یکی از مسائلی که مهندسان برق حرفه ای به دنبال آن هستند، قبولی در آزمون نظام مهندسی برق و اخذ مجوز کار است.

ما می خواهیم در این مقاله به ارائه توضیحاتی درباره شرایط و چگونگی برگزاری آزمون نظام مهندسی برق بپردازیم و
به سوالات اساسی شما در این حوزه پاسخ دهیم.

اگر به دنبال کسب اطلاعات در این زمینه هستید با ما همراه باشید.

1# معرفی سازمان نظام مهندسی

سازمان نظام مهندسی در ایران یک سازمان غیر دولتی است که
با هدف اجرای قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در سال ۱۳۷۴ تاسیس شده است.

بدون اغراق سازمان نظام مهندسی، بزرگ ترین نهاد غیر دولتی در کشور محسوب می شود که
بر اساس آمار های تقریبی در حالی که سازمانی مانند نظام پزشکی دویست هزار عضو شامل پزشکان، داروسازان، دندان پزشکان و… دارد،
سازمان نظام مهندسی چیزی در حدود صد هزار عضو را در سراسر کشور داراست.

به طوری که باعث شده تا چندین سازمان نظام مهندسی متناسب با رشته های مهندسی مختلف در کشور ایجاد شده و فعالیت کنند.

سازمان نظام مهندسی

2# تعریف آزمون نظام مهندسی 

یکی از آزمون های مهمی است که توسط سازمان نظام مهندسی کشور برگزار می شود و
در صورت قبولی در آن شرکت کننده موفق به دریافت پروانه اشتغال به کار مهندسی از سازمان نظام مهندسی ساختمان می شود.

به دست آوردن پروانه کسب، این اجازه را به مهندسین می دهد تا به عنوان طراح یا ناظر در پروژه های ساختمانی مشارکت داشته باشند.

دفتر مقررات ملی ساختمان با همکاری شرکت تعاونی خدمات آموزشی کارکنان سازمان سنجش آموزش کشور از متولیان اصلی برگزاری آزمون نظام مهندسی هستند.

آزمون نظام مهندسی برق یکی از پر مخاطب ترین آزمون های این حوزه است که
سالانه صدها نفر شرکت کننده دارد.

تا پیش از سال 1395 این آزمون تنها در یک شاخه برگزار می شد و
برای ارزشیابی طراحی و نظارت در یک نوبت، به صورت واحد و هم زمان برگزار می گشت؛
اما از اسفند سال ۹۵ آزمون های طراحی و نظارت از هم تفکیک شده و
به صورت 2 آزمون مستقل برای رشته تاسیسات برقی برگزار می گردد.

آزمون نظام مهندسی برق

3# هدف از برگزاری آزمون نظام مهندسی برق

هدف از برگزاری آزمون نظام مهندسی، ارزیابی شرکت کنندگان جهت اعطای مدرک صلاحیت های مهندسی برای اشتغال در بازار ساختمان سازی است.

به زبان ساده تر، از فارغ التحصیلان رشته های مهندسی برق، آزمون نظام مهندسی اخذ می شود تا
در صورت قبولی در آن، پروانه اشتغال به کار مهندسی به آن ها داده شود تا
بتوانند در حوزه تخصصی خود که همان تاسیسات الکتریکی ساختمان می باشد، به فعالیت طراحی و نظارت مشغول شوند.

4# رشته و گرایش های کلی آزمون نظام مهندسی برق

فارغ التحصیلان رشته برق در گرایش های مختلف برای کسب دو صلاحیت طراحی و نظارت با توجه به آن چه که در جدول زیر مشخص شده است،
در آزمون نظام مهندسی برق با هم به رقابت می پردازند.

رشته های اصلی این امکان را دارند تا هم در آزمون طراحی شرکت نمایند و هم در آزمون نظارت؛ ولیکن رشته های مرتبط فقط می توانند در آزمون نظارت شرکت نمایند.

