همه ما می دانیم که بخش نرم افزار پایپینگ از جمله مهمترین و جذاب ترین قسمت های یک دپارتمان پایپینگ است.
آیا شما هم علاقه مندید با انواع وظایف و نرم افزارهای دپارتمان مهندسی پایپینگ آشنا شوید؟
در این مقاله با گروه های یک دپارتمان پایپینگ و وظایفشان و انواع نرم افزار پایپینگ که در صنعت استفاده می شوند آشنا خواهیم شد.
۱- بخش پایپینگ در صنعت نفت گاز و پتروشیمی
صنعت نفت، گاز و پتروشیمی به عنوان یکی از مهمترین و پرکاربرد ترین صنایع کشور، زمینه های کاری زیادی دارد.
از جمله اساسی ترین قسمت های این صنعت به لوله کشی صنعتی (Piping) می تون اشاره کرد.
ورود به این زمینه جذاب تخصص های خاصی را طلب می کند.
طراحی لوله کشی صنعتی شاخه ها و دپارتمان های متنوعی از قبیل پروسس، پایپینگ، مکانیک، سیویل، ابزار دقیق و ... دارد که هر دپارتمان نرم افزار پایپینگ خاص خود را استفاده می کند.
کار گروهی این دپارتمان ها باعث توسعه و پیشرفت یک پالایشگاه می شود.
۲- دپارتمان پایپینگ در صنعت
یکی از اصلی ترین دپارتمان های یک شرکت مهندسی مشاور در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی، دپارتمان پایپینگ است.
به دلیل اهمیت بالای این بخش و حساسیت این صنعت، این دپارتمان تعامل بسیار بالایی با دیگر دپارتمان ها دارد.
اصلی ترین هدف این دپارتمان تولید نقشه ها و مدارک مورد نیاز برای ساخت و شروع به کار یک پروژه، با استفاده از نرم افزار پایپینگ است.
۳- گروه های یک دپارتمان پایپینگ
یک دپارتمان پایپینگ خود به چند گروه تقسیم می شود که این گروه ها در راستای یک هدف واحد، هر یک وظیفه ای بر عهده دارند.
تقسیم بندی گروه های دپارتمان پایپینگ به شرح زیر است:
- طراحی (Design)
- استرس آنالیز (Stress Analysis)
- ساپورت (Support)
- متریال (Material)
۳-۱- وظایف گروه های مختلف دپارتمان پایپینگ
گروه متریال وظیفه انتخاب متریال را داشته و مدارک مورد نیاز را تهیه می کند.
گروه طراحی با توجه به مدارکی که در دسترس دارد وظیفه طراحی و ارائه نقشه های مورد نیاز برای ساخت با نرم افزار پایپینگ را بر عهده دارد.
گروه استرس آنالیز تمام تنش ها و استرس های موجود بر خط پایپینگ را با نرم افزار تجزیه و تحلیل می کند و گروه ساپورت با توجه به این تنش ها تکیه گاه های لازم را اجرا می کند.
۳-۲- آشنایی با مدارک بخش پایپینگ
۳-۲-۱- ) بخش طراحی (Design)
گروه طراحی به عنوان اصلی ترین گروه پایپینگ با مدارک زیر در ارتباط است.
- Line list: در این مدرک مشخصات خطوط نظیر کلاس خط، سایز و ضخامت خط، دما و فشار و عایق و... مشخص شده است.
- P&ID) Piping & Instrument Diagram): در این نقشه تجهیزات، اجزای تشکیل دهنده یک سیستم پایپینگ، سایز، شروع و پایان خط و... مشخص شده است.
- Mechanical drawing: این نقشه توسط بخش مکانیک تهیه می شود و مشخصات ابعادی تجهیزات برای ارائه به سازنده (Vendor) و مدل سازی با نرم افزار پایپینگ آماده می شود.
- Vendor drawing: این نقشه توسط سازنده بر اساس نقشه Mechanical Drawing ساخته می شود.
- Equipment list: در این مدرک لیست تمامی تجهیزات مورد نیاز برای طراحی ارائه شده است.
- Piping class: در این مدرک تمامی متریال های مورد نیاز مثل جنس لوله، جنس اتصالات، جنس شیرآلات و... ارائه می شود.
۳-۲-۲- ) بخش استرس آنالیز (Stress Analysis)
گروه استرس آنالیز با مدارک زیر در ارتباط است:
- Line list: در این مدرک تمامی خطوط لیست شده و ارائه شده اند.
- Piping class: در این مدرک کلاس و قالب تمامی خطوط ارائه شده است.
- Critical line list: در این مدرک مسیر شروع و پایان خط فشار و دما و ضخامت و ... مشخص می شود.
- Standard support: این مدرک یکی از مهمترین مدارک دپارتمان پایپینگ است که در آن نقشه های استاندارد شده گروه ساپورت مشخص می شود.
