سیستم اسکادا یکی از به روز ترین و پیشرفته ترین حوزه های کاربردی در اتوماسیون صنعتی می باشد.

وقتی صحبت از نمایش اطلاعات در پروسه های صنعتی می شود، بی شک به سراغ اچ ام آی یا اسکادا می رویم.

در این مقاله به طور کامل با چیستی سیستم اسکادا و تجهیزات آن در 4 گام آشنا خواهیم شد.
#1 اسکادا چیست
#2 تجهیزات اسکادا
#3 آموزش SCADA
#4 کاربردهای سیستم اسکادا

اگر یک مهندس اتوماسیون صنعتی هستید….
نحوه راه اندازی و کار با نرم افزار WinCC SCADA رو هم یاد می گیریم.

#1 اسکادا چیست؟

اول از همه، فیلم زیر رو مشاهده کنیم که هم نحوه کار با WinCC SCADA رو یاد بگیریم و
هم با مهمترین مزیت های این سیستم جامع آشنا بشیم.

WinCC SCADA (بخشی از بسته ENC)

تاریخچه اسکادا

اسکادا (SCADA) مخفف Supervisory Control And Data Acquisition و
به معنی واحد نظارت بر کنترل و جمع آوری داده ها است.
اسکادا یک سیستم نرم افزاری و سخت افزاری است که مزایای زیادی را برای سازمان های صنعتی ایجاد می کند.

اسکادا چیست - تجهیزات ارتباط دهنده فیزیکی

سیستم اسکادا را به نوعی می توان مدل پیشرفته تر اچ ام آی ها نامید.
در واقع تاریخچه اسکادا به اچ ام آی ها (HMI) بر می گردد که
به مرور زمان و با توجه به افزایش نیاز به در دسترس داشتن اطلاعات، به سراغ ایجاد روش های اسکادا رفتیم.

اسکادا یک سیستم یکپارچه است که به طور گسترده از آن در پروژه های صنعتی استفاده می کنیم.

#2 تجهیزات اسکادا

برای یک سیستم اسکادا از تجهیزات مختلف و متنوعی استفاده می کنیم که
مهمترین و اصلی ترین تجهیزات رو در فیلم زیر مشاهده می کنیم:

اجزای سیستم اسکادا

یک سیستم اسکادا از 5 بخش اصلی تشکیل می شود که عبارتند از:

1- رابط انسان و ماشین یا HMI :

داده ها را پردازش کرده و به یک اپراتور انسانی ارسال می کند تا سیستم را نظارت و کنترل کنند.

این را هم ببینید
آموزش اچ ام آی های صنعتی

2- سیستم نظارت یا Supervisory :

داده ها را جمع آوری کرده و دستورات یا عملیات مورد نیاز رو ارسال می کند.

3- واحدهای ترمینال از راه دور یا RTU ها :

با اتصال به سنسورها، سیگنال های آنها را دریافت و به داده های دیجیتالی تبدیل می کنند.
این داده ها پس از ارسال به سیستم Supervisory در دیتابیس (Database) ذخیره می شوند.

4- کنترلرهای منطقی قابل برنامه ریزی یا PLC ها :

به عنوان دستگاه های کنترلی مورد استفاده قرار میگیرند چون تطبیق پذیرتر و اقتصادی تر از پردازش RTU های خاص هستند.

5- زیرساخت ها یا تجهیزات ارتباط دهنده فیزیکی:

با برقراری اتصال به سیستم نظارت و RTU ها و PLC ها امکان ارسال دستورات را برای کاربر، فراهم می کنند.

استفاده از تجهیزات ارتباط دهنده برای ارسال و رله کردن داده ها از RTU های راه دور و PLC ها لازم هستند.
این تجهیزات در کنار خطوط لوله ها و شبکه های تامین آب و برق طراحی و اجرا می شوند.

تجهیزات یا زیرساخت های ارتباطی ضروری ترین بخش در یک سیستم SCADA هستند.
اینکه این سیستم چقدر میتواند ارتباط بین HMI با RTU ها و PLC ها را مدیریت کند،
تعیین کننده میزان موفقیت یک سیستم اسکادا است.

در تصاویر زیر، به ترتیب هر یک از این 5 بخش را می توانید مشاهده کنید:

#3 آموزش اسکادا

برای آموزش کار با سیستم های اسکادا و توانایی راه اندازی یک سیستم اسکادا،
بایستی اول از همه با برنامه نویسی و نحوه کار با تجهیزات آشنا شوید.

یکی از به روز ترین و پرکاربردترین نرم افزار ها، مربوط به شرکت زیمنس می باشد.
نرم افزار تیا پورتال TIA Portal که چند سالی است توسط شرکت زیمنس ارائه شده است و
قابلیت های بسیار زیادی را برای کار با سیستم های اسکادا دارد.

فیلم آموزش اسکادا

برای آموزش و یادگیری اسکادا از فیلم ها و کتاب ها هم می توانید استفاده کنید.
فیلم های آموزشی مختلفی در یوتیوب وجود دارد که میتوانید آنها را تماشا کنید و
با برخی از جنبه های این سیستم بسیار گسترده و پیچیده آشنا شوید.
همچنین تیم ما هم یک بسته آموزشی به نام ENC را تهیه کرده است که
مدرس با سابقه ما در این بسته به طور کامل در مورد اسکادا SCADA آموزش می دهد.

