین تجهیزات ابزار دقیق به حساب می‌آیند.

برترین برندهای تامین کننده تجهیزات ابزار دقیق

۴- صنایع مرتبط با ابزار دقیق

وقتی صحبت از یک محیط صنعتی و انجام یک پروژه صنعتی می‌شود، تصورِ اینکه آن پروژه بدون تجهیزات ابزار دقیق و یک مهندس ابزاردقیق به انجام برسد، چیزی نزدیک به محال است.

در واقع در صنایع مختلف، از ابزار دقیق به عنوان راه حلی برای پیشبرد بهتر فرآیند و رسیدن به بهترین نتیجه استفاده می‌شود.

ابزار دقیق در صنعت نفت و گاز و پتروشیمی

در صنایع زیادی از جمله صنایع آب، نفت، گاز و پتروشیمی از سیالات متنوعی استفاده می‌شود و
این سیالات از طریق خطوط و لوله های پروسسی از محلی به محلی دیگر انتقال داده می‌شوند.
همچنین از مخازن بزرگ و کوچک برای ذخیره سازی استفاده می‌گردد.

پالایشگاه

در این صنایع بالطبع نیاز است که میزان سیال عبوری و حتی میزان سیال ذخیره سازی شده،
با استفاده از یکسری تجهیزات (که همان تجهیزات ابزار دقیق) می‌باشد، اندازه گیری شود.
برای نمونه، فرض کنید که در یک پالایشگاه نفت، یک لوله حاوی بنزین داریم که در حال خارج شدن از پالایشگاه می‌باشد و
قصد فروش بنزین خروجی را به یک شرکت خارجی داریم،
همان طور که ملاحظه می‌کنید، سیال خروجی ما بنزین است!!
خب، سر و کار شما با پول و دخل و خرج می‌باشد (در حدود میلیون‌ها یورو)، کافی است که
سنسوری که اندازه گیری بنزین خروجی را انجام می‌دهد (که به آن فلومتر می‌گوییم)، به میزان اندکی خطا داشته باشد…
این خطای کوچک می‌تواند سرمایه شما را هدر بدهد و مقدار زیادی از بنزین خود را به صورت رایگان بفروش برسانید!

پیش‌تر در مرجع ابزار دقیق ، ادوات و تجهیزات اندازه گیری در مهندسی ابزار دقیق را به صورت اجمالی معرفی کردیم؛
بسیاری از این تجهزات در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به کار می‌رود.
مثلا برای اندازه گیری بنزین خروجی، از فلومتر استفاده خواهیم کرد.
همچنین برای اندازه گیری سطح مخازن ذخیره سازی از سطح سنج ها استفاده خواهیم کرد.
بنابراین در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی از فلومتر و لول متر های متعددی بهره خواهیم برد؛
همچنین به تعدادی فشارسنج و دماسنج نیز نیاز داریم.

مخازن ذخیره سازی

ابزار دقیق در صنایع سیمان و معدن

از ابزاردقیق در صنایع سیمان و معدن در موارد زیر استفاده می‌شود:

• اندازه گیری سطح سیلوهای سیمان و سنگ‌های معدنی بوسیله ترانسمیترهای سطح
• اندازه گیری سطح دیگ های بخار با استفاده از سطح سنج ها
• اندازه گیری فشار روی کوره‌ها و دیگ‌های بخار
• کنترل دبی بخار خروجی از دیگ‌های بخار به صورت دقیق از طریق فلومترهای مناسب
• اندازه گیری میزان سوخت مصرفی با فلومتر
• اندازه گیری دمای کوره با سنسور دما

صنایع سیمان و معدن

گستره کاربرد ابزار دقیق، بسیار وسیع می‌باشد و با ورود ابزار دقیق، پیشرفت چشمیگری در تولید و بهره‌وری ایجاد شده است.

