در این مقاله قصد معرفی هواسازها و نحوه عملکردشان را داریم.

هواسازها یکی از اصلی ترین سیستم های سرمایش و گرمایش محیط های بزرگ محسوب می شوند.

ما در این مقاله به زبان ساده هر چیزی را که یک مهندس ساختمان نیاز دارد که درباره هواساز بداند، نوشته ایم.

هوارسان یا هواساز صنعتی چیست ؟ (بخشی از بسته جامع BMS)

ویدیو بالا بخشی از بسته جامع مدیریت ساختمان (BMS) است.
(این بسته در آینده نزدیک به مخاطبان ارائه خواهد شد)

در این مقاله به ترتیب مطالب زیر را خواهیم آموخت :

  • عملکرد هواساز
  • هواساز آپارتمانی
  • اجزا و ساختمان هواساز
  • انواع هواساز

عملکرد هواساز چگونه است ؟

هواساز به انگلیسی Air Handling Unit یا به اختصار AHU دستگاهی است که
سرمایش وگرمایش، تهویه مطبوع (HVAC)، گردش هوا و تنظیم کیفیت هوا را بر عهده دارد.

هوارسان معمولا یک جعبه فلزی بزرگ است که حاوی اجزای دمنده، گرمایش یا خنک کننده، قفسه های فیلتر، کانالها و دمپر است.
این سیستم اغلب به یک کانال تهویه هوا متصل است که هوای نامطلوب را از سیستم خارج می کند و
در برخی مدل ها این کانال وجود ندارد و هوای نامطلوب به صورت مستقیم از در و پنجره ها خارج می شود.

عملکرد هواساز

هوارسان ها از دیگر سیستم های سرمایش و گرمایش مثل فن کویل ها، سیستم گرمایش از کف و … پیچیده تر هستند پس لازم است مهندسان BMS  به این نکته دقت کنند که
این سیستم نیاز به کنترل و مانیتورینگ بیشتری دارد.

این را هم ببینید
فن کویل چیست ؟

هواساز آپارتمانی

باتوجه به افزایش آپارتمان های چند واحدی، استفاده از یک هواساز آپارتمانی برای کل ساختمان بسیار مقرون به صرفه است.
از آنجایی که هوارسان ها قادر به فیلتر کردن هوا، کنترل دما و رطوبت هستند،
گزینه مناسب برای سیستم سرمایش و گرمایش یک آپارتمان محسوب می شوند.

هواساز آپارتمانی

اجزا هواساز

هواسازها از بخش های مختلفی تشکیل شده اند که تصویر زیر اجزا مختلف و محل قرارگیری هر جزء را نشان می دهد.
در ادامه عملکرد هر بخش را به صورت مفصل توضیح خواهیم داد.

اجزا هواساز

    • فن یا دمنده (Fan)
    • کویل (Coil)
    • فیلتر (Filter)
    • مبدل حرارتی (Heat recovery)
    • کانال و دمپر

فن یا دمنده (Fan)

از فن ها برای گردش هوا به قسمت های مختلف ساختمان استفاده می شوند.

نوع فن ها ومیزان ظرفیت آنها بر اساس فشار سیستم و حجم هوای مورد نیاز انتخاب می شوند.
نیاز است که سرعت فن ها کنترل شود. برای کنترل سرعت فن ها از اینورتر یا همان درایو استفاده می شود.

فن هواساز

کویل (coil)

به منظور تغییر دما و ایجاد سرمایش و گرمایش هوا از کویل ها استفاده می شود.
کویل ها در سه نوع آبی، گازی Dx و برقی ساخته می شوند. به صورت متداول از کویل های آبی برای گرمایش و از کویل های گازی برای سرمایش استفاده می شود.

کویل هوارسان

فیلتر (Filter)

فیلترها برای حذف ذرات و آلاینده های مختلف از هوا به کار می روند. فیلترها در اولین قسمت از یک هوارسان نصب می شوند تا تمام اجزا بعد از آنها تمیز بمانند.
به منظور تامین هوای بدون گرد وغبار برای افراد، بحث انتخاب فیلترها از اهمیت بالایی برخوردار است.
نوع فیلتر هوای مورد استفاده بستگی به کاربرد سیستم دارد که در زیر به انواع آنها اشاره می کنیم:

1- فیلتر فلزی Metal Filter

ورقه های مشبک فلزی هستند که برای جلوگیری از ورود ذرات درشت به داخل هوارسان استفاده می شود.

فیلتر فلزی

2- فیلتر کیسه ای Bag Filter

فیلترهای کیسه ای از ورود ذرات ریز به داخل هواساز جلوگیری می کنند.

