قطعا برای داشتن یک سیستم حفاظت الکتریکی کامل باید بدانید که کنتاکتور چیست؟

با شناخت صحیح این تجهیز و انواع مختلف آن می توانید عمر موتورهای صنعتی خود را بسیار بیشتر کنید.

اگر شما هم می خواهید بدانید که کنتاکتور چیست، چطور کار می کند و چه انواعی دارد این نوشته را از دست ندهید.

1# کنتاکتور چیست؟

اصولا کنتاکتور (contactor) سوئیچینگ الکتریکی در یک وسیله بوده و
برای خاموش و روشن کردن مدار الکتریکی استفاده می شود.

می توان گفت یک نوع خاص از رله است اما یک تفاوت اساسی بین کنتاکتور و رله وجود دارد.

از کنتاکتورها در تجهیزاتی استفاده می شود که از ظرفیت بار جریان زیادی برخوردار باشند؛
در صورتی که رله تنها برای جریان های کمتر کاربرد دارد.

کنتاکتورها جمع و جور هستند و می توانند به راحتی در زمین نصب شوند.

معمولاً این دستگاه ها دارای چندین مصرف کننده هستند و هر زمان سیم پیچ کنتاکتور کار می کند،
قدرت عملیاتی را برای بار فراهم می کنند.

کنتاکتورها در موتورهای الکتریکی بسیار مورد استفاده قرار می گیرند.

در این جا خواهیم گفت کنتاکتور چیست و به عملکرد و انواع آن خواهیم پرداخت.

انواع مختلفی از کنتاکتورها وجود دارد که دارای ویژگی ها، برنامه ها و قابلیت های خاص خود هستند.

کنتاکتورها می توانند طیف وسیعی از جریان ها را از چند هزار آمپر تا هزار ولت دربرگیرند.

به علاوه، این دستگاه ها در اندازه های مختلف، از ابعاد کوچک دستی گرفته تا اندازه های بزرگ ارائه می شوند.

کنتاکتورها معمولاً با بار جریان بالا مورد استفاده قرار می گیرند؛
زیرا توانایی آن ها در کنترل جریان بیش از 5000 آمپر و قدرت بالای بیش از 100 کیلووات است.

لازم به ذکر است، وقتی جریان های سنگین موتور قطع می شوند، قوس تولید می کنند که
برای کاهش و کنترل این قوس ها می توان از کنتاکتور استفاده کرد.

کنتاکتور چیست

2# عملکرد کنتاکتور چیست؟

اگر بخواهیم بدانیم اصل عملکرد کنتاکتور چیست، می توان گفت که بسیار ساده است.

جریان عبوری از کنتاکتور به آهنربای الکتریکی انرژی بخشیده و سپس این آهنربا، یک میدان مغناطیسی ایجاد می کند.

این امر باعث می شود که هسته کنتاکتور آرمیچر را حرکت دهد.

سپس مدار با یک تماس بین کنتاکت های ثابت و متحرک تکمیل می شود و
اجازه می دهد جریان از طریق کنتاکت ها به بار منتقل شود.

با متوقف شدن جریان، سیم پیچ از انرژی خارج شده و مدار را باز می کند.

از آن جایی که کنتاکتور قادر است به سرعت باز و بسته شود؛ به همین دلیل می تواند بارهای بزرگتر را تحمل کند.

هم چنین ممکن است تماس های متحرک در اثر برخورد سریع با کنتاکت های ثابت از بین بروند.

برای جلوگیری از آسیب دیدگی، از تماس های دو تکه در بسیاری از کنتاکتورها استفاده می شود.

حال این سوال پیش می آید که ورودی سیم پیچ کنتاکتور چیست؟

این ورودی می تواند DC یا AC باشد.

کنتاکتورهای دارای سیم پیچ AC مجهز به سیم پیچ سایه زنی هستند.

در غیر این صورت، کنتاکتور هر بار که AC از صفر عبور کند، نویز خواهد داشت.

سیم پیچ های DC نیازی به سایه زدن ندارند زیرا شار تولید شده همیشه ثابت است.

برای غیرفعال کردن، کنتاکتور می توان از دستگاه اصلی که در آن کار گذاشته شده است، خارج شود.

در صورت عدم عبور جریان الکتریکی، فنر آرماتور را رها کرده و در نتیجه اتصال قطع می شود.

عملکرد کنتاکتور

3# کنتاکتور های هدف مشخص

کنتاکتورها به ولتاژ و جریان کمتری اجازه می دهند تا مدار تغذیه بالاتری را تغییر دهند؛
بنابراین به طور کلی بزرگ تر و سنگین تر از رله های کنترل بوده و
به آن ها امکان می دهند تا بارهای برق بالاتر را برای هزاران سیکل خاموش و روشن کنند.

کنتاکتورهای هدف مشخص می توانند انتخاب اقتصادی برای HVAC خاص و بارهای برودتی باشند.

کاربران نهایی همیشه باید اطمینان حاصل کنند که اجزایی که انتخاب می کنند، نیاز برنامه را برآورده کرده و
دارای سایر رتبه های لازم مانند UL و مطابق با همه کدها و مقررات قابل استفاده در سرویس هستند.

