کانال اسپیرال یکی از مهم ترین بخش های سیستم تهویه مطبوع در ساختمان ها است.

از نظر معماری و زیبایی شناسی استفاده از این کانال ها برای انتقال جریان هوا در ساختمان ها، ایده ای نوآورانه و جذاب محسوب می شود.

علاوه بر این، نباید فراموش کرد که کانال های اسپیرال نقش کلیدی در بهینه سازی مصرف انرژی سیستم های تهویه ایفا می کنند.

بنابراین با توجه به اهمیت این نوع کانال،‌ در این مقاله ضمن معرفی، به بررسی مهم ترین مزایای آن نیز می پردازیم.

تا پایان با ما همراه باشید.

1# کانال اسپیرال چیست؟ (Spiral Duct)

در حالت کلی کانال های انتقال هوا از ارکان اصلی سیستم های تهویه هستند.

از این کانال ها برای انتقال هوای تازه به بخش های مختلف ساختمان و خارج کردن هوای کهنه استفاده می شود.

کانال های انتقال هوا با سطح مقاطع مختلف دایره، مستطیل و بیضی تولید می شوند.

در بین انواع کانال های انتقال هوا، کانال اسپیرال یا کانال مارپیچ محبوب ترین گزینه است.

این دسته از لوله ها معمولا از ورق های فولادی به خصوص گالوانیزه یا فولاد ضدزنگ تولید می شوند.

ورق های فلزی به صورت مارپیچ با قطر داخلی مشخص به دور لوله می پیچند.

انتهای کانال ها حالت مادگی دارد.

بنابراین برای اتصال دو کانال به یکدیگر باید از کوپلینگ های نر به عنوان واسطه استفاده شود.

کانال اسپیرال چیست

2# روش تولید کانال اسپیرال

ورق های فولادی مورد استفاده در تولید کانال اسپیرال به روش نورد تولید می شوند.

ضخامت این ورق ها معمولا بین 0.4 تا 0.9 میلی متر است.

دستگاه های مخصوصی برای تولید کانال های مارپیچ وجود دارند.

ورق های فولادی در ابعاد مورد نظر برش داده می شوند و در اختیار دستگاه قرار می گیرند.

نکته مهم این است که حتی یک خطای کوچک در برشکاری ورق های فلزی باعث می شود دستگاه نتواند درز لوله را به درستی قفل کند.

بنابراین این عملیات باید با دقت بسیار زیادی انجام گیرد.

کانال های اسپیرال با سطح مقاطع دایره ای و قطرهای مختلفی تولید و روانه بازار می شوند.

با این وجود معمولا قطر کانال ها کمتر از 2500 میلی متر است.

همچنین طول استاندارد کانال های مارپیچ حدود 3 متر است؛
هرچند که می توان طول این لوله ها را تا سقف 12 متر نیز در نظر گرفت.

عملیات آب بندی به صورت خودکار توسط دستگاه سازنده کانال مارپیچ انجام می شود.

با این وجود در صورت حساسیت بالا، می توان از مهر و موم های جداگانه برای آب بندی کانال های مارپیچ استفاده کرد.

روش تولید کانال اسپیرال

3# دلایل استفاده از کانال اسپیرال

اشاره کردیم که گزینه های مختلفی برای کانال کشی سیستم های تهویه مطبوع در ساختمان ها وجود دارند.

در عین حال کانال اسپیرال از محبوبیت به مراتب بیشتری برخوردار است.

این را هم ببینید
آشنایی با سیستم تهویه مطبوع

از جمله دلایل برتری کانال های مارپیچ می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-3# کنترل نشتی هوا

نشت هوا در کانال های سیستم تهویه مطبوع، منجر به اتلاف انرژی بالایی می شود.

کانال های اسپیرال بالاترین سطح استاندارد برای جلوگیری از نشتی هوا را دارند.

کاهش نشتی باعث می شود که مصرف انرژی برای گرمایش، سرمایش و توزیع هوا در سیستم های تهویه مطبوع به طور قابل توجهی کاهش یابد.

کنترل نشتی هوا در کانالهای حلزونی

2-3# کاهش افت فشار هوا

افت فشار هوا از محل تولید در سیستم تهویه مطبوع تا انتقال به داخل ساختمان امری اجتناب ناپذیر است.

اما نوع کانال کشی تأثیر قابل توجهی در میزان افت فشار هوا دارد.

به تجربه ثابت شده است که افت فشار هوا در کانال کشی اسپیرال بسیار کمتر است.

دلیل اصلی آن توزیع یکنواخت جریان هوا در این کانال ها است.

کاهش افت فشار هوا در کانال اسپیرال باعث می شود که اتلاف انرژی نیز کمتر شود.

