اصول پیاده سازی TQM چارچوبی برای اجرای مدیریت کیفیت جامع در سازمان است و به کسبوکارها کمک میکند کیفیت را بهصورت مستمر در فرآیندها، تصمیمگیریها و عملکرد کارکنان بهبود دهند.
مدیریت کیفیت جامع یا TQM رویکردی نظاممند است که بر رضایت مشتری، مشارکت کارکنان، بهبود مستمر و بهینهسازی فرآیندها تمرکز دارد. اجرای درست این رویکرد باعث میشود کیفیت به بخشی از فرهنگ سازمانی تبدیل شود، نه صرفاً یک فعالیت مقطعی یا محدود به واحد کنترل کیفیت.
آشنایی با اصول پیاده سازی TQM به سازمانها کمک میکند نقاط ضعف فرآیندها را شناسایی کنند، عملکرد تیمها را بهبود دهند و با ایجاد یک چرخه مستمر یادگیری و اصلاح، بهرهوری و رقابتپذیری خود را افزایش دهند.
در این مقاله، مفهوم TQM، اهمیت آن، عناصر اصلی، اصول پیاده سازی TQM و مراحل اجرای مدیریت کیفیت جامع را بررسی میکنیم.
۱- TQM چیست؟
مدیریت کیفیت جامع یک رویکرد تجاری است که توسط یک مشاور مدیریت به نام ویلیام دمینگ توسعه داده شد.
هدف TQM افزایش رضایت در بین مشتریان داخلی و خارجی است.
TQM بر تشخیص و کاهش یا حذف خطاهایی که میتوانند بر مشتری تأثیر بگذارند، مانند عدم وجود محصول کافی برای پشتیبانی از تقاضا، تمرکز دارد.
این روش، همچنین بر نیاز کارکنان به داشتن تجربه و دانش لازم برای موفقیت تأکید دارد.
برای انجام این کار، برخی از شرکتها معمولاً آموزشهای منظمی را برای به روز نگه داشتن کارکنان ارائه میدهند.
در صورت استفاده موفقیت آمیز، TQM میتواند به کارکنان کمک کند تا احساس ارزشمندی و قدردانی کنند، از رضایت مشتریان مطمئن شوند و به شرکتها اجازه دهد، محصولات باکیفیتی تولید کنند.
۱-۱- ابزار و تکنیکهای TQM برای تولید چیست؟
شرکتهای تولیدی علاوه بر اصول پیاده سازی TQM از ابزار و تکنیکهای خاص مدیریت کیفیت جامع که برای شناسایی نقصها، بهینه سازی فرآیندها و حفظ استانداردها طراحی شده اند، سود میبرند.
ابزار رایج عبارت اند از:
- نمودارهای علت و معلول (استخوان ماهی/ایشیکاوا): به تشخیص علل ریشه ای مشکلات کیفی کمک میکنند.
- نمودارهای کنترل: تغییرات فرآیند را رصد کرده و انحرافات را زودهنگام شناسایی کنید.
- تحلیل پارتو: مهمترین عوامل مؤثر بر کیفیت را بر اساس قانون ۸۰/۲۰ شناسایی میکند .
- ادغام شش سیگما: از روشهای آماری برای کاهش نقصها و تغییرات استفاده میکند.
- کایزن (بهبود مستمر): پیشرفتهای کوچک و تدریجی روزانه را تشویق میکند.
- گسترش عملکرد کیفیت: نیازهای مشتری را به مشخصات فنی تبدیل میکند.
- تحلیل حالات و اثرات شکست: نقاط شکست بالقوه را پیش بینی کرده و اقدامات پیشگیرانه را اجرا میکند.
تولیدکنندگانی که از این ابزار استفاده میکنند، میتوانند، قابلیت اطمینان محصول را افزایش دهند، ضایعات را کاهش دهند و استانداردهای سختگیرانه کیفیت را که برای رقابت پذیری حیاتی هستند، رعایت کنند.
