برای کنترل مدارها و سوییچ نیرو (جریان) در آنها باید با تفاوت رله و کنتاکتور به عنوان دو نوع مهم از سوییچ های کنترلی آشنا شویم.

استفاده از این سوییچ ها در تابلوهای برق برای کنترل مدارها و سیستم های الکتریکی و صنعتی بسیار رایج است.
این سوییچ ها متناسب با قابلیت ها و کاربردهایشان انواع مختلفی دارند که
در این پست درباره نکات اصلی تفاوت آنها یاد میگیریم.

ویدیوی کوتاه و فارسی زیر تفاوت رله و کنتاکتور را به زبان ساده توضیح میدهد.

 

رله و کنتاکتور

رله و کنتاکتور نوعی کلید (سوییچ) الکتریکی هستند که
با استفاده از منبع ولتاژ پایین، یک مدار ولتاژ بالا را کنترل (روشن و خاموش) میکنند.
یعنی می توانند با استفاده از یک جریان کوچک، یک جریان بزرگتر را کنترل (قطع و وصل) کنند.

تفاوت رله و کنتاکتور با کلیدهای معمولی اینجاست که در کلیدهای ساده، قطع و اتصال به طور دستی انجام میشود.
ولی وقتی یک جریان کوچک به کنتاکتور یا رله ارسال شود،
این قطعات به طور اتوماتیک کلید داخلی خود را در حالت روشن قرار میدهند و
زمانی که ارسال آن جریان کوچک قطع شود، کنتاکتور یا رله کلید داخلی خود را قطع میکنند.
به همین دلیل میتوان از آنها برای کنترل و سوییچ کردن مدارها و بارها (loads) استفاده کرد.

تفاوت رله و کنتاکتور با کلید معمولی

کنتاکتورها و رله ها ساختار مشابهی دارند:

  • دارای یک پوشش خارجی برای محافظت از تمام قسمت های داخلی هستند.
  • در ساخت آنها از یک سیم پیچ الکترومغناطیسی برای باز کردن و بستن اتصال کانتکت ها (بارها) استفاده شده است.
  • شامل مجموعه ای از ترمینال های ورودی برای کنترل سیگنال ها و ترمینال های کانتکت عملیاتی هستند.

حال با نکات مهم تفاوت رله و کنتاکتور آشنا میشویم.

تفاوت رله و کنتاکتور

رله (Relay)

  • یک رله حداقل از دو کانتکت (تیغه) و یک سیم پیچ تشکیل شده است که
    ممکن است به طور معمول باز یا بسته باشند.
  • بسته یا باز بودن (قطع و وصل) این کانتکت ها وابسته به تحریک سیم پیچ است.
  • رله ها در سوییچینگ ولتاژهای پایین به کار میروند.
  • از نظر اندازه از کنتاکتورها کوچکتر بوده و حداکثر 20 آمپر دارند.
  • از رله ها برای سوییچ در مدارهای کنترلی و مدارهای الکترونیکی کوچک استفاده می شود و
    نمی توان از آنها برای سوییچ نیرو (جریان) با آمپاسیتی بالا استفاده کرد.
  • می توان از رله ها برای سوییچ دستگاه های توان پایین مثل؛
    چراغ های کوچک، آژیرها، لامپ های نشانگر و … استفاده کرد.

 تفاوت ساختمان رله و کنتاکتور

کنتاکتور (Contactor)

  • یک کنتاکتور دارای حداقل یک جفت از کانتکت های (تیغه های) ورودی و خروجی سه فاز بوده که معمولاً باز است.
  • برخی از کنتاکتورها دارای کنتاکت کمکی دیگری هستند که همراه با کنتاکت های اصلی فعال می شود و
    میتواند یکی از دو نوع NO یا NC باشد.
  • عملیات سوییچینگ از طریق انرژی دادن و یا تخلیه انرژی در سیم پیچ های کنتاکتور انجام می شود.
  • انتخاب بین انواع کنتاکتورها بر اساس میزان آمپر بار (ampere ratings) انجام می شود.
  • برای راه اندازی (تحریک) کنتاکتورها به یک منبع اضافی نیاز است که
    بسته به نوع کنتاکتور میتواند AC یا DC باشد و انرژی لازم برای سوییچ نیرو (جریان) از آن تامین میشود.
  • کنتاکتورها برای سوییچینگ ولتاژهای بالا مناسب تر هستند.
  • کنتاکتورها جریان پذیری (ampacity) تا 12500 آمپر داشته و می توانند جریان بسیار بالایی را تخلیه کنند.
  • از آنها برای سوییچ دستگاه های سنگینی مثل موتورها، خازن ها و چراغ ها و … استفاده میشود.

کنتاکتور

خلاصه تفاوت رله و کنتاکتور به صورت جدول مقایسه ای

جدول مقایسه تفاوت رله و کنتاکتور

امیدواریم با مطالعه این پست تفاوت رله و کنتاکتور را به خوبی یاد گرفته باشید.

این را هم ببینید
سیستم رله چیست؟

ثبت اطلاعات برای دریافت آموزش رایگان

مقاله بالا بخشی از بسته جامع آموزش اتوماسیون صنعتی (PLC) است.

برای مشاهده کامل این بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته اتوماسیون صنعتی
بسته آموزش اتوماسیون صنعتی

به آموزش اتوماسیون صنعتی علاقه مندم

اگر محتوای آموزشی اتوماسیون صنعتی را می پسندید برای دریافت آموزش های رایگان فرم را تکمیل کنید.

شماره موبایل پشتیبانی: ۰۹۰۱۷۰۳۹۳۲۹


در نماتک نظر دهید