۵- رشته ابزار دقیق و گرایش‌‌های دانشگاهی ابزار دقیق

اگر از افرادی هستید که در مورد تحصیلات آکادمیک رشته ابزار دقیق کنجکاو هستید،
گام پنجم در مرجع ابزار دقیق را از دست ندهید…

تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی در رشته ابزار دقیق و در کشور عزیزمان ایران معمولا به یکی از صورت‌های زیر می‌باشد:

•    اگر از دوستانی هستید که در فنی و حرفه ای مشغول به تحصیل هستید،
پس از گذر از دوران دبیرستان و شرکت در کنکور مقطع کاردانی، بایستی گرایش کاردانی ابزار دقیق را انتخاب کنید.
این گرایش در اکثر دانشگاه های فنی و در ۴ یا ۵ ترم ارائه می‌شود.
در برخی موارد ممکن است که این گرایش را با نام “کارشناسی ناپیوسته مهندسی تکنولوژی کنترل و ابزار دقیق” شنیده باشید،
که دروس مشابهی را دارند و با این تفاوت که دروس مربوط به کاردانی ابزار دقیق، بیشتر عملی و پژوهشی است و
در آن تا حد امکان به تجهیزات ابزار دقیق پرداخته می‌شود.

•    اگر از دوستانی هستید که در رشته های مهندسی و ریاضی تحصیل کرده‌اید (یا در حال تحصیل هستید)،
در انتخاب گرایش کارشناسی ارشد با ۲ انتخاب رو به رو هستید:

•    یکی از این انتخاب ها، گرایش کارشناسی ارشد مهندسی ابزار دقیق و اتوماسیون در صنایع نفت می‌باشد که
ضرایب دروس آن در کنکور ارشد بر اساس دفترچه آزمون سال ۹۷ به صورت زیر می‌باشد:

عناوین و دروس امتحانی

عناوین دروس امتحانی: ۱- زبان عمومی و تخصصی (انگلیسی)، ۲- ریاضیات مهندسی،
۳- کنترل خطی و غیرخطی، ۴- ترمودینامیک، ۵- مکانیک سیالات و انتقال حرارت،
۶- مدارهای الکتریکی (۱و۲)، ۷- الکترونیک (۱و۲)
(توجه: داوطلبان باید از بین دروس ۴ تا ۷، فقط دو درس را به انتخاب پاسخ دهند)

ضرائب دروس کارشاسی ارشد مهندسی ابزار دقیق و اتوماسیون در صنایع نفت

  • همچنین می‌توانید با شرکت در کنکور ارشد رشته‌های مهندسی برق و مکانیک، گرایش کنترل را انتخاب کرده و
    در زیر گرایش های آن به سراغ اتوماسیون و ابزار دقیق بروید.
    البته در برخی سال‌ها گرایش ارشد ابزار دقیق در دفترچه انتخاب رشته وجود ندارد!

براساس دفترچه آزمون سال ۹۷ برای مهندسی برق داریم:

ضرائب دروس کارشناسی ارشد مهندسی برق (ابزار دقیق)

از جمله کتاب های مناسب (نظر شخصی) در این زمینه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. کتاب ۵۰۴ واژه کاملا ضروری، کتاب ۱۱۰۰ واژه که باید دانست ، خواندن مقالات علمی تخصصی برق
  2. در حوزه ریاضیات کتاب های کنکور نصیر دارای کیفیت نسبتا خوبی می‌باشند.
  3. کتاب مدارهای الکتریکی دکتر عابدی برای آموزش تشریحی و
    کتاب کنکور مدارهای الکتریکی مدرسان شریف برای تست و آموزش
  4. کتاب مبانی میکروالکترونیک پروفسور بهزاد رضوی
  5. ماشین های الکتریکی مدرسان شریف
  6. سیستم‌های کنترل خطی پوران پژوهش

دانشگاه های دارای رشته ابزار دقیق

پس از شرکت در کنکور، نوبت به انتخاب رشته می‌رسد که برای مهندسی ابزار دقیق و اتوماسیون در صنایع نفت در سال ۹۶، دانشگاه‌های پذیرنده این حوزه عبارتند از:

دانشگاه های دارای رشته ابزار دقیق

همچنین پس از شرکت در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی برق و مکانیک و ورود به گرایش کنترل،
متناسب با دروس موردنظر در دانشگاه‌های پذیرفته شده در این حوزه به تحصیل خواهید پرداخت.

