استانداردهای برق ساختمان در ایران مجموعهای از ضوابط و الزامات فنی هستند که برای اجرای ایمن و اصولی تأسیسات الکتریکی ساختمان رعایت میشوند. سیمکشی و برقکشی از حساسترین بخشهای ساختوساز به شمار میروند و اجرای نادرست آنها میتواند ایمنی افراد و تجهیزات را تحت تأثیر قرار دهد.
هرچند اجرای برقکشی ساختمان باید توسط افراد متخصص انجام شود، آشنایی کلی با این استانداردها برای مالکان، مجریان و سایر افراد درگیر در پروژه نیز میتواند مفید باشد.
این ضوابط موضوعاتی مانند فاصلههای اجرایی، سطح مقطع و ظرفیت سیمها، انتخاب تجهیزات حفاظتی، محل نصب کلید و پریز و سایر نکات مرتبط با اجرای تأسیسات الکتریکی را پوشش میدهند.
رعایت استاندارد های برق ساختمان علاوه بر افزایش ایمنی، به اجرای منظمتر تأسیسات و کاهش خطاهای احتمالی در مراحل اجرا و بهرهبرداری کمک میکند.
در این مقاله، استاندارد های برق ساختمان، الزامات اصلی، ضوابط نظارتی و مهمترین نکات مربوط به اجرای اصولی برق ساختمان را بررسی میکنیم.
۱- استانداردهای برق ساختمان در ایران
برق کشی یکی از بخشهای تأسیسات ساختمان و هدف آن تأمین برق ایمن و پایدار برای استفاده روزمره است.
رعایت استانداردهای برق ساختمان در ایران نه تنها از خرابی و هزینههای بعدی جلوگیری میکند، بلکه برای جلوگیری از خطرات جدی مثل برق گرفتگی و آتش سوزی ضروری است.
در مقررات ایران مهمترین مرجع مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان و استانداردهای سازمان نظام مهندسی است.
در ادامه، مهمترین استانداردهای برق ساختمان در ایران را توضیح میدهیم.
۱-۱- استانداردهای مربوط به سیم کشی
در سیم کشی ساختمان دو اصل همیشه باید رعایت شود:
- ایمنی
- قابلیت تعمیر و دسترسی
برای این منظور، نکات زیر مهم هستند:
- استفاده از لوله و ترانکینگ استاندارد: برای عبور سیمها، باید از لولههای مخصوص برق یا ترانکینگ استفاده شود. استفاده از زانوها، بستها، سه راهیها و سایر اتصالات استاندارد ضروری است تا مسیر سیم کشی ایمن، منظم و قابل تعمیر باشد.
- نسبت قطر لوله به حجم سیم: داخل لولهها نباید کاملاً پر شود. طبق مقررات، قطر لوله باید حداقل ۱.۳ برابر مجموعه سیمها باشد تا سیمها به راحتی از داخل آن عبور کنند.
- نوع لوله
- لولههای زیر کف باید از جنس فولادی یا پلاستیکی مقاوم انتخاب شوند.
- برای سیم کشی روکار معمولاً از بستهای دوپیچه استفاده میشود و لوله نباید مستقیماً به دیوار بچسبد؛ حداقل ۶ میلیمتر فاصله لازم است.
- تعداد خم در مسیر: در مسیر بین دو جعبه تقسیم، نباید بیش از ۴ خم ۹۰ درجه وجود داشته باشد؛ چون عبور سیم را سخت کرده و تعمیر مشکل میشود.
- نکات اجرایی مهم
- برش لوله باید با اره انجام شده و لبههای تیز کاملاً صاف شوند.
- اتصال لوله فولادی به پلاستیکی باید از طریق جعبه انجام شود.
- برای تجهیزات لرزشی مثل پمپ یا موتور باید از لولههای فولادی انعطاف پذیر استفاده شود.
- نوع و کیفیت سیم: طبق استاندارد:
- سیمها باید عایق PVC داشته باشند.
- سیمهای اصلی معمولاً تک مفتولی و با سطح مقطع استاندارد انتخاب میشوند.
- تمام اتصالها باید با ترمینال انجام شوند؛ استفاده از چسب برق برای اتصال سیمها ممنوع است.
- در سیم کشی روکار نباید از سیمهای چندرشته ای استفاده شود، مگر با تجهیزات مخصوص.