رشته کد صلاحیت
برق (قدرت)، الکترومکانیک (برق) قبل از سال 60، برق خارج از کشور، الکتروتکنیک، مهندسی برق و الکترونیک، برق (الکترونیک) شبکه های انتقال و توزیع 500 اصلی
مرتبط با مهندسی تاسیسات برقی، معادل کارشناسی مهندسی برق (قدرت)، دبیری فنی برق (قدرت)، مهندسی برق مخابرات، مهندسی برق کنترل، مهندسی کنترل و ابزار دقیق، مهندسی تکنولوژی کنترل و ابزار دقیق 510 مرتبط
مرتبط با مهندسی برق الکترونیک 530 مرتبط

5# شرایط شرکت در آزمون (مدارک تحصیلی مورد نیاز)

برای این که مجاز به شرکت در این آزمون باشید، داشتن مدارک تحصیلی گفته شده در بخش قبلی الزامی بوده و
در غیر این صورت شما مجاز به شرکت در آزمون نظام مهندسی برق نخواهید بود.

نکته دیگر این که واجدین شرایط پس از گذشت ۳ سال از مدرک کارشناسی یا ۲ سال از مدرک کارشناسی ارشد و نهایتا ۱ سال پس از دریافت مدرک دکترای خود می توانند در این آزمون شرکت نمایند.

البته آن دسته از کسانی که مدرک کارشناسی ناپیوسته دارند،
هر پنج سال از تاریخ مدرک کاردانی شان، برابر با یک سال کارشناسی برایشان محاسبه می شود.

این مدت زمان فاصله ای با عنوان سابقه کار شناخته می شود.

آن دسته از افرادی که دوره خدمت سربازی را می گذرانند نیز می توانند در آزمون شرکت نمایند؛
با این شرط که پس از قبولی در این آزمون تا چهار سال فرصت دارند که
مدرک اصلی خود را جهت دریافت پروانه اشتغال به کار به نظام مهندسی تحویل دهند.

6# تاریخ برگزاری آزمون 

در سال ۷۶ اولین دوره آزمون نظام مهندسی برگزار شد و بعد از آن نیز سالی یک بار یا گاها هر دو سال یک بار برگزار می گردید؛
اما در سال های اخیر روند این آزمون به گونه ای است که سالیانه در دو نوبت طراحی و اجرا برگزار می شود.

تاریخ دقیقی برای برگزاری آزمون مشخص نشده است؛
اما با توجه به اخبار مربوطه، دفتر مقررات ملی ساختمان تصمیم دارد که
هر کدام از آزمون ها را در پایان شش ماهه اول و دوم سال (نیمه اول مرداد یا شهریور و نیمه دوم، بهمن و اسفند) برگزار کند.

ثبت نام آزمون اغلب دو ماه پیش از روز برگزاری انجام می شود و
نتایج آزمون نیز حدود دو تا سه ماه پس از آن توسط سایت دفتر مقررات ملی منتشر می شود.

1-6# تاریخ برگزاری آزمون نظام مهندسی سال 1400

آزمون نظام مهندسی امسال به علت شیوع ویروس کرونا به تعویق افتاده و در روزهای 13، 14 و 15 مرداد امسال برگزار می شود.

7# منابع آزمون نظام مهندسی تاسیسات برقی

منابع و سرفصل های آزمون نظام مهندسی تاسیسات برق، به هیچ عنوان ارتباطی با هیچ یک از دروس دانشگاه ندارند و
صرفا یک آزمون مستقل برای ورود به حرفه ای نظارتی است.

در ادامه منابع مورد نیاز هر یک از سه سطح آزمون نظام مهندسی برق (نظارت، اجرا و طراحی) را معرفی می کنیم.

1-7# آزمون تاسیسات برق طراحی

منابع آزمون “بخش طراحی” شامل موارد زیر می باشند که در مقابل هر یک تاریخ ویرایش مدنظر ذکر شده است:

** برای کسب اطلاعات بیشتر درباره محتوای هر یک از این کتب روی آن کلیک کنید.

  1. مبحث دوم (نظامات اداری) – (۱۳۸۴)
  2. مبحث سوم (حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق) – (۱۳۹۵)
  3. مبحث سیزدهم (طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها) – (۱۳۹۵)
  4. مبحث پانزدهم (آسانسورها و پلکان برقی) – (۱۳۹۲)
  5. مبحث نوزدهم (صرفه جویی در مصرف انرژی) – (۱۳۸۹)
  6. مبحث بیست و یکم (پدافند غیر عامل) – (۱۳۹۵)
  7. مبحث بیست و دوم (مراقبت و نگهداری از ساختمان ها) – (۱۳۹۲)
  8. کتاب های راهنمای مباحث مقررات ملی ساختمان
  9. نشریه ۱۱۰-۱ و ۱۱۰-۲ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
  10. اطلاعات عمومی مهندسی مرتبط با تاسیسات برقی و الزامات آن در مراجع علمی و فنی معتبر بین المللی

2-7# آزمون  تاسیسات برق نظارت

منابع آزمون “بخش نظارت” شامل سرفصل های آزمون بخش طراحی به همراه 2 مبحث دیگر از مباحث مقررات ملی ساختمان است.