در پایان بایستی به این نکته اشاره کرد که از نظر آکادمیک، تحصیل در حوزه ابزار دقیق در ایران چندان استقبال نمی‌شود،
و این امر هم بیشتر به علت عدم توجه دانشگاه ها به این رشته می‌باشد.
در واقع ابزار دقیق یکی از گرایش ها و درس های مهم و پرکاربردی است که در دانشگاه های ما آنطور که باید به آن پرداخته نمی‌شود و در حق آن اجحاف شده است.

چارت درسی مهندسی کنترل ابزار دقیق

در این فایل دروس کاردانی ابزار دقیق دانشگاه فنی حرفه‌ای کاشان را مشاهده می‌کنید.

۶- آموزش ابزار دقیق

ابزار دقیق در موسسات و آموزشگاه‌های مختلف کشور تدریس می‌شود.
شما نیز بایستی با تحقیق و بررسی، بهترین آموزشگاه‌ها را پیدا کرده و با اساتید معتبر، چگونگی کار با تجهیزات ابزار دقیق را فرا بگیرید.

صفر تا صد آموزش ابزار دقیق را می توان به ۷ گام کلی تقسیم بندی کرد:

دوره ابزار دقیق کاربردی

از ابتدایی‌ترین دوره‌هایی که یک مهندس ابزار دقیق می‌تواند در آنها شرکت بکند،
دوره تئوری و طراحی ابزاردقیق می‌باشد.
این دوره در دو سطح ابزار دقیق مقدماتی و ابزار دقیق پیشرفته برگزار می‌گردد،
که در مجموع روش‌های اندازه گیری فشار، سطح، دما و فلو به همراه انواع کابل و گلند و موارد عمومی تدریس می‌شود.

دوره تهیه مدارک مهندسی قطعا مهمترین و اساسی ترین دوره‌ای است که شما بایستی در آن شرکت کنید!
البته مهارت پر کردن مدارک مهندسی صرفا با چند دوره آموزشی بدست نیامده و
نیاز به تجربه و چندین سال خاک خوردن در این حوزه را دارد.

بنابراین در این زمینه، تلاش و کوشش بسیاری را انجام دهید و
سعی کنید از آموزشگاه ها و موسسات معتبر و اساتید خبره در این حوزه، این مهارت را فرا بگیرید.

یکی دیگر از دوره هایی که یک مهندس ابزاردقیق بایستی آن را پشت سر بگذارد،
دوره شیرآلات صنعتی و سایزینگ آنها می‌باشد.

همچنین به علت نزیکی و هم سو بودن مهندسی کنترل و مهندسی ابزار دقیق،
یک مهندس ابزاردقیق بایستی دوره های کنترل و PLC را هم فرا بگیرد؛
زیرا مهندسی کنترل و ابزار دقیق از هم جدایی ناپذیرند.
کار با نرم افزارهایی نظیر plc، wincc از جمله این مهارت ها می‌باشد.

دوره سیستم‌های F&G یکی دیگر از دوره هایی است که توصیه می‌شود، دستی هم در آن داشته باشید!

دوره ابزار دقیق در تهران و همچنین دوره ابزار دقیق در اهواز  و استان اصفهان از استقبال بالایی برخوردار است و
شما با مراجعه به مراکز معتبر می‌توانید به آموزش و فراگیری علم ابزار دقیق بپردازید.

آموزش تصویری ابزار دقیق

امروزه با گسترش علم و تکنولوژی، فیلم‌ها و ویدئوهای مناسبی نیز برای آموزش ابزار دقیق، تولید شده‌اند.
همچنین بسته آموزشی INSTART نماتک قابل استفاده در هر نقطه از کشور عزیزمان ایران می‌باشد و
تمام تلاش ما این است که مهارت های لازم در این حرفه را با آموزش‎‌های با کیفیت تصویری
به تمامی دوستان و در دورترین نقاط کشور برسانیم و
شما بتوانید به عنوان مرجع ابزار دقیق در هر لحظه به این بسته مراجعه نمایید.
این بسته در بر گیرنده تمامی مباحث مربوط به دوره‌های ابزار دقیق می‌باشد.

INSTART

گزیده ای از بسته آموزش ابزار دقیق

کتاب ابزار دقیق

اگر از افرادی هستید که عادت به خودآموزی و استفاده از کتاب‌های آموزشی دارید،
حتما کتاب (Liii (Lessons in Industrial Instrumentation را مطالعه کنید.