۱-۲- استانداردهای نصب پریزها
پریزها در استانداردهای برق ساختمان در ایران دارای قوانین مشخص هستند:
- جریان نامی پریزهای معمولی حداقل ۱۶ آمپر است.
- وجود اتصال حفاظتی (ارت) برای پریزها ضروری است.
- در محیطهایی مثل آزمایشگاه، آشپزخانه صنعتی یا تجهیزات ویژه، باید از پریزهای مخصوص استفاده شود.
- برای پریزهای سه فاز نیز جریان نامی ۱۶ آمپر در نظر گرفته میشود و باید امکان اتصال هادی حفاظتی وجود داشته باشد.
۱-۳- استاندارد نصب کلیدها
در نصب کلیدها، رعایت موارد زیر مهم است:
- کلیدها باید قابلیت قطع و وصل سریع داشته باشند.
- کلیدها باید برای جریان متناوب (AC) طراحی شده باشند.
- جریان اسمی برای بارهای با ضریب قدرت راکتیو ۱.۲۵ و بار خازنی دو برابر مصرف در نظر گرفته میشود.
- هادی فاز همیشه به کلید وصل میشود و قطع هادی نول (خنثی) ممنوع است.
- در کلیدهای تبدیل باید سیم کشی صحیح و اصولی اجرا شود تا عملکرد دچار مشکل نشود.
۱-۴- استاندارد فاصله تجهیزات برقی در ساختمان
این بخش از استانداردهای برق ساختمان در ایران برای ایمنی و راحتی استفاده اهمیت زیادی دارد:
| تجهیز | فاصله استاندارد |
| لامپ از سقف | ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر |
| کابل تا دیوار | ۲ سانتیمتر |
| پریز تا کف | ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر |
| پریز حمام تا کف | ۱۲۰ سانتیمتر |
| پریز آشپزخانه تا کف | ۶۰ یا ۱۲۰ سانتیمتر |
| پریزها از یکدیگر | حداکثر ۳ متر |
| پریز از در | حداکثر ۱.۵ متر |
| لوله آب یا گاز تا جعبه فیوز | ۱ متر |
| جعبه فیوز تا کف | ۱۵۰ تا ۱۷۰ سانتیمتر |
این فاصلهها برای جلوگیری از خطراتی مثل:
- تماس آب
- آتش سوزی
- برق گرفتگی
- و همچنین دسترسی راحت
در نظر گرفته میشود.
۱-۵- استاندارد ظرفیت فیوزها
انتخاب فیوز مناسب به عنوان یکی از استانداردهای برق ساختمان در ایران برای جلوگیری از آسیب به سیمها و تجهیزات ضروری است:
- فیوز روشنایی: ۱۰ آمپر
- فیوز پریزها: ۱۶ آمپر
- فیوز کولر آبی: ۲۰ آمپر
- فیوز اصلی ورودی: ۲۰ آمپر
- فیوز کنتور ساختمان: ۲۵ آمپر
۱-۶- استاندارد سطح مقطع سیمها
یکی از مهمترین بخشهای ایمنی در استانداردهای برق ساختمان در ایران انتخاب سطح مقطع سیم براساس نوع مصرف است:
| کاربرد | سطح مقطع |
| پریزها | ۲.۵ میلیمتر |
| روشنایی | ۱.۵ میلیمتر |
| کولر گازی | ۴ میلیمتر |
| کولر آبی | ۲.۵ میلیمتر |
| سیم اصلی برق | ۴ میلیمتر (حداقل) |
انتخاب سطح مقطع نادرست یکی از اصلی ترین دلایل سوختن سیم و آتش سوزی است.
۲- الزامات استانداردهای برق ساختمان در ایران
برق کشی ساختمان تنها مجموعه ای از کابلها و تجهیزات نیست؛ بلکه یک سیستم کامل، دارای قواعد مهندسی و الزامات ایمنی است که باید از مرحله طراحی تا اجرا و بهره برداری به طور دقیق رعایت شود.
هدف اصلی این الزامات، تضمین ایمنی ساکنان، حفاظت تجهیزات الکتریکی و افزایش عمر و پایداری سیستم است.
در ادامه، الزامات مهم برق کشی ساختمان بیان میشود.