  1. مبحث اول (تعاریف) – (۱۳۹۲)
  2. مبحث دوازدهم (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا) – (۱۳۹۲)

3-7# آزمون تاسیسات برق اجرا

برای شرکت در آزمون “بخش اجرا” لازم است تا علاوه بر منابع ذکر شده در آزمون طراحی منابع زیر را مطالعه کنید:

  1. مبحث دوازدهم (ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا) – (۱۳۹۲)
  2. نشریه شماره ۳۹۳- نقشه های جزئیات اجرایی تیپ تاسیسات الکتریکی ساختمان
  3. آئین نامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاه ها مصوب شورای عالی حفاظت فنی
  4. آئین نامه تکمیلی تعرفه برق و ضوابط واگذاری انشعاب برق
  5. اطلاعات عمومی مهندسی مرتبط با تاسیسات برقی و الزامات آن در مراجع علمی و فنی معتبر بین المللی
  6. مسائل مربوط به اجرا و نظارت تاسیسات برقی در ساختمان ها
  7. قراردادها و شرایط عمومی و خصوصی مرتبط با انواع قراردادها و پیمان ها
  8. قوانین مرتبط با صنعت بیمه، مالیات و کار
  9. مدیریت ساخت و نظام برنامه ریزی و کنترل پروژه
  10. ماشین­ آلات ساختمانی و آشنایی با نحوه عملکرد، بهره­ برداری و نگهداری آن ها
  11. مقررات، قوانین و ضوابط حقوقی و انتظامی مرتبط با ساخت و سازها و امور قراردادها

8# تعداد سوالات آزمون نظام مهندسی تاسیسات برقی و شرایط قبولی

تعداد ۶۰ سوال برای هر دو صلاحیت طراحی و نظارت در آزمون مطرح می شود که
داوطلبان باید در مدت زمان به ترتیب ۱۸۰ و ۱۵۰ دقیقه به سوالات آزمون های طراحی و نظارت پاسخ دهند.

شرط قبولی داوطلبان این است که باید حداقل به ۵۰% درصد سوالات پاسخ صحیح بدهند.

البته این نکته هم در نظر داشته باشید که این آزمون دارای نمره منفی است و هر 3 جواب نادرست، 1 پاسخ درست را حذف خواهد کرد.

9# مراحل ثبت نام آزمون نظام مهندسی برق

آزمون نظام مهندسی با همکاری سازمان سنجش و دانشگاه های معتبر کشور برگزار می شود و
مراحل ثبت نام آن به صورت زیر است:

  • ابتدا برای مطالعه دستورالعمل آزمون و هم چنین آگاهی از هزینه آزمون و پرداخت اینترنتی به سایت مراجعه کنید.
  • به سامانه ثبت نام وارد شده ثبت نام را انجام داده و از فرم ثبت نام پرینت تهیه کنید.
  • در صورت تمایل می توانید برای عضویت سایت نظام مهندسی نیز اقدام نمایید.
  • چند روز قبل از برگزاری آزمون، پرینت کارت شناسایی آزمون امکان پذیر خواهد بود.

10# بعد از قبولی در آزمون نظام مهندسی برق

پس از کسب موفقیت در آزمون های نظام مهندسی، حداکثر تا ۴ سال از تاریخ آزمون فرصت دارید تا
شرایط لازم جهت اخذ پروانه اشتغال به کار مهندسی را فراهم کنید.

مدارک مورد نیاز برای دریافت پروانه اشتغال به کار مهندسی شامل موارد زیر می باشد:

  1. ثبت درخواست عضویت در سایت
  2. پرینت کارنامه و شماره سریال قبولی در آزمون
  3. کپی برابر اصل شده از مدارک تحصیلی
  4. کپی برابر اصل شده از شناسنامه و کارت ملی
  5. ۲ قطعه عکس رنگی 4*6 با زمینه سفید
  6. نمونه فرم مهر و امضا