از آنجا که بهداشت و ایمنی بخشی اساسی از زندگی امروز ما است، مشاغل موظفند از سلامت کارمندان خود محافظت کنند و برای این کار نیازمند جذب نیروهایی با مدرک HSE هستند.
سیستم ها و فناوری را برای کاهش اقدامات انسانی در محیط قرار داده و همه تلاش خود را انجام می دهیم تا مدیران بهداشت و ایمنی اطمینان حاصل کنند که محیط اطراف ما برای همه امن است.
از طرف دیگر مهندسان بهداشت و ایمنی سعی بر آن دارند تا بتوانند شکاف بین مهندسی، تحقیق و توسعه و بهداشت و ایمنی را برای ترویج روش های خوب (چه در محل کار ما، در خانه و یا در محیط باز) از بین ببرند.
اگر دوست دارید در زمینه HSE فعالیت کنید و بتوانید در آینده با در دست داشتن مدرک HSE متخصص این حوزه شوید، در ادامه با ما همراه شوید تا بتوانید پاسخ تمام ابهامات و سوالات ذهنی خود را در رابطه با مدرک HSE پیدا کنید.
۱- تعریف HSE چیست؟
اول از همه باید بگوییم این یک کار پزشکی نیست، اگرچه مطمئناً شامل شرایط پزشکی نیز می شود.
همچنین از نظر متخصصان پزشکی یا بالینی کار بسیار سودمندی می باشد.
همه مشاغل تا حدی با خطر بهداشت حرفه ای درگیر هستند.
قرار گرفتن در معرض مواد مضر، حرکت تکراری، وضعیت بد بدن، کار در شیفت شب، لرزش و گرد و غبار و... مواردی هستند که به طور بالقوه برای سلامتی فرد خطرناک است.
برخی از خطرات سلامتی بیش از سایر موارد فوری هستند اما همه آن ها باید ارزیابی و اولویت بندی شوند و در صورت رفع نشدن کنترل شوند.
انجام این کار نه تنها یک کار اخلاقی و قانونی است بلکه از هزینه تمام شده آن جلوگیری می کند.
مجری بهداشت و ایمنی که اغلب به عنوان HSE نامیده می شود، یک کارشناس مستقل است که هدف آن جلوگیری از مرگ، آسیب و بیماری ناشی از کار می باشد.
۲- معرفی بازار کار متخصص HSE
دو گزینه اشتغال برای متخصص محیط زیستی و کسانیکه دارای مدرک HSE هستند، وجود دارد.
بسیاری از آن ها به صورت مستقل یا قراردادی کار می کنند و یا برای شرایط خاص استخدام می شوند.
گاهی نیز در سمت مشاوره قرار می گیرند و به توسعه سیاست ها کمک می نمایند.
از چند دهه گذشته سیاست های ایمنی و بهداشتی جدی، سبب شده تا در این بخش رونق واقعی را شاهد باشیم.
برای مشاغل خصوصی، آن ها می توانند تقریباً در هر جایی كه نیاز به بهداشت و ایمنی محیط زیست باشد، كار كنند.
این موارد می تواند برای مثال شامل موارد زیر باشد:
- بیمارستان ها
- معادن و سکوهای حفاری
- موسسات آموزشی
- بزرگراه ها
- مشاوره فنی
- کارخانه ها
- بنادر هوایی و دریایی
- خدمات ساختمانی (از جمله ساخت و ساز)
- میراث و حفاظت
به طور کلی، متخصصین دارای مدرک HSE می توانند تا با در دست داشتن مدرک تحصیلی یا گواهینامه خود، به عنوان تکنسین ایمنی در واحدهای صنعتی کوچک به طور مستقل فعالیت کنند و یا زیر نظر مهندسان ایمنی در واحدهای بزرگ تر مشغول به کار شوند.
۳- رشته مهندسی HSE
یکی از راه هایی که شما می توانید برای رسیدن به مدرک HSE انتخاب نمایید، تحصیلات آکادمیک (دانشگاهی) است.
مهندسی HSE یکی از رشته های بسیار جذاب مهندسی بین رشته ای است که در حوزه های مختلف مهندسی مانند: صنایع، شیمی، مکانیک، برق، عمران، نفت، گاز، متالوژی، مدیریت و… کاربرد وسیعی در زمینه ایمنی و بهداشت محیط کار دارد.
در طی یک دهه گذشته، رشته HSE و اخذ مدرک دانشگاهی HSE در بین دانشجویان و شاغلان صنایع، علاقه مندان زیادی پیدا کرده است.
به همین سبب دانشگاه های فراوانی اعم از سراسری و آزاد، در میان رشته های رایج خود، رشته مهندسی HSE را نیز قرارداده اند.
البته بهتر است این نکته را یادآور شویم که رشته ای دقیقا با نام HSE در مقطع کارشناسی وجود ندارد ولیکن رشته های متعدد دیگری هم چون مهندسی صنایع گرایش ایمنی صنعتی، بهداشت حرفه ای، بهداشت محیط و... هستند که در سرفصل های آن ها مباحث مرتبط با HSE تدریس می شود.