۱-۲- چرخه اصول پیاده سازی TQM چیست؟
مدیریت کیفیت جامع (TQM) از 4 مرحله زیر تشکیل شده است:
۱-۲-۱- برنامه ریزی
مرحله اول مدیریت کیفیت جامع (TQM) مستلزم آن است که کارکنان هرگونه چالش یا مشکلی را که شرکت در عملیات خود دارد، شناسایی کنند. در این مرحله، ممکن است، کارکنان نیاز به جمع آوری دادهها برای ارائه این مشکلات یا چالشها، مانند نظرات ضعیف که نشان دهنده مشتریان ناراضی است، داشته باشند.۱-۲-۲- انجام
در مرحله بعد، کارمندان برای مشکل یا چالشی که شناسایی کرده اند، یک راه حل و استراتژی طراحی میکنند.۱-۲-۳- بررسی
قبل از اجرای هر راه حل، کارمندان اثربخشی بالقوه آن را میسنجند. آنها در مورد هر راه حل تحقیق میکنند تا بهترین را پیدا کنند.۱-۲-۴- اقدام
در مرحله آخر، کارمندان بهترین راه حل یا توصیه ای را که کشف کرده اند، اجرا میکنند.۲- علل اهمیت اصول پیاده سازی TQM
اصول پیاده سازی TQM به چند دلیل مهم است:
- فرهنگ بهبود مستمر و رضایت مشتری را افزایش میدهد و منجر به تولیدمحصولات و خدمات با کیفیت بالاتر میشود. وقتی مشتریان راضی باشند، احتمال وفاداری آنها بیشتر میشود و میتوانند به انتشار پیامهای مثبت در مورد شرکت کمک کنند.
- فرآیندها را ساده سازی کرده و ضایعات را حذف و به کاهش خطاها و همچنین افزایش بهره وری کمک میکند. این امر نه تنها به صرفه جویی در هزینه منجر میشود؛ بلکه به این ایده نیز کمک میکند که پیشگیری از مشکلات معمولاً ارزانتر از رفع آنها است.
- اصول پیاده سازی TQM به سازمانها کمک میکند تا در بازار به مزیت رقابتی دست یابند. آنها میتوانند محصولات و خدمات با کیفیت بالا ارائه دهند و در موقعیت بهتری برای جذب و حفظ مشتریان قرار گیرند.
۳- عناصر اصلی مدیریت کیفیت جامع (TQM)

۳-۱- مشتری مداری
مشتریان سطح کیفیت ارائه شده توسط یک شرکت را تعیین میکنند. یک شرکت میتواند، کارمندان را آموزش مجدد دهد، روی یک طراحی با کیفیت بالا تمرکز و از انواع فناوریها استفاده کند، اما مشتری همیشه تعیین میکند که آیا این تنظیمات ارزش دارند یا خیر.۳-۲- مشارکت کامل کارکنان
هر کارمند در رسیدن به اهداف شرکت سهیم است. تعهد کامل همه کارمندان تنها زمانی میتواند، محقق شود که مدیریت آنها را توانمند سازد و محیط کاری عاری از ترس فراهم کند. سیستمهای مدیریتی بسیار موفق، بهبود و آموزش منظم را به عنوان بخشی از روز کاری عادی تشویق میکنند. یکی از این روشهای توانمندسازی، تیم کاری خودگردان است که در آن اعضای تیم به صورت مستقل و با نظارت یا راهنمایی کم کار میکنند.۳-۳- فرآیند محور
فرآیندها، محور اصلی مدیریت کیفیت جامع (TQM) هستند. تبدیل ورودیها، چه داخلی و چه خارجی، به خروجیهایی که به مشتریان تحویل داده میشوند، یک فرآیند است. تعریف هر مرحله از فرآیند و پایش مداوم معیارهای عملکرد، تغییرات برنامه ریزی نشده را تشخیص میدهد.هر فرآیند کوچک با هم ترکیب میشوند تا فرآیندهای بزرگتری را تشکیل دهند که به فرآیندهایی تبدیل میشوند که کسب و کار برای تعریف و اجرای استراتژی به آنها متکی است.۳-۴- استراتژیک و سیستماتیک