۲-۱- انتخاب و استفاده از تجهیزات استاندارد و تأیید شده
در هر پروژه برق کشی، اولین و مهمترین مرحله، انتخاب تجهیزات مطابق استانداردهای برق ساختمان در ایران است.
تجهیزات برقی باید دارای:
- نشان استاندارد ملی ایران (ISIRI)
- تأییدیههای کیفی مربوطه
- تناسب با ولتاژ و جریان مصرفی
- مقاومت حرارتی و مکانیکی مناسب
باشند.
تجهیزات غیراستاندارد معمولاً از مواد نامرغوب ساخته میشوند و به دلیل ضعف عایق، مقاومت حرارتی پایین یا قطع و وصل نامطمئن، احتمال بروز آتش سوزی یا اتصال کوتاه را افزایش میدهند.
به عنوان نمونه:
- کلید و پریزهای غیراستاندارد مقاومت مکانیکی لازم در برابر ضربه یا حرارت را ندارند.
- سیمهای غیراستاندارد ممکن است، قطر واقعی کمتر از حد مجاز داشته باشند و در بارهای بالا ذوب شوند.
- ترمینالها و فیوزهای بی کیفیت ممکن است در زمان اضافه بار عمل نکنند.
در پروژههای ساختمانی کشور این مسئله جزو مواردی است که توسط بازرس برق سازمان نظام مهندسی کنترل میشود و گاهی به دلیل عدم رعایت استانداردها پروژه برگشت داده میشود.
۲-۲- اجرای برق کشی توسط متخصصین ماهر و دارای صلاحیت
در مقررات ملی ساختمان و استانداردهای برق ساختمان در ایران، اجرای تأسیسات برقی ساختمانی تنها توسط افراد دارای پروانه و صلاحیت تأیید شده مجاز است.
دلیل این الزام نیز کاملاً روشن است، برق یک سیستم حساس است و اجرای ناقص یا غلط آن میتواند، خطرات جانی و مالی زیادی ایجاد کند.
اشتباهات رایج افراد غیرمتخصص معمولاً شامل موارد زیر است:
- اشتباه در تقسیم بندی مدارها (مدار روشنایی، مدار پریز، کولر)
- اتصال نادرست هادی فاز و نول
- اشتباه در انتخاب سطح مقطع سیمها
- عدم نصب ارت
- قرارگیری اشتباه فیوزها یا کلیدها
- رعایت نکردن فاصله تجهیزات با آب و رطوبت
- استفاده نکردن از جعبه تقسیم در محل اتصالات
از نظر حقوقی نیز در صورت بروز حادثه، کارفرما و ساکنین میتوانند، مطالبه خسارت کنند؛ چون فنی نبودن اجرای برق کشی در حکم قصور محسوب میشود.
۲-۳- نصب کلیدهای محافظ، سیستمهای حفاظتی و تجهیزات ایمنی
سیستم حفاظتی یکی از اصلی ترین بخشهای تأسیسات برقی است.
در استانداردهای برق ساختمان در ایران تأکید شده که مدارها باید به گونه ای طراحی شوند که در شرایط غیرعادی از جمله:
- اتصال کوتاه
- اضافه بار
- نشتی جریان
- ایجاد اختلاف پتاسیل خطرناک
به طور خودکار قطع شوند.
مهمترین تجهیزات حفاظتی شامل موارد زیر است:
- کلید محافظ جان
- کلید مینیاتوری
- فیوزهای کارتریجی
- کلید RCCB در پریزهای فضاهای خیس
- کلید RCBO
برای مثال، کلید محافظ جان میتواند، هنگام بروز نشتی جریان حتی در حد چند میلی آمپر مدار را قطع کند و از برق گرفتگی جلوگیری نماید.
این کلید در فضاهایی مثل حمام، آشپزخانه و اتاق کودکان نقش حیاتی دارد.
۲-۴- رعایت فواصل ایمنی و مقررات نصب در محیطهای ویژه
در استانداردهای برق ساختمان در ایران، موقعیت نصب تجهیزات به صورت دقیق مشخص شده است.
رعایت فاصله استاندارد میان سیمها و سایر اجسام از جمله:
- لولههای آب
- لولههای گاز
- بدنه فلزی سازه
- تجهیزات گرمایشی
- محیطهای مرطوب
ضروری است.
