اغلب تجهیزات برقی ممکن است پس از زمان مشخصی دچار مشکل عملکرد الکتروموتور شوند و
حفاظت موتور می تواند از آسیب های بعدی جلوگیری کند.

محفاظت از موتور الکتریکی گاهی تنها با رعایت چند نکته ساده امکانپذیر است.

به طور مثال نباید از یک وسیله به مدت طولانی استفاده کرد، زیرا با روشن ماندن و کارکرد زیاد قطعات دستگاه به ویژه الکتروموتور زیر فشار می روند و
در مدت زمان کوتاهی آسیب می بینند.

در این مطلب قصد داریم تا به صورت تخصصی در زمینه حفاظت موتور الکتریکی با شما صحبت کنیم و
روش هایی را معرفی می کنیم که با انجام دادن آن ها، الکتروموتور از هرگونه آسیبی در امان می ماند.

1# علل سوختن موتور و نیاز به راهکارهای حفاظت موتور

در الکتروموتورها قطعات مختلفی تعبیه می شوند تا از آسیب دیدن موتور در صورت وقوع برخی اتفاقات جلوگیری کنند.

به طور مثال افزایش دمای موتور یکی از شایع ترین دلایل سوختن الکتروموتورها است.

طبق استاندارد یک موتور الکتریکی کلاس B فقط تا 110 درجه سانتیگراد را تحمل می کند و
اگر دمای موتور از این مقدار بیشتر شود، آسیب جبران ناپذیری به موتور وارد شده و
باید موتور دستگاه خود را با یک نمونه جدید تعویض کنید.

این اتفاق برای بسیاری از افراد افتاده است که موتور کولر آن ها به خاطر افزایش دما سوخته و
مجبور شدند با هزینه زیادی یک موتور جدید تهیه کنند.

انواع موتور الکتریکی

این سوال ممکن است که پیش بیاید فاکتورهای این چنینی چگونه قابل سنجش هستند و
چگونه می توان از افزایش دمای یک الکتروموتور جلوگیری کرد؟

تجهیزات حفاظت موتور به صورت خودکار از بروز اینگونه اتفاقات جلوگیری می کنند تا موتور سالم بماند.

2# حفاظت موتور با ترموگارد

در موتورها یک کلید حرارتی به نام ترموگارد وجود دارد که
در قسمت سیم پیچی نصب می شود.

با افزایش حرارت سیم پیچ، کلید ترمورگارد تغییر وضعیت می دهد و
جریان برق موتور را قطع می کند تا دما کاهش یابد.

با کاهش دما کلید ترموگارد به وضعیت اولیه خودش باز می گردد و موتور دوباره قابل استفاده خواهد شد.

نکته قابل توجه در هنگام استفاده از الکتروموتور این است که
اصلا نباید اجازه داد حرارت موتور به قدری بالا رود تا کلید ترموگارد عمل کند.

برای اینکه موتور همیشه در دمای ایده آل بماند، از روشن گذاشتن موتور و وارد کردن فشار بیش از حد به آن باید جلوگیری کرد.

اگر دمای موتور دفعات زیادی بالا رود و کلید ترموگارد مرتبا عمل کند، پس از مدتی سیم پیچ آسیب دیده و
اصطلاحا موتور نیم سوز می شود.

3# حفاظت موتور با ترموستات

ترموستات

ترموستات یکی از قطعاتی است که بیشتر مردم با آن آشنایی دارند.

این قطعه حفاظتی در حفاظت موتور الکتریکی هم نقش پر رنگی را بازی می کند.

با نصب ترموستات روی یک الکتروموتور، موتور فقط در یک دمای خاص کار می کند و
اگر دما افزایش یابد، حرکت موتور به صورت خودکار متوقف می شود.

گاهی اوقات ممکن است ترموستات موتور آسیب ببیند و
نتواند به درستی عمل کند، با بررسی منظم این قطعه می توان عمر مفید یک موتور الکتریکی را به میزان قابل توجهی افزایش داد.

موتور آسانسور معمولا ترموستات دارد و باید در هر دوره سرویس مورد بررسی قرار بگیرد.

این را هم ببینید
آشنایی با ترموستات

4# محافظت از موتور با سوئیچ اضافه بار (overload switch)

حفاظت موتور با سوئیچ اضافه بار

نوسانات برق و عبور جریان اضافی به سیم پیچ، یکی از رایج ترین دلایل آسیب الکتروموتورها است.

سازندگان الکتروموتور برای اینکه محصول خود را در برابر نوسانات برق ایمن کنند،
در قسمت خارجی یا جعبه ترمینال موتور، یک سوئیچ اورلود قرار می دهند.

این سوئیچ درصورت عبور جریان مازاد بر نیاز دستگاه، جریان برق را قطع می کند.