اصول پیاده سازی TQM به شدت بر رویکردهای استراتژیک و سیستماتیک برای دستیابی به اهداف یک سازمان و در عین حال دستیابی به چشم انداز و مأموریت تعیین شده متکی است. مدیریت این رویکرد مستلزم تدوین یک برنامه استراتژیک با کیفیت به عنوان مؤلفه اصلی است.۳-۵- بهبود مستمر
فرآیندها یکی دیگر از اجزای اصلی مدیریت کیفیت جامع (TQM) است. عمل بهبود مستمر، شرکت را به خودارزیابی سوق میدهد تا در مورد نحوه عملکرد خود تأمل کند. بهبود مستمر به شرکتها کمک میکند تا رقابتی تر باشند و به طور مؤثر انتظارات ذینفعان خود را برآورده کنند.۳-۶- تصمیم گیری مبتنی بر واقعیت
دادههای عملکرد برای تعیین میزان عملکرد خوب سازمان ضروری هستند. مدیریت کیفیت جامع (TQM) به جمع آوری و تحلیل مداوم این دادهها برای بهبود دقت تصمیم گیری، امکان پیش بینی آینده و دستیابی به اجماع بستگی دارد.۳-۷- ارتباطات
ارتباط مؤثر برای ایجاد انگیزه در کارکنان و حفظ روحیه آنها ضروری است. این امر در مورد عملیات روزانه و در طول دورههای تغییر صادق است. روش، استراتژی و زمان بندی مناسب برای رویکرد TQM ضروری هستند.۴- اصول پیاده سازی TQM
اثربخشی مدیریت کیفیت جامع (TQM) در زنجیرههای تأمین بر چندین اصل اساسی استوار است.
اصول پیاده سازی TQM، کسب و کارها را به سمت نهادینه کردن کیفیت به صورت جامع هدایت میکنند.
در ادامه با اصول پیاده سازی TQM آشنا خواهیم شد.
۴-۱- مدیریت کیفیت و تمرکز بر مشتری
یکی از اصول پیاده سازی TQM تمرکز نهایی مدیریت کیفیت، برآورده کردن و فراتر رفتن از انتظارات مشتری است.
این به معنای برخورد با هر تعامل با مشتری به عنوان فرصتی برای ارائه ارزش بیشتر، افزایش تکرار خرید، درآمد و اعتبار برند در این فرآیند است.
- اهداف سازمانی را به انتظارات فعلی و آینده مشتری مرتبط کنید.
- مدیریت فعال روابط با مشتری برای موفقیت بلندمدت ایجاد کنید.
- رضایت مشتری را رصد و به طور فعال به مشکلات رسیدگی کنید.
- امکان دریافت بازخورد مستقیم از مشتریان را فراهم کنید تا زمان پاسخگویی به مشکلات کاهش یابد.
پایبندی به اصول پیاده سازی TQM، مسیری ساختارمند برای تعالی کیفیت در سراسر زنجیره تأمین فراهم میکند.
۴-۲- مدیریت کیفیت و رهبری
یکی دیگر از اصول پیاده سازی TQM، مدیریت کیفیت و رهبری است.
هدف و جهت نیروی کار خود را متحد و محیطهای مولدی را برای همه کارکنان ایجاد کرده تا اهداف کیفیت را دنبال کنند.
هنگامی که استراتژیها و فرآیندها در تمام بخشها همسو باشند، میتوانید، اهداف کیفیت را به شکل مؤثرتری برآورده کرده، همکاری را در بین عملکردهای تجاری به حداکثر رسانده و عملیات خود را حول تفکر مبتنی بر ریسک هماهنگ کنید.
- چشم انداز، استراتژی، سیاستها و همچنین فرآیندهای خود را به شکل واضح در سراسر سازمان ابلاغ کنید.
- فرهنگ کیفیتی بسازید که ریشه در اعتماد و صداقت داشته باشد.
- سهم افراد در ارتقای کیفیت سازمانی را تشخیص داده و به آنها پاداش دهید.
۴-۳- مدیریت کیفیت و مشارکت افراد
از دیگر اصول پیاده سازی TQM میتوان به مدیریت مؤثر و کارآمد کیفیت در تمام سطوح سازمان اشاره کرد که مستلزم اعتماد و احترام عمیق به همه کارکنان و ذینفعان است.