دانلود کتاب آموزش SCADA

در این PDF که توسط شرکت زیمنس عرضه شده است،
به خوبی با اصول کلی مربوط به سیستم های اسکادا آشنا می شویم.

همچنین یکی از کتاب های فارسی ای که برای شروع می توانید استفاده کنید،
کتاب های آموزش WinCC  موجود در بازار می باشد.

#4 کاربردهای سیستم اسکادا

از اسکادا در صنایع مختلفی نظیر نفت و گاز و پتروشیمی ها استفاده می شود.
هر کجا که سیستم کنترلی ما گسترده باشد و بخواهیم به طور دقیق اطلاعات را در دسترس داشته باشیم،
بایستی از Monitoring و SCADA استفاده کنیم.

سیستم کنترل SCADA

اسکادا یک سیستم نرم افزاری و سخت افزاری است که مزایای زیادی را برای سازمان های صنعتی ایجاد میکند، مثل:

  • مانیتور و کنترل سایت ها در یک تک واحد صنعتی یا واحدهای ترکیبی در سراسر کشور.
  • کنترل فرایندهای صنعتی به صورت محلی یا از راه دور.
  • نظارت، جمع آوری و پردازش داده ها در هر لحظه و به صورت سریع و بدون اتلاف زمان.
  • برقراری ارتباط مستقیم با دستگاه هایی مانند حسگرها، ولوها، پمپ ها، موتورها و غیره با استفاده از HMI.
  • ضبط وقایع و تهیه فایل از آنها.

اسکادا چیست - کاربردهای اسکادا در صنایع مختلف

طراحی و کاربرد سیستم های اسکادا در پست فشار قوی برق

یکی از کاربردهای بسیار متداول و البته فوق حرفه ای اسکادا این است که
از آنها در پست برق برای بررسی توزیع می باشد.

البته این تنها یکی از کاربردهای بسیار پیچیده SCADA در صنعت می باشد.

کاربرد SCADA در سیستم توزیع پست برق

سیستم SCADA در تولید محصولات کارخانجات

از سیستم اسکادا در خطوط تولید اکثر کارخانجات صنعتی استفاده می شود.
کارخانجاتی نظیر تولید روغن، شیر ، چیپس ، بستنی و هرچیزی که به ذهن تان برسد.

البته منظورمان کارخانجات بزرگی می باشد که از نظر درآمد هم اوضاع نسبتا خوبی دارند!!

به عنوان مثال، سیستم SCADA به سرعت به اپراتور اطلاع میدهد که
میزان خطا در تولید یک دسته از محصولات زیاد است.
در این شرایط، اپراتور عملیات را متوقف کرده و با بررسی داده های سیستم اسکادا، علت مسئله را مشخص می‌کند.
در گام بعدی پس از بررسی داده ها متوجه می‌شود که مثلا دستگاه لیبل زن روغن به درستی کار نمی‌کند.
در نتیجه این توانایی سیستم اسکادا برای اطلاع رسانی به اپراتور، به حل مشکل و جلوگیری از خرابی محصولات کمک کرد.

استفاده از ُSCADA در کنترل خط تولید

سیستم های SCADA پردازش داده ها را کارآمدتر کرده و باعث تصمیم گیری های دقیق تر و کاهش خرابی ها میشوند.
و به همین دلیل این سیستم ها برای مراکز صنعتی و شرکت های دولتی و خصوصی بسیار مهم هستند.

این را هم ببینید
مرجع اتوماسیون صنعتی

نتیجه گیری

در دنیای امروز تقریبا به هر جایی نگاه کنید، نوعی از سیستم اسکادا در پشت صحنه وجود دارد:
ردیابی و مسیریابی اتوبوس های درون شهری، حفظ سیستم های خنک کننده در فروشگاه ها،
اطمینان از تولید و ایمنی در یک پالایشگاه، دستیابی به استانداردهای کیفیت در تصفیه خانه فاضلاب
یا حتی کنترل میزان مصرف انرژی در خانه، نمونه هایی از استفاده های رایج از یک سیستم اسکاداست.

بدون شک، بیشترین کاربرد سیستم های اسکادا در صنعت می باشد و
این یعنی که شما اگر می خواهید با سیستم های اسکادا کار کنید، کار با PLC ها را هم بایستی فرا بگیرید.

مقاله بالا بخشی از بسته جامع ENC می باشد که برای مشاهده سرفصل های این بسته می توانید به لینک زیر مراجعه کنید:

ثبت اطلاعات برای دریافت آموزش رایگان

مقاله بالا بخشی از بسته جامع آموزش اتوماسیون زیمنس (TIA) است.

برای مشاهده کامل این بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته اتوماسیون زیمنس
بسته آموزش اتوماسیون صنعتی

به آموزش اتوماسیون زیمنس علاقه مندم

اگر محتوای آموزشی اتوماسیون زیمنس را می پسندید برای دریافت آموزش های رایگان فرم را تکمیل کنید.

شماره موبایل پشتیبانی: ۰۹۰۱۷۰۳۹۳۲۹


در نماتک نظر دهید