فیلتر کیسه ای

3- فیلتر کربن اکتیو Active Carbon Filter

به علت وجود ذرات شیمیایی خاصی که در این نوع از فیلترها وجود دارد، باعث گرفتن بوی بد هوای ورودی به هوارسان می شوند.

فیلتر کربن اکتیو

4- فیلتر هپا Hepa Filter

از این نوع فیلترها در موارد خاص آزمایشگاهی که نیاز به محیط بسیار بهداشتی است، استفاده می شود و
در ساختمانهای مسکونی کاربرد ندارند. این فیلتر ها تا 99 درصد آلودگی را جذب می کنند.

فیلتر هپا

مبدل حرارتی Heat recovery

برای بازیابی حرارتی و کاهش مصرف سوخت از هیت ریکاوری استفاده می شود.
هوای خروجی به علت داشتن مقداری انرژی می تواند باعث پیش سرمایش یا پیش گرمایش هوای ورودی گردد.
این کار در بخش هیت ریکاوری انجام می گیرد.

مبدل حرارتی

کانال و دمپرها

از دمپرها برای کنترل میزان ورود هوا به داخل هوارسان استفاده می شود. در دو حالت موتور دار یا دستی وجود دارند و
می توان در حالت موتوری به وسیله یک کنترلر عمل قطع و وصل و کنترل هوای عبوری را انجام داد.

انواع دستگاه هواساز صنعتی

دسته بندی هواسازها براساس پارامترهایی که در زیر به آنها اشاره می کنیم تقسیم بندی می شوند.

براساس نوع هوادهی

    •  هوارسان هوای تازه (Full Fresh)
    •  هوارسان برگشت دار (Return)

براساس مقدار هوادهی

    •  هواساز حجم هوای ثابت CAV
    • هواساز حجم هوای متغیر VAV

براساس ناحیه هوادهی

    • هواساز تک ناحیه ای (Single Zone)
    • هواساز چند ناحیه ای (Multi Zone)

1- هوارسان هوای تازه (Full Fresh)

در این هواسازها کاملا از هوای تازه استفاده می شود و هوای برگشتی محیط دوباره وارد هوارسان نمی شود.

در محیط هایی استفاده می شود که هوای برگشت، هوای مناسبی نیست مثل محیط های آزمایشگاهی و بهداشتی یا
در محیط هایی که عموما هوای برگشتی و هوای تازه با هم تفاوت چندانی نداشته باشند همانند لابی ادارات بزرگ.

هوارسان هوای تازه

2- هوارسان برگشت دار (Return)

در هواسازهای برگشت دار قسمتی از هوای برگشتی محیط دوباره با هوای تازه مخلوط می شود و وارد هوارساز می شود.
این سیستم گرچه پیچیده تر از هوارسان هوای تازه است ولی باعث صرفه جویی در مصرف انرژی می شود.

هواساز برگشت دار

1- هواساز حجم هوای ثابت Constant Air Volume) CAV)

درسیستم هوای ثابت، حجم هوای ورودی به محیط ثابت است و سرمایش و گرمایش محیط از طریق افزایش یا کاهش دمای هوای ورودی به محیط انجام می گیرد.
در واقع در هوارسان های CAV با تنظیم آب ورودی کویل های سرمایش و گرمایش دمای محیط مورد نظر را تنظیم می کنیم.

2- هواساز حجم هوای متغیر Variable Air Volume) VAV)

در هواسازهای VAV حجم هوای ورودی به محیط متغیر و دمای آن ثابت است.
در این هوارسانها حجم هوای ورودی به محیط از طریق دستگاهی به نام VAV Box کنترل می شود.
این جعبه های کنترلی در کانال هوای ورودی به هر قسمت از محیط نصب می شوند و حجم ورود هوا را کنترل می کنند.

هواساز حجم متغیر

1- هواساز تک ناحیه ای (Single Zone)

در هواسازهای تک ناحیه تمام محیط از جمله اتاقها، سالنها و … به وسیله یک کانال به هواساز متصل می شود.
در این حالت نمی توان دمای هر ناحیه را به طور جداگانه تنظیم کرد و در واقع همه ی محیط دمای یکسانی دارد.

2- هواساز چند ناحیه ای (Multi Zone)

هوادهی به قسمت های مختلف ساختمان به صورت مجزا ازهم انجام می شود.
هر ناحیه به صورت جداگانه با کانالهایی به هوارسان متصل می شود و می توان به کمک VAV Box دمای هوای هر ناحیه را تنظیم کرد.

هواساز چند ناحیه

تیم نماتک در حال تهیه بسته جامع مدیریت ساختمان (BMS) است. اگر به این زمینه علاقه مند هستید فرم زیر را کامل کنید.
در صورت آماده شدن بسته همکاران ما با شما تماس خواهند گرفت.