امروزه تمامی واحدهای تجاری و صنعتی ملزم به داشتن سیستم اطفای حریق هستند.

وظیفه سیستم اطفا حریق همانطور که از نام آن مشخص است، خاموش کردن سریع آتش است.

اما این سیستم چگونه این وظیفه خود را انجام می دهد؟

از چه اجزایی تشکیل شده است و ترتیب عملی که برای این سیستم نوشته شده است،
چگونه می باشد؟

در این مقاله به تمامی پرسش های بالا پاسخ خواهیم داد.

با ما همراه باشید.

سیستم اطفای حریق

1# مشخصات سیستم اطفای حریق

سیستم اطفای حریق مجموعه مهندسی شده ای از اجزا است که با هم کار می کنند تا
سریعا آتش سوزی را تشخیص دهند، به افراد هشدار داده و آتش را قبل از وقوع آسیب گسترده خاموش کنند.

سیستم اطفای حریق معمولاً برای محافظت از مناطق حاوی تجهیزات با ارزش یا مهم مانند:

  • اتاق پردازش داده ها
  • سوئیچ های مخابراتی
  • اتاق های کنترل

استفاده می شود.

وظیفه اصلی این سیستم ها خاموش کردن سریع آتش در زمان ابتدایی ایجاد و توسعه و قبل از آسیب دیدگی گسترده است.

سیستم اطفای حریق با پر کردن منطقه حفاظت شده با گاز یا ماده خاموش کننده شیمیایی در زمان آتش سوزی است.

در این سیستم تمام اجزای سیستم طبق استاندارد CFR 1910.160 باید:

  • برای استفاده در مورد خطرات خاص آتش سوزی که انتظار می رود آن ها را
    کنترل یا خاموش کنند، طراحی و تأیید شده باشد.
  • در صورت محافظت در برابر خوردگی یا در صورت قرار گرفتن در معرض محیط خورنده،
    با ماده غیر خورنده ساخته شده یا پوشانده شده باشد.
  • برای شرایط آب و هوایی و دمایی که در معرض آن قرار گرفته اند طراحی شده باشد.

2# عناصر و اجزای سیستم اطفای حریق

1-2# نازل تخلیه

از نازل های تخلیه برای توزیع ماده خاموش کننده در منطقه حفاظت شده استفاده می شود.

این وسیله برای آزاد کردن عامل خاموش کننده با سرعت و الگوی خاصی طراحی شده است تا
آتش سریع خاموش شود.

نازل تخلیه

در تصویر بالا شکل زنگوله ای نازل و چندین دهانه کوچک تخلیه، یک الگوی تخلیه گسترده و پراکنده ایجاد می کند تا
یک منطقه را به سرعت با یک ماده خاموش کننده غرق کند.

استفاده از این نوع نازل در غرفه های اسپری رنگ، اتاق های ذخیره مایعات قابل اشتعال یا سایر مناطق مشابه معمول است.

2-2# لوله کشی در سیستم اطفای حریق

لوله کشی سیستم اطفای حریق

سیستم لوله کشی برای انتقال ماده خاموش کننده مانند:

  • دی اکسید کربن
  • هالون
  • آرگون و…

از ظرف ذخیره سازی به نازل تخلیه استفاده می شود.

تمام سیستم های حفاظت از آتش باید دارای لوله ها و اتصالات مناسب برای
شرایط دمایی مورد انتظار با مقاومت در برابر خوردگی مناسب باشند.

3-2# صفحه کنترل

صفحه کنترل تمام دستگاه ها را ادغام می کند و وضعیت عملکرد و وضعیت آن ها را نشان می دهد.

این بخش تمام اجزا را با هم کنترل کرده و
زنگ های هشدار شنیداری و بصری و عملکرد تخلیه را کنترل می کند.