کتاب ابزار دقیق Liii

امیدوارم زبان انگلیسی شما چندان ضعیف نباشد، چون در این حوزه کتاب چندان مناسبی به زبان فارسی منتشر نشده است.
(اگر فرصت باقی باشد، در آینده نزدیک تیم نماتک کتابی نیز در این حوزه تدوین و ارائه خواهد کرد)

۷- نقشه خوانی و پرکردن مدراک مهندسی ابزار دقیق

در ابتدای این نوشته به ۴ مرحله برای انجام یک پروژه ابزاردقیق اشاره کردیم!
اولین مرحله، طراحی بود که متناسب با اطلاعات اولیه‌ای که در مورد سیستم به ما داده می‌شد، شروع به کار می‌کردیم.

یکی از مهمترین کارهایی که در مرحله طراحی بایستی انجام بدهیم، نقشه خوانی و پر کردن مدارک مهندسی می‌باشد.
یکی از مدارک مهمی که در این رابطه به ما می‌دهند، مدرک Instrument list می‌باشد، که
لیست کاملی از تمامی تجهیزات ابزار دقیقی که در آن پروژه استفاده می‌شود، داخل آن گنجانده شده است.
البته اگر تجهیزات جدیدی را هم متناسب با پروسه، در نظر گرفتید، آن را در لیست خرید و در داخل دیتاشیت وارد کنید.

برای هر پالایشگاه و هر سیستمی یک نقشه‌ای وجود دارد که بیانگر تجهیزات استفاده شده در سیستم و پروسه های در حال اجرا در کارخانه می‌باشد.
به این نقشه، نقشه P&ID می‌گوییم. (با این نقشه زیاد سر و کار خواهیم داشت!)
نقشه P&ID راهنمای ما در بررسی پالایشگاه‌ها و سیستم‌های صنعتی می‌باشد.

نقشه خوانی P&ID ، اصلی‌ترین و ضروری‌ترین دانشی است که یک مهندس ابزاردقیق بایستی به آن تسلط پیدا کند.
شما با یادگیری نقشه خوانی P&ID ابزار دقیق، قادر به دنبال کردن پروسه‌های در حال اجرا در سایت خواهید بود.

در این مطلب (بر روی این مطلب کلیک کنید) نحوه پر کردن دیتاشیت یک گیج فشار با استفاده از نقشه خوانی P&ID را مشاهده می‌کنید.
در واقع می‌توان گفت که نقشه P&ID، مرجع ابزار دقیق هر سیستم (Plant) می‌باشند و
همواره به این نقشه‌ها رجوع خواهیم کرد.

برای نمونه در تصاویر زیر قسمتی از دیتاشیت یک گیج فشار را قبل و پس از پر شدن قرار داده‌ایم.
یکی از مهمترین وظایف شما به عنوان مهندس ابزار دقیق، پر کردن مدارک ابزار دقیق و دیتاشیت ها می‌باشد.

تهیه مدارک مهندسی

تهیه مدارک ابزار دقیق

نرم افزارهای ابزار دقیق

شاید برایتان سوال باشد که نقشه‌های P&ID را چگونه تهیه می‌کنند.
یا اینکه چه نرم‌افزارهایی در شاخه ابزار دقیق استفاده می‌شود و کدامیک را باید یاد بگیریم؟!

برای روشن‌تر شدن این موضوع، ما را در مرجع ابزار دقیق دنبال کنید!

نرم افزارهای سایزینگ ولو

در حوزه ابزار دقیق، نرم افزارهای مختلفی از جمله برای ولوها (شیرهای کنترلی) و حوزه ایمنی وجود دارد.

انواع ولو

در واقع سایزینگ ولوها دارای نرم افزارهای خاص و مخصوص به خودش است و
بر اساس همین نرم افزارها، مدارکی را در مورد سایزینگ ولوها ارائه خواهیم داد.

نرم افزار سایزینگ کنترل ولو شرکت فیشر ( (Fisher Control Valve Sizing (Firstvue) ) یکی از این نرم‌افزاره می‌باشد.