کنتاکنور

4# تفاوت عملکرد رله با کنتاکتور چیست؟

برای آن که بررسی کنیم تفاوت های میان عملکرد رله و کنتاکتور چیست، باید متذکر شویم که
کنتاکتورهای استاندارد دقیقاً مانند رله ها، دستگاه های الکترومکانیکی هستند،
با سیم پیچ برقی مرتب شده تا هنگام اتصال برق، تماس های مکانیکی را مسدود کنند.

کنتاکتورهای معمولی از یک مکانیسم فنر استفاده می کنند؛
اما هنگام باز کردن سیم پیچ از مدار، بزرگ تر و قدرتمندتر هستند تا بتوانند تجهیزات حمل بار را باز کنند.

در غیر این صورت، جریان زیاد می تواند باعث از کار افتادن تجهیزات مصرف کننده شود.

هم چنین به دلیل بارهای بزرگ تر، با باز شدن مدار، قوس بیشتری ایجاد می شود.

بنابراین، کنتاکتورها روش استانداردی را برای هدایت قوس از محل تماس در جهت خاموش کردن سریع یا سرکوب قوس و حفظ تماس دارند.

برای تعویض ولتاژهای بالاتر از 600 ولت می توان از دستگاه های تخصصی تری به نام کنتاکتور خلاء استفاده کرد؛
زیرا قوس ها در خلاء به سرعت خاموش می شوند.

contactor و رله

این را هم ببینید
تفاوت رله و کنتاکتور

5# کنترل موتور با کنتاکتور ها

لازم به ذکر است NEC برای محافظت بیش از حد جریان و اضافه بار موتورها الزامات خاصی دارد.

هنگامی که از کنتاکتور برای کنترل موتور استفاده می شود، معمولاً با یک رله اضافه بار ترکیب می شود تا
از سیم و موتور و فیدر محافظت بهتری داشته باشد.

این کنتاکتورها که به استارتر خوانده می شوند، با رله اضافه بار همراه بوده و برای کنترل موتور به کار گرفته می شوند.

contactor چیست

6# انواع کنتاکتور

در این بخش می خواهیم بگوییم که انواع کنتاکتور چیست.

با ما تا انتها همراه باشید.

1-6# کنتاکتور مغناطیسی (magnetic contactor)

این ها متداول ترین انواع موجود کنتاکتور بوده و کارآیی بالایی دارند.

این کنتاکتورها به صورت الکترومکانیکی کار می کنند و نیازی به مداخله انسانی نیست.

با استفاده از فناوری های پیشرفته، می توان آن ها را از راه دور مدیریت کرد و
این باعث ایمنی و کارآیی بیشتر آن ها می شود؛ زیرا نیازی به کار دستی ندارند.

برای باز و بسته شدن مدار، به مقدار کمی جریان در کنتاکتور مغناطیسی نیاز است؛ بنابراین از نظر انرژی نیز کم مصرف است.

کنتاکتور مغناطیسی

2-6# کنتاکتور سوئیچ دسته چاقویی (knife switch contactor)

این نوع از کنتاکتورها، برای کنترل موتورهای الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد که شاید بتوان گفت از اولین کنتاکتورها بوده اند.

در این دستگاه از یک اهرم استفاده می شد و نیاز بود فردی کنار آن قرار گرفته و باعث بسته شدن این کنتاکتور شود؛
اما به دلیل خوردگی و زنگ زدگی در کوتاه ترین مدت و رشد فناوری و بزرگ تر شدن موتورها، استفاده از این کنتاکتور کمتر شده و
به دلیل ایجاد خطرات عملیاتی چندان کاربرد ندارد.

کنتاکتور دسته چاقویی

3-6# کنتاکتور دستی (hand control contactor)

برای آن که بتوان ایرادات کنتاکتور تیغه چاقویی را از میان برد،
می توان از یک کنتاکتور دستی استفاده نمود تا عملکردی ایمن داشته باشد.

این نوع از کنتاکتور، به جهت آن که در محفظه ای مناسب قرار گرفته است،
در برابر شرایط محیطی به خوبی مقاومت داشته و آسیب نمی بیند.

contactor دستی

مقاله بالا بخشی از مطالب گسترده حفاظت موتور های الکتریکی است.

برای یادگیری صفر تا صد این حوزه به آموزش جامع حفاظت موتورهای التریکی نماتک مراجعه کنید.

برای مشاهده توضیحات کامل بسته کلیک کنید.

مشاهده بسته حفاظت موتورهای الکتریکی
بسته آموزش حفاظت موتورهای الکتریکی

شما هم از طرفداران حوزه حفاظت موتورهای الکتریکی هستید؟!

برای دریافت آموزش های رایگان جدید مرتبط با حوزه علاقه مندی تان فقط کافیه فرم رو تکمیل کنید.

ما هر هفته فقط یک آموزش جدید و جذاب برای شما ارسال می کنیم.

شماره موبایل پشتیبانی: ۰۹۰۱۷۰۳۹۳۲۹


نظرتون درباره این مقاله چیه؟
ما رو راهنمایی کنید تا اون رو کامل تر کنیم و نواقصش رو رفع کنیم.

توی بخش دیدگاه ها منتظر پیشنهادهای فوق العاده شما هستیم.