در فضاهایی مانند سرویسهای بهداشتی و حمام، این حساسیت بیشتر است.
به همین دلیل برای این محیطها:
- استفاده از کلید و پریزهای IP دار
- ممنوعیت نصب پریز در منطقه ۰ و ۱ حمام
- الزام به ایزوله کردن مسیر سیمها
- نصب چیلدهای محافظ سیستم رطوبت
در نظر گرفته میشود.
در آشپزخانه نیز به دلیل وجود بخار، روغن و رطوبت، معمولاً ارتفاع نصب پریزها در دو سطح (۶۰ و ۱۲۰ سانتیمتر) تعیین شده تا تجهیزات آشپزخانه (مانند یخچال، ماشین ظرفشویی ) به درستی تغذیه شوند.
۲-۵- نصب تابلو و جعبه فیوز برای حفاظت و مدیریت مدارها
تابلو برق ساختمان قلب سیستم توزیع برق داخلی است.
در ساختمانهای مطابق با استانداردهای برق ساختمان در ایران، مدارهای مختلف مثل:
- روشنایی
- پریزها
- کولر گازی
- کولر آبی
- آبگرمکن برقی
- آسانسور (در ساختمانهای ارتفاعی)
- سیستمهای حفاظتی و اعلام حریق
به صورت مستقل فیوزبندی میشوند.
این کار باعث میشود:
- بارها مدیریت شوند.
- در هنگام خرابی فقط همان مدار قطع شود.
- تعمیرات ساده تر انجام شود.
تابلو باید در ارتفاع ۱۵۰ تا ۱۷۰ سانتیمتر نصب شود و دسترسی آسان داشته باشد تا در مواقع اضطراری یا آتش سوزی بتوان سریع مدار را قطع کرد.
۲-۶- اجرای کامل سیستم ارتینگ و همبندی
سیستم ارتینگ یکی از مهمترین عناصر ایمنی برق کشی است.
این سیستم جریانهای نشتی و خطا را به زمین منتقل میکند و در نتیجه:
- خطر برق گرفتگی را کاهش میدهد.
- از آسیب تجهیزات جلوگیری میکند.
- اختلاف پتانسیل ناخواسته را حذف میکند.
در ساختمانهای ایران، وجود ارت طبق مقررات الزامی است و در شناسنامه فنی ساختمان توسط مهندس ناظر بررسی میشود.
عدم اجرای ارت یکی از دلایل پرتکرار تأیید نشدن پایان کار ساختمان است.
۲-۷- استفاده از سیمهای سالم، استاندارد و دارای ظرفیت مناسب
سیمها باید از لحاظ:
- سلامت عایق
- کیفیت مس داخلی
- سطح مقطع
- نوع عایق
- روش نصب
با استانداردهای برق ساختمان در ایران تطابق داشته باشند.
بازرسی دوره ای سیمها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا با گذشت زمان ممکن است:
- عایق خشک شود.
- سطح مقطع کاهش یابد.
- اتصالها شل شوند.
- حرارت بیش از حد ایجاد شود.
تمام این موارد احتمال آتش سوزی را افزایش میدهد.
۳- قوانین نظارت عالیه و نظارتی برق ساختمان
- پریز برق در حمام ودستشویی نباشد.
- چاه ارت توسط شرکتهای دارای تأییدیه اجرا شود.
- رعایت حریم شبکه های توزیع برق از ساختمان برای ولتاژ v380-220 برابر ۱.۵ متر بوده و حریم ۲۰ کیلو ولت ۳ متر است.
- استفاده از کلید حفاظت جان ( RCD / RCCB ) با جریان نشتی حداکثر mA 30 الزامی است.
- در تابلو برق سیم های نول توسط ترمینال پیچی به هم متصل شوند.
- در تابلو برق برای اتصال سیم ارت از شینه ارت استفاده شود.
- در لولههای برق، سیم کشی سه سیمه باشد.
- فاصله کلید از چهارچوب در میتواند، بین ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر انتخاب شده، ولی هر فاصله ای انتخاب شود، باید در کل ساختمان همان فاصله اجرا شود و کلید و پریز سمت لولای در نصب نشود.
- کلید و فیوز سر راه فاز قرار گیرد.
- زیر هر پیچ حداکثر فقط باید ۲ سیم بسته شود.
