بدون شک بارها شاهد ایجاد قطراتی مایع بر روی شیشه پنجره ها در اوایل صبح بوده اید که با رسیدن هوا به دمای نقطه شبنم رخ خواهد داد.

اما به طور دقیق مفهوم این عبارت چیست و چه خواص و ویژگی هایی دارد؟

این سؤالاتی است که در این مطلب به پاسخ آن خواهیم رسید. پس با ادامه مطلب ما را همراهی کنید.

دمای شبنم چیست

1# نقطه شبنم چیست؟ (What Is Dew Point)

دانلود pdf مقاله

نقطه شبنم (Dew Point) در واقع به دمایی اطلاق می شود که
هوا به وسیله آن دما به اشباع رسیده است.

به بیانی دیگر، با کاهش دما و یا سرد کردن هوا در میزان ثابتی از فشار، دمایی ایجاد خواهد شد که
در این دما  هوا به وسیله بخار آب اشباع شده است.

با رسیدن هوا به دمای شبنم در فشاری ثابت، حالتی متعادل مابین بخار آب موجود در هوا و آب مایع ایجاد می شود.

به وجود آمدن این حالت به معنای برابر نرخ میعان بخار آب و همچنین نرخ تبخیر آب مایع می باشد.

نقطه شبنم

اگر بخواهیم به زبانی ساده به بررسی این پدیده بپردازیم باید بگوییم:

با برخورد هوای گرم با سطوح سرد دما به نقطه شبنم رسیده و حالت میعان ایجاد می شود.

لذا بروز این پدیده باعث ظهور قطرات مایع بر روی سطوح خواهد شد.

مثالی ساده از این پدیده مشاهده قطرات مایع بر روی قوطی های نوشابه سرد در اثر قرار گرفتن در محیطی گرم است.

پس با کاهش دمای هوا بدون ایجاد تغییر در رطوبت و فشار، در دمایی مشخص که
همان دمای شبنم می باشد، قطرات مایع تشکیل خواهد شد.

2# کاربرد Dew Point

میعان یا (Condensation) عبارت است از تغییر حالت بخار آب به مایع در اثر تماس با سطحی جامد و یا مایع.

به زبان ساده تر می توان گفت میعان، ایجاد تغییر در حالت فیزیکی ماده و تبدیل آن از حالت گاز به مایع است.

پدیده میعان عموماً با استفاده از دو فرآیند به وقوع می پیوندد:

کاهش دمای هوا تا نقطه شبنم

با استفاده از اشباع هوا به وسیله بخار آب

این را هم ببینید
میعان چیست؟

از جمله کاربردهای محاسبه این دما، در علوم هواشناسی جهت پیش بینی های مربوط به آب و هوا و همچنین سیستم تهویه مطبوع می باشد.

دمای نقطه شبنم همواره کمتر از دمای هوا پایین تر می باشد.

به همین دلیل، این دما عامل مهمی در پیش بینی احتمال کاهش و یا افت دما محسوب می شود.

علاوه بر این، مقایسه میان دمای هوا و دمای نقطه شبنم، از جمله راه های محاسبه رطوبت نسبی (Relative Humidity) می باشد.

3# بررسی تفاوت نقطه شبنم و رطوبت (Dew Point & Humidity)

بررسی تفاوت dew point و humidity

نقطه شبنم (Dew Point) و رطوبت (Humidity) دو اصطلاح مورد استفاده در علوم هواشناسی و بررسی جو می باشند.

به عبارتی این دو اصطلاح، دو پارامتر و یا روش متفاوت برای محاسبه مقدار بخار آب موجود در هوا و یا جو به شمار می روند. ن

دمای نقطه شبنم نیز نام برده می شود به نوعی اندازه گیری میزان رطوبت موجود در جو می باشد که
به شکل درجه حرارت (سانتیگراد/ فارنهایت) مطرح می شود که
در واقع آن را می توان یک نقطه اشباع به شمار آورد.

و اما رطوبت، میزان بخار آب موجود در هوا و یا جو است که در سه نوع دسته بندی می شود:

  • رطوبت مطلق
  • رطوبت خاص
  • رطوبت نسبی

البته عموماً هر سه نوع رطوبت تنها با لفظ “رطوبت” و به صورت درصد مطرح می شود و
در اکثر مواقع در مقایسه با دمای نقطه شبنم قرار می گیرد.

رطوبت و نقطه شبنم در حقیقت رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند زیرا
هر دو روش هایی برای اندازه گیری بخار آب محسوب می شوند.

وجه اشتراک دیگر آن ها در رابطه با دمای هوا می باشد.

نقطه شبنم نشان دهنده مقدار رطوبت موجود در هوا با پارامتر درجه حرارت و
رطوبت عاملی تأثیرگذار بر فرآیند ایجاد شده میان دمای هوا و نقطه شبنم است.

به طور خلاصه می توان گفت:

  • این دو پارامتر هر یک جلوه ای متفاوت از بخار آب موجود در جو به شمار می روند.
  • دمای شبنم به صورت درجه سانتیگراد یا فارنهایت بیان می شود در صورتی که
    رطوبت موجود در جو به صورت درصد مطرح می شود.
  • نقطه شبنم به تراکم و رطوبت به اشباع بخار آب اشاره می کند.
این را هم ببینید
آشنایی با دستگاه رطوبت گیر

4# روش اندازه گیری نقطه شبنم

روش اندازه گیری دمای نقطه شبنم

استفاده از دستگاهی به نام نقطه شبنم سنج و یا دیوپوینت متر (dew point meter) از جمله شیوه های اندازه گیری و مشخص نمودن نقطه شبنم به شمار می رود.

این دستگاه که قادر به محاسبه این دما می باشد.

متشکل از سطحی صیقلی شبیه به آینه است که به آهستگی دمای خود را از دست داده و سرد می شود.

این کاهش دما تا جایی که بخار آب موجود در هوا در اثر میعان بر روی سطح به صورت قطرات آب نمایان شود، ادامه پیدا می کند.

هم زمان با مشاهده این پدیده دمای مورد نظر اندازه گیری شده و به این ترتیب دمای نقطه شبنم تعیین می شود.

مقاله بالا بخشی از مطالب گسترده هوای فشرده است.

برای یادگیری صفر تا صد این حوزه به آموزش جامع هوای فشرده نماتک مراجعه کنید.

برای مشاهده توضیحات کامل بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته هوای فشرده
بسته هوای فشرده

اگر به دنبال یاد گرفتن مهارت بیشتر و افزایش درآمد هستید،

برای دریافت آموزش های رایگان مرتبط با حوزه علاقه‌مندی خود فقط کافیه فرم رو تکمیل کنید.

لطفا موبایل خود را وارد نمایید

نظرتون درباره این مقاله چیه؟
ما رو راهنمایی کنید تا اون رو کامل تر کنیم و نواقصش رو رفع کنیم.
توی بخش دیدگاه ها منتظر پیشنهادهای فوق العاده شما هستیم.