همچنین برای ولوهای ایمنی هم نرم افزار Valvestar مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اریفیس یکی دیگر از تجهیزات ابزار دقیق است که به وفور در صنایع و پروژه‌های مختلف کاربرد دارد.

برای اریفیس‌ها را نیز سایزینگ را داریم و یکی از مهمترین نرم‌افزارهایی که برای این کار استفاده می‌شود،
نرم افزار شرکت دنیل Daniel Orifice Calculator می‌باشد.

شما می‌توانید با سرچ کردن این نرم‌افزار ها به زبان انگلیسی به آموزش و یادگیری این نرم‌افزار ها بپردازید.

همچنین ما نیز در بسته INSTART تمامی این نرم‌افزارها را آموزش خواهیم داد تا اگر کسی مشکلی در یادگیری دارد،
به راحتی بتواند به این مهارت دست پیدا کند.

از نرم افزارهای دیگری که در این فیلد و رشته توصیه می‌شود که حتما فرابگیرید، می‌توان به اتوکد اشاره کرد که
بسیاری از نقشه های P&ID و hook-up با همین نرم افزارها طراحی می‌شوند. از eplan هم به همین منظور استفاده می‌شود.
نرم افزار intools یکی دیگر از نرم افزارهای کاربردی و مناسب برای طراحی نقشه های P&ID و hook-up می‌باشد.

از نرم افزار PDMS، برای طراحی و مدلسازی واحدهای صنعتی استفاده می‌شود.

در ادامه و در مرجع ابزار دقیق ، به بررسی بخش جذاب بازارکار ابزار دقیق می‌پردازیم.
هدف ما در مرجع ابزار دقیق ، نشان دادن مسیر صحیح رسیدن به قله های ابزار دقیق و
رساندن شما به دانش و شغل مناسب در شاخه ابزار دقیق می‌باشد!

و در انتها می پردازیم به پرسشی که مهندسین تاز ه وارد از ما دارند!!

بازار کار مهندسی ابزار دقیق

از آنجایی که رشته ابزاردقیق، یک شاخه تقریبا نوظهور به حساب می‌آید؛
از بازار کار و اشتغال نسبتا خوبی (حتی با وجود شرایط فعلی صنعت کشور) برخوردار است.

با شروع هر پروژه صنعتی، به تعدادی مهندس ابزار دقیق و کنترل نیاز است تا
به طراحی سیستم مورد استفاده و سنسورها و تجهیزات ابزار دقیق موردنیاز بپردازند.
سپس بهترین تجهیزات را خریداری کرده و متناسب با سیستم بر روی پلنت سوار کنند.

استخدام مهندس کنترل ابزار دقیق

شرکت‌های بسیاری، از جمله شرکت های مشاور، شرکت های پیمان کاری ، شرکت های ناظر و حتی مراکز فروش و تامین کنندگان، نیازمند به یک مهندس ابزار دقیق می‌باشند.

قطعا برای استخدام در شغلی مناسب و با حقوق خوب، بایستی دانش فنی خود را به حد مطلوبی برسانید.

توصیه می‌شود که برای شروع کار، وقت زیادی را برای آموزش و یادگیری اکثر تجهیزات مورد استفاده در صنعت و ابزار دقیق اختصاص دهید، سپس از یک کارخانه و محیط صنعتی استارت بزنید و سعی کنید که با تجهیزات به صورت حضوری در تماس باشید.

در ابتدای کار با سختی های زیادی مواجه خواهید شد (در حدود ۳ تا ۴ سال).
اما بعد از آن بسیار راحت تر پیش خواهید رفت!

به قول خودمان “یه سال بخور نون و تره (در ابزار دقیق ۴، ۵ سال)، یه عمر بخور نون و کره!”

این را هم باید بدانید که نقش مهندس ابزار دقیق، یک نقش تثبیت شده در صنعت می‌باشد.

در ادامه مرجع ابزار دقیق ، ویدئوی زیر را برای آشنایی با عنواین شغلی مهندسی ابزار دقیق، مشاهده می‌کنیم:

شغل ابزار دقیق و شرایط کاری

همانطور که از مطالب بالاتر هم متوجه شدید، در حوزه ابزار دقیق با یکسری سنسور روبه‌رو هستیم،
که وظیفه طراحی و خرید آنها را برعهده داریم.