هم چنین شایان ذکر است که رشته HSE در مقطع کارشناسی ارشد به طور خاص در میان دانشگاه های سراسری و آزاد رواج یافته است.
۳-۱- رشته های دانشگاهی مرتبط با HSE در ایران
رشته های متنوعی مرتبط با HSE در مقطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاه های ایران وجود دارند که از جمله به موارد زیر می توان اشاره کرد:
- بهداشت حرفه ای، بهداشت محیط، ایمنی صنعتی (کاردانی)
- مهندسی بهداشت حرفه ای، مهندسی بهداشت محیط، مهندسی صنایع - گرایش ایمنی صنعتی، مهندسی تکنولوژی ایمنی صنعتی، مهندسی ایمنی صنعتی، آرگونومی، مهندسی ایمنی - گرایش بازرسی فنی (کارشناسی)
- مهندسی بهداشت محیط، مهندسی ایمنی صنعتی، بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)، مهندسی ایمنی و بازرسی فنی، مهندسی HSE، آرگونومی، مهندسی شیمی - گرایش HSE، مهندسی بهداشت حرفه ای، مهندسی محیط زیست، مدیریت HSE، مهندسی ایمنی - گرایش بازرسی فنی (کارشناسی ارشد)
۳-۲- دانشگاه های مرتبط با HSE در ایران
در ادامه لیستی از معتبرترین و بهترین مراکز دانشگاهی و موسسات آموزش عالی را که در آن ها رشته های مرتبط با HSE پذیرش می شود را برایتان آورده ایم:
- دانشگاه محیط زیست
- دانشگاه تهران
- دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
- دانشگاه های علوم پزشکی تهران
- دانشگاه صنعتی شریف
- دانشگاه صنعتی امیر کبیر
- دانشگاه صنعت آب و برق شهید عباسپور
- دانشگاه تربیت مدرس
- دانشکده حفاظت و بهداشت کار
- دانشگاه صنعت نفت آبادان
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
- موسسه آموزش عالی کاسپین البرز قزوین
- موسسه آموزش عالی کار قزوین
- دانشگاه علمی کاربردی کرمانشاه
- دانشگاه علمی کاربردی پلیمر بوشهر
۴- دریافت مدرک HSE توسط آموزش های معتبر
بدون شک کسب مدرک دانشگاهی در هر رشته ای همواره مزایا و منافعی را برای هر فرد به همراه دارد اما آنچه امروزه در بازار کار، از اهمیت بالایی برخوردار است تنها دو فاکتور اصلی دانش و مهارت است.
اگر به هر دلیلی موفق نشده اید تا از طریق دانشگاه مدرک HSE را دریافت کنید می توانید با گذراندن دوره های مرتبط با این رشته در مراکز آموزشی معتبر موفق به اخذ گواهینامه HSE شوید و بتوانید جذب بازار کار شوید.
از جمله این مراکز آموزشی می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- مرکز تحقیقات اداره کار
- مراکز فنی حرفه ای
- جهاد دانشگاهی
- موسسه های آموزشی
- شرکت های متعبر حوزه HSE
۴-۱- دوره های HSE مرکز تحقیقات اداره کار
مرکز تحقیقات اداره کار در محله یافت آباد تهران واقع شده است.
این مرکز در حقیقت جزو معتبرترین مراکز آموزش های HSE در ایران است.
در مرکز تحقیقات اداره کار، آموزش های تخصصی HSE، تحت عنوان دوره الزامات عمومی و دوره ارزیابی ریسک به علاقه مندان ارائه می شود.
مدارک دوره های آموزشی مرکز تحقیقات اداره کار جزو معتبرترین مدارک در ایران محسوب می شوند.
لازم به ذکر است که این مرکز برای برخی از آموزشگاه های مورد تایید نیز مجوز صادر می کند.
۴-۲- دوره های HSE در مراکز فنی و حرفه ای
یکی دیگر از مراکز معتبر آموزشی در ایران که دوره های HSE در آن برگزار شده و هم چنین می تواند مجوز آموزش برای موسسات آزاد دیگر که مرتبط با HSE می باشند صادر کند، مرکز آموزش های فنی و حرفه ای می باشد.
شما با شرکت در دوره های مراکز فنی و حرفه ای نیز می توانید مدرک HSE دریافت نمایید که معتبر و مورد تایید کارفرمایان است.
۴-۳- دوره های HSE مراکز جهاد دانشگاهی
مراکز آموزشی جهاد دانشگاهی نیز دوره های آموزش HSE را در برنامه های آموزشی خود دارند.
همچنین این مراکز همکاری مشترکی جهت صدور گواهینامه با موسسه های آموزشی آزاد دارند.
۴-۴- دوره های آموزش HSE غیرحضوری
دوره های آموزشی بسیاری براساس اهداف متنوع مثل پر کردن خلا های آموزش های حضوری و... به صورت غیر حضوری برگزار می شوند.
شما با گذراندن این دوره ها نیز می توانید آماده به کار به عنوان یک تکنسین و یا مشاور HSE شوید.