صفحه کنترل سیستم اطفای حریق

هنگامی که یک دستگاه اتوماتیک یا دستی فعال می شود،
سیگنالی را به صفحه کنترل می فرستد که
بسته به نوع سیستم و خطرات، می تواند به صورت زیر برنامه ریزی شود:

  • زنگ هشدار قبل از تخلیه را فعال کند.
  • انتشار عامل خاموش کننده را آغاز کند.
  • سیستم های تهویه را خاموش کند.
  • ماشین آلات یا تجهیزات را خاموش کند.
  • هشدارهای دیداری و شنیداری آتش را فعال کند.
  • به پرسنل مسئول اطلاع دهد.

4-2# زنگ هشدار تخلیه یا اعلام خطر در سیستم اطفای حریق

دستگاه های الکترونیکی که هنگام تشخیص آتش سوزی زنگ هشدار شنیداری یا تصویری ارائه می دهند.

هر منطقه که توسط سیستم اطفای حریق محافظت می شود باید دارای زنگ هشدار یا سیگنال متمایزی باشد که
با استاندارد 29 CFR 1910.165 مطابقت داشته باشد تا به ساکنین در مورد تخلیه سیستم هشدار دهد.

زنگ هشدار تخلیه یا اعلام خطر

این آلارم ها باید بالاتر از سطح صدای محیط یا سطح نور شنیده یا دیده شوند.

زنگ هشدار یا سیگنالینگ طبق استانداردها می بایست:

  • زنگ هشدار قبل از تخلیه سیستم،
    به کارمندان فرصت کافی برای خروج ایمن از فضا را بدهد.
  • به یک دستگاه تشخیص حریق تایید شده متصل شود که
    قبل از تخلیه سیستم به طور خودکار هشدار قبل از تخلیه را فعال کند.
  • در یک برنامه اقدام اضطراری مطابق با 29 CFR 1910.38 به یک واحد اورژانس مربوط به هر منطقه که محافظت می شود اطلاع دهد.

5-2# علائم هشدار دهنده یا احتیاط خطر

علائم هشدار دهنده خطر باید در ورودی و در داخل مناطقی که توسط سیستم اطفای حریق محافظت می شوند، نصب شود.

این علائم می بایست از قبل در مورد خطرات مرتبط با عامل خاموش کننده
(به عنوان مثال خطرات مربوط به دی اکسید کربن در حوزه سلامت) به کارمندان هشدار دهند.

علائم هشداردهنده یا احتیاط خطر

موارد توصیه شده درباره علائم هشدار دهنده:

  • برای جلوگیری از سردرگمی، علائم هشدار دهنده خطر با
    الگوها، عبارات، رنگ ها، اشکال و تصاویر استاندارد مطابق باشد.
  • نوشته روی علائم باید مختصر باشد، خوانایی آن آسان باشد و
    حاوی اطلاعات کافی باشد که به راحتی قابل درک باشد.
  • علائم هشدار دهنده باید به زبان انگلیسی باشد و همچنین باید به زبان اصلی که
    توسط کارمندان صحبت می شود، نوشته شود.
این را هم ببینید
آشنایی با تابلو و علائم ایمنی

6-2# دستگاه های خودکار تشخیص آتش

این دستگاه ها به صورت خودکار دود، گرما یا شعله های آتش را حس می کنند و زنگ خطر را فعال می کنند.

کلیه تجهیزات تشخیص خودکار باید مطابق با 29 CFR 1910.164 تأیید، نصب و نگهداری شوند.

دستگاه های هشدار تشخیص آتش

این دستگاه ها می بایست، قبل از تخلیه سیستم زنگ هشدار را به طور خودکار فعال کند تا
به کارمندان فرصت خروج از منطقه حفاظت شده را بدهد.

7-2# ایستگاه های تخلیه دستی

ایستگاه تخلیه دستی وسیله ای است که معمولاً روی دیوار و نزدیک خروجی های اضطراری نصب می شود.

این دستگاه به طور خودکار زنگ خطر را به صدا در می آورد اما
تخلیه و آزادسازی عامل خاموش کننده در آن به صورت دستی انجام می شود.

طبق استانداردهای اطفای حریق هر سیستم اطفای حریق باید
حداقل یک ایستگاه دستی برای هر منطقه حفاظت شده وجود داشته باشد.