یعنی شما به عنوان متخصص ابزار دقیق باید تجهیزاتی را خریداری و تعمیر کرده یا مورد تحلیل قرار دهید که
مقادیر سیالات داخل لوله ها و مخازن را نمونه گیری کرده و اطلاعات دقیقی از شرایط پروسه را به سیستم کنترل ارسال کنند.

شما با مدارک فنی و دیتاشیت‌های مختلفی سر و کار دارید که پیش‌تر هم اشاره کردیم،
یکی از مهمترین چیزهایی که شما بایستی به آن واقف باشید، همین پر کردن مدارک مهندسی می‌باشد.

شرایط کاری در این حرفه نیز، دارای بالا و پایین‌های خودش هست،
اکثر پروژه های صنعتی با کمی فاصله از محیط شهری انجام شده و شاید تنها سختی کار در این حوزه، دوری راه باشد.

در پایان از شما به خاطر مطالعه مرجع ابزار دقیق تا انتها تشکر کرده و
امیدواریم که با مطالعه مرجع ابزار دقیق و توجه به آنچه که در آن ذکر شد،
بتوانید با نگاهی صحیح وارد این حوزه شوید و از آموزش ابزار دقیق و این شغل دوست داشتنی لذت ببرید!

سوالات خود را از طرق کامنت هایی که در زیر نوشته مرجع ابزار دقیق قرار می‌دهیم، با ما در میان بگذارید
تا بتوانیم مرجع ابزار دقیق را هر چه بیشتر، پربار تر و جامع‌ تر نماییم.

در نماتک نظر دهید

مقاله بالا بخشی از بسته جامع ابزار دقیق (INSTART) است.

برای مشاهده کامل این بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته ابزاردقیق
بسته جامع آموزشی ابزار دقیق INSTART
توسط | ۱۳۹۸-۱-۶ ۱۳:۰۶:۵۲ +۰۰:۰۰ ۳۰ آذر ۱۳۹۷|ابزاردقیق دسته بندی ها|۱۰ نظرات

در باره نویسنده :

کارشناسی مهندسی برق کنترل از دانشگاه صنعتی امیرکبیر...، علاقه مند به حوزه ابزار دقیق و اتوماسیون صنعتی و در تیم نماتک به عنوان کارشناس فنی این حوزه فعالیت دارم.... از اونجایی که به صورت نیمه حرفه‌ ای فوتبال بازی می کنم، از این بازی یاد گرفتم که برای ایجاد تغییر باید تلاش کرد و با هم تیمی های دیگه به سوی موفقیت پیش رفت.

۱۰ ديدگاه

  1. مهدی جعفری ۱۳۹۷/۱۲/۰۵ در ۱۷:۱۷ - پاسخ دادن

    با عرض سلام
    بسته آموزشیتون خیلی جالبه فقط قیمتش بالاست(منظور برای جیب مردم بالاست ولی ارزش واقعیش مطمئنا بسیار بالاتر). ای کاش بصورت اقساط هم در اختیار میذاشتید. بالاخره اکثرا دانشجو و مشکلات مالی هم بسیار.
    سوالی که از حضورتون دارم اینکه ، چند درصد تجهیزات صنعت نفت یا یک پروژه نفتی یا گازی و تجهیزات ابزار دقیق تشکیل میده؟ و چند درصد از این تجهیزات ابزار دقیقی مورد استفاده ساخت داخل است؟
    با تشکر

    • محمد امینی ۱۳۹۷/۱۲/۰۵ در ۲۳:۲۴ - پاسخ دادن

      سلام جناب جعفری
      برای خرید بسته ابزار دقیق، متناسب با شرایطی که دارید با واحد فروش تماس بگیرید و شرایطتون رو مطرح کنید
      یا شمارتون رو قرار بدهید تا تماس گرفته بشه….