علاوه بر آن جریان هوا در کانال های مارپیچ بهتر و راحت تر هدایت می شود.

به عنوان مثال یک سرسره را در نظر بگیرید.

اگر سرسره دارای اتصالات با زاویه تند باشد، قطعا نمی توانید به راحتی در آن سر بخورید و به پایین حرکت کنید.

دقیقا همین موضوع درباره نحوه انتقال هوا در کانال ها نیز صادق است.

کاهش افت فشار هوا در کانالهای حلزونی

3-3# حفظ کیفیت هوای تازه ورودی

نشت هوا و افت فشار آن باعث می شوند که میزان هوای مورد نیاز برای تأمین آسایش حرارتی در ساختمان برآورده نشود.

از آن گذشته کیفیت هوای تازه نیز کاهش پیدا می کند.

این مسئله برای ساختمان هایی مانند بیمارستان ها می تواند خطرآفرین باشد.

کانال اسپیرال با جلوگیری از نشت هوا و افت فشار، این مشکل را به طور کامل برطرف می کند.

حفظ کیفیت هوای تازه ورودی به ساختمان

4-3# کنترل نویز در کانال اسپیرال

بسته به سرعت جریان هوا در کانال کشی سیستم تهویه مطبوع، میزان مشخصی از آلودگی صوتی ایجاد می شود.

به تجربه ثابت شده است که میزان نویز ناشی از جریان هوا در کانال های اسپیرال به مراتب کمتر است.

به این دلیل که کانال های مارپیچ با سطح مقطع دایره ای تولید می شوند.

در مقابل، در کانال های با سطح مقطع مستطیلی جریان هوا در لبه های کانال باعث ایجاد سر و صدای زیادی می شود.

کنترل نویز در کانال اسپیرال

5-3# تعمیر و نگهداری راحت تر کانال اسپیرال

لازم است که در بازه های زمانی مشخصی کانال های سیستم تهویه مطبوع تمیز شوند.

در حال حاضر روش های تمیز کردن کانال های اسپیرال در مقایسه با سایر کانال های سیستم تهویه به مراتب آسان تر و ارزان تر است.

تعمیر و نگهداری راحت کانال اسپیرال

6-3# نیاز به فضای کمتر در نصب کانال اسپیرال

برای نصب کانال اسپیرال در مقایسه با کانال های مستطیلی فضای کمتری نیاز است.

این موضوع در زمان نصب اتصالات و آرماتورهای کانال ها به وضوح قابل مشاهده است.

نیاز به فضای کمتر در نصب کانال اسپیرال

7-3# کنترل دقیق تر جریان هوا

برای ارزیابی عملکرد سیستم های تهویه لازم است که به صورت دوره ای جریان هوا اندازه گیری شود.

در حال حاضر برای اندازه گیری جریان هوا در کانال های اسپیرال دستگاه های دقیق و ویژه ای وجود دارند.

کنترل دقیق جریان هوا در کانالهای حلزونی

8-3# هزینه کمتر نصب کانال اسپیرال

روی هم رفته هزینه نصب کانال اسپیرال در مقایسه با کانال های مستطیلی حدود 50 درصد کمتر است.

این صرفه جویی در هزینه ها مربوط به میزان متریال مورد استفاده، دستمزد نیروی کار، حمل و نقل و… می شود.

هزینه نصب کمتر کانالهای حلزونی

4# از کانال اسپیرال در چه مکان هایی استفاده می شود؟

اگر دقت کنید خواهید دید که به طور کلی در فضای مسکونی عموما از کولر گازی یا کولر آبی برای تهویه استفاده می شود.

با این توضیح باید توجه داشته باشید که تهویه مطبوع توسط کانال اسپیرال بیشتر در ساختمان های تجاری استفاده می شود.

به این دلیل که این کانال ها به صورت روکار اجرا می شوند و استفاده از آن ها در فضای مسکونی مناسب نیست.

از جمله مهم ترین مکان هایی که می توان از کانال های مارپیچ در اجرای سیستم تهویه مطبوع استفاده کرد، عبارت اند از:

  • انبارها
  • کارخانه ها
  • سالن های همایشی و نمایشگاهی
  • مدارس
  • مراکز مذهبی
  • سالن های سینما
  • سالن های ورزشی

از کانال اسپیرال در چه مکان هایی استفاده می شود؟

از نظر زیبایی شناسی و معماری، شکل ظاهری کانال های اسپیرال برای ساختمان های صنعتی گزینه ای ایده آل است.

حتی می توان از این کانال ها در فضای باز استفاده کرد و نمای ظاهری جذابی را برای ساختمان به وجود آورد.

دانلود pdf مقاله