- بهتر است، تمام اتصالات سرسیم داشته باشد.
- حداکثر میتوان ۱۲ پریز از یک فیوز انشعاب گرفت.
- فاز باید به سمت راست پریز داده شود، یعنی هنگامی که مقابل پریز میایستیم، روزنه سمت راست فاز باشد.
- فاز باید به کنتاکت کف سرپیچ لامپ داده شده و به کنتاکت بدنه سرپیچ لامپ نول متصل شود.
- حداقل فیوز روشنایی آمپر ۱۰ و فیوز پریزها آمپر ۱۶ باشد.
- سیم کولر آبی 3 در 2.5 میلیمتر مربع باشد و سیم کولر گازی حداقل 3 در 4 میلیمتر مربع باشد.
- سیم از کنتور تا جعبه فیوز و سیم کولر بهتر است، مفتولی باشد.
- از بدنه اجسام نباید به عنوان سیم ارت استفاده کرد.
- برای مکان مرطوب از ترانس ایزوله استفاده شود یا ولتاژ زیر۵۰ ولت.(معمولا۱۲ ولت)
- در صورت استفاده از وان در حمام، وجود کلید حفاظت جان ( RCD / RCCB ) علاوه بر کلید حفاظت جان اصلی، به صورت جداگانه برای آن الزامی است.
- همبندی اصلی و اضافی به منظور هم ولتاژ کردن تجهیزات برقی انجام شود.
- عبور لوله برق از کف حمام و آشپزخانه و دستشویی و مکانهای مرطوب و دارای آب ریزی ممنوع است.
- مسیر لوله برق از روی دیوارها به صورت مورب ممنوع است (ممکن است در آینده روی آن میخ کوبیده شود)
- همه پریزها ارت دار باشد.
- ارتفاع مجاز نصب کلید اعلام حریق بین ۱۰۷ تا ۱۳۷ سانتیمتر بوده که در ایران بین ۱۱۰ تا ۱۴۰ مجاز است.
- فاصله کلیدهای اعلام حریق بین ۱۵ تا ۳۰ متر قابل انتخاب است.
- فاصله شستی اعلام حریق از در اصلی بین ۱۵ تا ۱۵۰ سانتیمتر قابل انتخاب است.
- اگر عرض درب از ۱۲ متر بیشتر باشد(مثل در انبار) در سمت چپ و راست در باید یک شستی جداگانه گذاشت.
- ارتفاع نصب آژیر اعلام حریق بین ۲ تا ۲.۴ متر قابل انتخاب است.
- اگر سیم روکار کشیده شده باید داخل conduit باشد (لوله با مقطع گرد فولادی یا پلاستیک فشرده و مستحکم ضد آتش).
- ماکزیمم فاصله مجاز دتکتورهای دودی از یکدیگر ۱۰ متر و دتکتورهای حرارتی از یکدیگر ۷ متر است .
- سطح مقطع سیم اعلام حریق۱.۵ میلیمتر مربع است. اگر فاصله دتکتورها از تابلو خیلی دور است، سیم ۲.۵ میلیمتر مربع استفاده شود(در هتلها).
- سیم اعلام حریق لوله کشی مجزا میخواهد و ضرورتی ندارد، این لولهها فلزی باشد.
- حداقل فاصله مجاز دتکتور تا دیوار ۱۰ سانتیمتر بوده ولی توصیه جدی شده که از ۵۰ سانتیمتر کمتر نشود.
- دتکتور اعلام حریق باید آخرین وسیله الکتریکی باشد که نصب میشود، چون رنگ کاری دیوار و سقف یا گرد و غبار نجاری آنها را خراب میکند.
- تمامی طبقات آژیر داشته باشد یا حداقل هر دو طبقه آژیر داشته باشد.(در اعلام حریق به فرد خواب باید حداقل۷۵ دسی بل شدت صدا برسد و اگر تعداد درها از راهرو بین واحدها تا اتاق خواب زیاد است، باید در اتاق خواب آژیر جداگانه یا دتکتور آژیر سرخود نصب شود.)
- فلاشر یا اندیکاتور بالای هر واحد باشد تا محل آتش سوزی سریع تر مشخص گردد.
- اگر دتکتور دودی نصب میشود، باید از اجاق گاز 6 متر فاصله داشته باشد.