      قطعا در هر پروژه نفت و گاز، بخش عمده ی تجهیزات رو، لوله های اتصالی تشکیل میدهند که یک تجهیز ابزار دقیق نمی باشند!
      برای همین بهتره در مورد درصد و سهم تجهیزات ابزار دقیق از نظر کمی (تعداد) صحبت نکنیم!
      نکته مهم در مورد تجهیزات ابزار دقیق، گرانقیمت بودن و سهم بالای اونها در هزینه های پروژه هست!!!!
      یعنی شما اگر در انتخاب تجهیزات به درستی تصمیم بگیرید،
      می تونید هزینه های پروژه رو در حدود ده ها یا صد ها میلیون (متناسب با پروژه تون)کاهش بدهید و
      همچنین کیفیت و کارایی خوبی هم داشته باشید…

      اکثر تجهیزات ابزار دقیق از کشورهای خارجی خریداری میشه؛
      شرکت های نظیر روزمنت، ویکا و اندرس هوزر و …
      البته کابل های ایرانی از کیفیت خوبی برخوردارند و روی کابل های ایرانی میشه حساب ویژه ای باز کرد

  2. taher ۱۳۹۷/۱۲/۰۲ در ۲۳:۰۲ - پاسخ دادن

    سلام چطوری یه ترانسمیتر روی همان دو سیمی که جریان چهار تا بیست میلی آمپر را میفرسته ،ولتاژ هم از طریق plc دریافت میکند ؟؟؟؟

    • محمد امینی ۱۳۹۷/۱۲/۰۵ در ۱۱:۵۸ - پاسخ دادن

      سلام
      کمی سوالتون مبهمه
      اگه منظورتون اینکه چطوری با دو رشته سیم هم اطلاعات انتقال داده میشه و هم تغذیه صورت میگیره….؟

      طبق پروتکل هارت و براساس مدولاسیون FSK
      تغذیه از طریق دو رشته سیم برای تجهیز فراهم میشه و متناسب با فرکانس سیگنالی که از تجهیز به پی ال سی برمیگرده،
      میزان اندازه گیری شده تشخصی داده میشه
      مثلا ۱۰۰۰ کیلو هرتز معادل با ۴ میلی آمپر و ۲۰۰۰ کیلو هرتز معادل با ۲۰ میلی آمپر

  3. شهرام ۱۳۹۷/۱۱/۲۶ در ۱۷:۴۹ - پاسخ دادن

    بسیار عالی بود انیدوارم در اینده باز هم شاهد این گونه اموزش ها باشیم

  4. محمد کرمی ۱۳۹۷/۱۱/۲۲ در ۲۰:۲۲ - پاسخ دادن

    سلام کارتون عالیه

  5. محمد کرمی ۱۳۹۷/۱۱/۲۲ در ۱۹:۵۲ - پاسخ دادن

    ممنون از سایت فوق العاده تون مطالب و تصاویر وهمچنین فیلمها مفید، مختصر و همچنین آموزنده هستند. از تون متشکریم. اگر در زمینه آموزش فعالیت حضوری دارید لطفاً اطلاع رسانی کنید.

  6. mahmood ۱۳۹۷/۱۰/۲۸ در ۰۴:۲۷ - پاسخ دادن

    دیدگاه…سلام
    خسته نباشید
    واقعا دمتون گرم
    جزوه pdf مهندس لطفی رو چجوری میتونیم داشته باشیم؟

    • محمد امینی ۱۳۹۷/۱۰/۲۹ در ۰۳:۴۷ - پاسخ دادن

      سلام
      فعلا جزوه ای از مهندس لطفی منتشر نکرده ایم
      این احتمال وجود دارد که در سال آینده کتابی در مورد ابزار دقیق چاپ بشود

ثبت ديدگاه

کد تخفیف 20%
پوچ
کد تخفیف 5%
کد تخفیف 10%
کد تخفیف 20%
کد تخفیف 15%
کد تخفیف 10%
پوچ
شانس خود را برای برنده شدن یک جایزه ! امتحان کنید!
شانس خود را برای برنده شدن تخفیف های شگفت انگیز امتحان کنید. مشخصات خود را وارد کنید و دکمه زیر را فشار دهید و اجازه دهید تا گردونه شانس شما را برای بردن جایزه مشخص کند.
کد تخفیف ها برای خرید محصولات جامع قابل استفاده می‌باشد.برای دریافت اطلاعات بیشتر با مهندس هاشمی تماس بگیرید.09017039329
جشنواره تکرار نشدنی نماتک

شانس خودتو توی گردونه نماتک امتحان کن.

گردونه رو میچرخونم
Close