دستورالعمل های ایستگاه های تخلیه دستی شامل موارد زیر هستند:

  • ایستگاه های تخلیه دستی و سایر دستگاه های فعال سازی را به درستی علامت گذاری کرده و
    یا نشان دهید تا عملکرد آن ها و خطرات احتمالی آن ها برای پرسنل مشخص شود.
  • ایستگاه های تخلیه دستی باید به وضوح قابل مشاهده باشند (مسدود نشده و پوشیده نباشند) و
    در نزدیکی راه های خروج و خروجی اضطراری قرار داشته باشند.
  • دستورالعمل های عملیاتی را در هر ایستگاه نصب کنید.
  • کارمندان را آموزش دهید تا بدانند چه موقع، کجا و چگونه از ایستگاه های تخلیه دستی استفاده کنند.
  • در صورت امکان، شخصی را جهت فعال سازی ایستگاه های تخلیه دستی تعیین کنید.

8-2# سیستم ذخیره سازی عامل خاموش کننده

سیستم ذخیره سازی هنگام فعال شدن توسط دستگاه دستی یا اتوماتیک، عامل را به داخل لوله ها و از طریق نازل ها تخلیه می کند.

ظروف ذخیره سازی ماده خاموش کننده را تا زمانی که مورد نیاز باشد نگه می دارند.

این ظروف می توانند سیلندرها یا مخازن فشار قوی یا کم فشار باشند.

سیستم ذخیره سازی عامل خاموش کننده

از این ظروف می توان برای نگهداری عوامل مهار آتش ویژه مانند دی اکسید کربن یا هالون برای
محافظت از مناطق مخصوص کار، مانند اتاق های رایانه، محل نگهداری مواد شیمیایی یا مناطق مشابه استفاده کرد.

شرایط نگهداری ظروف ذخیره سازی عبارتست از:

  • وزن و فشار ظروف قابل تعویض را حداقل دو بار در سال بررسی کنید،
    اگر ظرف محتوای خالص یا وزن بیش از 5 درصد کاهش یافت و یا افت فشار بیش از 10 درصد بود،
    می بایست دوباره شارژ شود.
  • ظروف غیر قابل شارژ کارخانه ای را به صورت سالانه وزن کنید، زیرا
    هیچ وسیله ای برای نشان دادن فشار ندارند.

اگر محتوای خالص یا وزن بیش از 5 درصد کاهش یافته بود، آن را تعویض کنید.

  • تاریخ بازرسی و نگهداری را با برچسب بر روی ظرف ثبت کرده و
    همچنین در یک مکان مرکزی ثبت کنید.

رکورد آخرین چک را نگه دارید تا ظرف دوباره و به صورت منظم چک شود.

  • از کلروبرومومتان یا تتراکلرید کربن به عنوان ماده خاموش کننده در محلی که
    ممکن است کارکنان در معرض آن قرار بگیرند استفاده نکنید.
این را هم ببینید
ایمنی در حریق و آتش سوزی

مقاله بالا بخشی از مطالب گسترده سیستم های اعلام حریق است.

برای یادگیری صفر تا صد این حوزه به آموزش جامع اعلام حریق نماتک مراجعه کنید.

برای مشاهده توضیحات کامل بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته اعلام حریق
بسته آموزش اعلام حریق

شما هم از طرفداران حوزه اعلام حریق هستید؟!

برای دریافت آموزش های رایگان جدید مرتبط با حوزه علاقه مندی تان فقط کافیه فرم رو تکمیل کنید.

ما هر هفته فقط یک آموزش جدید و جذاب برای شما ارسال می کنیم.

شماره موبایل پشتیبانی: ۰۹۰۱۷۰۳۹۳۲۹


نظرتون درباره این مقاله چیه؟
ما رو راهنمایی کنید تا اون رو کامل تر کنیم و نواقصش رو رفع کنیم.

توی بخش دیدگاه ها منتظر پیشنهادهای فوق العاده شما هستیم.