- به فاصله ۱.۵ متر از در هر آسانسور باید دتکتور گذاشت.
- فاصله دتکتور از اسپرینکلر یا آب پاش سقف ۶۰ سانتیمتر است.
- بالای هر اتومبیل (پارکینگ) باید یک آب پاش باشد.
- برای مهمانسراها دتکتور آژیر سرخود باید گذاشت.
- ساختمان از ۲۱ متر به بالا نصب صاعقه گیر اجباری است، ۶ طبقه به بالا.
- از کابل۵۰ یا بهتر است 270 میلیمتر به منظور ارت صاعقه گیر استفاده شود و بهتر است، ۲ مسیر کشیده شود.
- هر ۴۵ متر ارتفاع یک رینگ دور ساختمان کشیده شود که اگر صاعقه به بدنه ساختمان زد به رینگ و هادیهای نزولی متصل به رینگ هدایت شود.
- نصب چراغ آلارم برای ساختمانهای ۸ طبقه و بالاتر الزامی است یا ۲۸ متر ارتفاع و بیشتر.
- استفاده از چاه آسانسور به منظور عبور تأسیسات برقی به استثنای کابل آسانسور ممنوع است.
- کابل تغذیه آسانسور 5 در 10 میلیمتر یا 5 در 16 میلیمتر باشد.
- درموارد خاص برق اضطراری پیش بینی شده که مجهز به سیستم change over باشد.
- تابلو برق سیستم آنتن مرکزی داخل خرپشته باشد (در فضای آزاد نباشد).
- سیمهای سیار کارگاهی باید حتماً کابل (با روکش مضاعف) باشد و با ارتفاع ۲.۵ متر از کف رد شوند و در محل رفت و آمد و آسیب قرار نگیرند.
- کلید و پریز فضای آزاد مثل پشت بام و حیاط باید از نوع IP44 باشد یعنی درپوش داشته باشد که برف و باران برای آنها خطرساز نباشد.
- لوله کشی سیستمهای روشنایی و پریزهای برق با لولههای PVC سخت نمره ۱۳.۵ Pg برای چهار سیم و با نمره pg 16 برای 6 سیم انجام شود .
- لوله کشی سیستمهای پریز برق و تلفن میتواند از کف انجام گیرد، ولی باید سریعاً به تأیید دستگاه نظارتی رسانیده و روی آن را با ملات ماسه سیمان پوشاند.
- لوله کشیهایی که در سقف کاذب انجام میشود، ترجیحاً از مسیرهای مشخص و مشترک و با بست و ساپورت مناسب انجام شده که هنگام پیچ کردن یا میخ کوبیدن در سقف مسیر مشخص باشد.
- استفاده از لولههای خرطومی پلاستیکی از سال۸۹ ممنوع شده چون بسیار کم استقامت هستند، مخصوصاً بعد از گذشت چند سال به شدت شکننده میشوند و عبور فنر از آن باعث شکسته شدن آن خواهد شد.
- ارتفاع نصب پریزهای برق و تلفن در فضای اداری و اتاقها ۳۰ سانتیمتر از کف تمام شده و در فضاهای مرطوب (آبدارخانه، سرویسهای بهداشتی و موتورخانه) ۱۲۰-۱۱۰ سانتیمتر از کف تمام شده است.
۴- نکات ایمنی در استانداردهای برق ساختمان در ایران
- ایمنی در طراحی: طراحی صحیح مدارها، تفکیک روشنایی و پریزها، پیش بینی بار مصرفی و تعیین صحیح مسیرها
- ایمنی در انتخاب تجهیزات: استفاده از کلید و پریز استاندارد، سیم با سطح مقطع مناسب، فیوز متناسب با جریان و تجهیزات دارای تأییدیه
- ایمنی در اجرا: رعایت فاصلهها، استفاده از لوله و ترانکینگ مناسب، نصب صحیح تابلو و فیوزها، اتصال صحیح فاز و نول، و اجرای سیستم ارتینگ
- ایمنی در محیطهای خاص: رعایت الزامات ویژه برای آشپزخانه، حمام و سرویسها به دلیل رطوبت، بخار و احتمال تماس مستقیم
- ایمنی در بهره برداری: رعایت اصول استفاده از تجهیزات برق، جلوگیری از بار بیش از حد و بررسی دورهای سیمها و اتصالات