سوئیچ اضافه بار بیشتر روی موتورهای صنعتی نصب می شود و
اگر جریان برق قطع شود تنها با ریست کردن سوئیچ توسط اوپراتور، دستگاه دوباره کار خواهد کرد.

شرکت الکتروژن که در ساخت موتورهای کولر آبی معروف است، بر روی درپوش موتور این قطعه را قرار داده است تا
در صورت قفل شدن پره های کولر و گیرپاژ کردن پولی، از سوختن موتور جلوگیری کند.

دکمه قرمز رنگی که روی موتورهای این شرکت قرار دارد همان سوئیچ اورلود است که
در صورت از کار افتادن موتور باید این دکمه را فشار دهید تا موتور کولر مجددا شروع به کار کند.

با خاموش کردن کولر هنگام قطعی برق می توان از سوختن موتور در اثر ورود جریان اضافی حفاظت کرد.

این را هم ببینید
انواع رله اضافه بار

5# حفاظت موتور با ترمیستور PTC

انواع مختلف ترمیستور

در بیشتر پمپ ها آب، الکتروموتورهای سه فاز و موتور آسانسور از این سیستم حفاظتی استفاده می شود.

PTC مخفف عبارت Positive Temperature Coefficient است که
ترجمه آن به زبان فارسی نشان می دهد این قطعه در صورت مثبت شدن ضریب دمایی خود، جریان برق را قطع می کند.

PTC معمولا به صورت سری در موتورهای سه فاز نصب می شود، به صورتی که در هر فاز یک ترمیستور PTC وجود دارد.

این را هم ببینید
آشنایی با ترمیستور

6# نقش رله در حفاظت الکتروموتور

نقش رله در حفاظت موتور

رله ها قطعاتی هستند که در بیشتر لوازم برقی وجود دارند.

به طور کلی عملکرد رله همانند فیوز است و
اگر جریان برق از حدی عبور کند برق موتور را قطع می کنند.

البته این عملکرد فقط برای قطع عبور جریان نیست و در حفاظت موتور نقش بزرگتری را بازی می کند.

رله با قطع و وصل کردن جریان از کارکرد یکسره موتور جلوگیری می کند.

به همین دلیل از مصرف بیش از حد برق جلوگیری کرده و
عمر مفید موتور را تا حد زیادی افزایش می دهند.

در برخی از موارد رله در الکتروموتورها مشکل پیدا می کند و باعث می شود که موتور به صورت ممتد کار کنند.

چنین اتفاقی باعث می شود که دمای موتور افزایش پیدا کرده و
سایر قطعات حفاظتی موتور را خاموش کنند.

در سرویس های دوره ای باید رله بررسی شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان داشته باشیم.

این را هم ببینید
سیستم رله چیست؟

سخن پایانی

همانطور که بیان شد، الکتروموتورها از سیستم های حفاظتی مختلفی استفاده می کنند تا
بتوانند عمر مفید بیشتری داشته باشند اما یکی از بزرگترین نکات حفاظت موتور الکترونیکی، نحوه صحیح استفاده از آن ها است.

فشار آوردن بیش از اندازه به موتور باعث بروز مشکلات مختلفی خواهد شد.

به همین دلیل باید به ظرفیت موتور در هنگام استفاده دقت داشته باشید.

یکی از کارهایی که عمر الکتورموتور را افزایش می دهد این است که
باید پس از مدتی کار موتور، چند دقیقه به آن استراحت دهید.

با انجام این کار دستگاه همیشه در حرارت نرمال و فشار مناسب کار می کند و طول عمر آن نیز افزایش می یابد.

مقاله بالا بخشی از مطالب گسترده حفاظت موتور های الکتریکی است.

برای یادگیری صفر تا صد این حوزه به آموزش جامع حفاظت موتورهای التریکی نماتک مراجعه کنید.

برای مشاهده توضیحات کامل بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته حفاظت موتورهای الکتریکی
بسته آموزش حفاظت موتورهای الکتریکی

شما هم از طرفداران حوزه حفاظت موتورهای الکتریکی هستید؟!

برای دریافت آموزش های رایگان جدید مرتبط با حوزه علاقه مندی تان فقط کافیه فرم رو تکمیل کنید.

ما هر هفته فقط یک آموزش جدید و جذاب برای شما ارسال می کنیم.

شماره موبایل پشتیبانی: ۰۹۰۱۷۰۳۹۳۲۹


نظرتون درباره این مقاله چیه؟
ما رو راهنمایی کنید تا اون رو کامل تر کنیم و نواقصش رو رفع کنیم.

توی بخش دیدگاه ها منتظر پیشنهادهای فوق العاده شما هستیم.