۳-۲-۳- ) بخش ساپورت (Support)
مهمترین مدارکی که گروه ساپورت با آن ها در ارتباط است به شرح زیر است:
- استاندارد ساپورت
- Piping class
- Line list
۴- نرم افزار پایپینگ
با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی امروزه تمامی محاسبات سنگین طراحی و اجرای تمامی صنایع با نرم افزار های طراحی مهندسی انجام می شود.
نرم افزارهای پایپینگ نقش بسیار مهمی در طراحی و تحلیل و اجرا خطوط لوله کشی صنعتی ایفا می کند.
در ادامه با نرم افزارهای پایپینگ مخصوص هر گروه از دپارتمان های پایپینگ آشنا می شویم.
۴-۱- نرم افزار پایپینگ گروه طراحی (Design)
از جمله نرم افزارهای پایپینگ مهم گروه طراحی پایپینگ می توان به موارد زیر اشاره کرد.
۴-۱-۱- ) نرم افزار PDS
از این نرم افزار پایپینگ جهت طراحی خطوط استفاده می شود.
نرم افزار طراحی PDS یا همان Plant Design System یکی از قوی ترین نرم افزار طراحی سیستم های لوله کشی در جهان است.
این نرم ساخت شرکت Intergraph می باشد که یک شرکت آمریکایی است و در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کاربردهای مخصوصا طراحی پالایشگاه ها کاربرد فراوان دارد که در واقع یک batch نرم افزاری می باشد که با نرم افزار Microstation ارتباط بر قرار می کند.
۴-۱-۲- ) نرم افزار Smartplant
این نرم افزار جهت ملاحظات مدل PDS استفاده می شود.
۴-۱-۳- ) نرم افزار پایپینگ Microstation
این نرم افزار پایه اصلی نرم افزار پایپینگ PDS است.
۴-۱-۴- ) نرم افزار پایپینگ PDMS
از این نرم افزار جهت طراحی خطوط استفاده می شود.
نرم افزار طراحی PDMS یا همان Plant Design Management System یکی از قوی ترین و پرکاربرد ترین نرم افزارهای طراحی سیستم های لوله کشی در جهان است.
نرم افزار PDMS یکی از مجموعه نرم افزارهای AVEVA و ساخته این شرکت است که یک شرکت انگلیسی است، این نرم افزار در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کاربرد های بسیاری دارد.
لازم به ذکر است که اکثر پروژه های نفت، گاز و پتروشیمی کشور با همین نرم افزار طراحی شده است.
از جمله مهمترین مزایای این نرم افزار طراحی یکپارچه آن است.
۴-۱-۵- ) نرم افزار پایپینگ E3D
این نرم افزار نسل جدید نرم افزار مدیریت و طراحی یکپارچه شرکت AVEVA میباشد.
می توان گفت که این نرم افزار نسخه ارتقا یافته نرم افزار PDMS است که از لحاظ گرافیکی پیشرفت زیادی داشته است.
۴-۱-۶- ) نرم افزار پایپینگ Navisworks
اصلی ترین کاربرد این نرم افزار بررسی ملاحظات مدل طراحی شده در نرم افزار PDMS است.
۴-۱-۷- ) نرم افزار پایپینگ Cadworx
از این نرم افزار جهت طراحی خطوط استفاده می شود.
یکی از مهمترین کاربرد های این نرم افزار طراحی خطوط هیدرولیکی است.
۴-۱-۸- ) نرم افزار پایپینگ Autoplant
از این نرم افزار که ساخته شرکت Bentley است برای طراحی خطوط استفاده می شود.
۴-۱-۹- ) Autocad
این نرم افزار در حوزه پایپینگ کاربرد عمومی دارد.
۴-۲- نرم افزار پایپینگ گروه استرس آنالیز (Stress Analysis)
از جمله نرم افزار پایپینگ مهم گروه استرس آنالیز می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۴-۲-۱- ) نرم افزار Caesar
از این نرم افزار برای مدل سازی خطوط به منظور ساپورت گذاری و تحلیل تنش استفاده می شود.
۴-۲-۲- ) نرم افزار Licad
از این نرم افزار برای تعیین ساپورت های Hanger استفاده می شود.
۴-۳- نرم افزار پایپینگ گروه ساپورت (Support)
از جمله نرم افزارهای پایپینگ مهم گروه ساپورت می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- نرم افزار Microstation
- نرم افزار Smartplant
- نرم افزار PDMS
- نرم افزار Navisworks
- نرم افزار Licad
۴-۴- نرم افزار پایپینگ گروه متریال (Material)
از جمله نرم افزارهای پایپینگ مهم گروه متریال می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- Microsoft office
- Autocad
در این مقاله با گروه های مختلف دپارتمان پایپینگ و وظایف و از همه مهمتر نرم افزارهای پایپینگ استفاده شده در هر گروه پایپینگ آشنا شدیم.