به رسمیت شناختن، توانمندسازی و ارتقای شایستگی کارکنان، درک آنها از اهداف کیفیت را افزایش میدهد، توجه آنها را به فرهنگ کیفیت به حداکثر میرساند و توسعه حرفه ای را بهبود میبخشد.
- مطمئن شوید که کارکنان اهمیت و ارزش مشارکت خود را درک میکنند.
- به توانمندسازی افراد برای ابتکار عمل و ترویج فرهنگ کیفیت بدون ترس اهمیت دهید.
- انجام نظرسنجیهای منظم برای ارزیابی رضایت نیروی کار و پاسخگویی مناسب داشته باشد.
۴-۴- رویکرد فرآیندی
یک سیستم مدیریت کیفیت الکترونیکی (EQMS) شامل طیف گسترده ای از فرآیندهای مرتبط با هم است تا نتایج سازگار و قابل پیش بینی ایجاد کند.
هنگامی که همه ذینفعان درک عمیقی از چگونگی تولید نتایج توسط سیستم مدیریت کیفیت داشته باشند، قادر خواهید بود، به صورت مؤثرتری بر فرصتهای بهبود تمرکز کرده، عملکرد بین بخشی را بهینه کنید و به شرکا اطمینان دهید که کیفیت پایداری را ارائه خواهید داد.
- اهداف را به روشنی تعریف و فرآیندهای رسمی برای دستیابی به آنها ایجاد کنید.
- وابستگیهای متقابل فرآیندها را درک و تأثیر هرگونه تغییر را تجزیه و تحلیل کنید.
- برای بهینه سازی نتایج کلی مدیریت کیفیت، به صورت پیشگیرانه به ریسکها رسیدگی کنید.
- همه را در تعریف و درک فرآیندهای خود مشارکت دهید.
۴-۵- بهبود
تفکر مبتنی بر ریسک و مدیریت کیفیت، رویدادهای یکباره نیستند.
سازمانهای موفق بر بهبود مستمر تمرکز میکنند تا تحقیقات ریشه ای را ساده سازی کنند، انگیزه نوآوری را افزایش دهند و توانایی خود را برای پیش بینی و واکنش به فرصتهای داخلی و خارجی تقویت کنند.
- آموزش و تربیت کارکنان را در تمام سطوح برای اجرای ابزارها و روشهای اولیه مدیریت کیفیت ایجاد کنید.
- ملاحظات بهبود را به توسعه محصولات جدید مرتبط کنید.
- فرآیندهای خاصی را برای اجرای پروژههای بهبود در سراسر سازمان خود مستقر کنید.
- نتایج را اندازه گیری کنید.
۴-۶- تصمیم گیری مبتنی بر شواهد
هر تصمیم گیری شامل سطحی از عدم قطعیت است.
اما بهترین راه برای به حداقل رساندن ریسک، تصمیم گیری بر اساس تحلیل و ارزیابی دادهها است.
تصمیم گیری مبتنی بر شواهد به شما کمک میکند تا بهره وری عملیاتی را به حداکثر برسانید، عملکرد فرآیند را به صورت مؤثر ارزیابی کنید و درک عمیق تری از پیامدهای ناخواسته احتمالی به دست آورید.
- یک مکان متمرکز برای همه دادهها به منظور ارائه یک منبع واحد حقیقت ایجاد کنید.
- دسترسی آسان به تمام دادههای لازم را برای کسانی که به آن نیاز دارند فراهم کنید.
- رویکردها را برای تحلیل و ارزیابی کیفیت دادهها مدرن سازی کنید.
- هنگام تصمیم گیری، بین شواهد، تجربه و شهود تعادل برقرار کنید.
۴-۷- مدیریت روابط
از دیگر اصول پیاده سازی TQM است.
مدیریت کیفیت فراتر از عملیات داخلی است و شامل نحوه مدیریت روابط شما با شرکای خارجی مانند تأمین کنندگان نیز میشود.
مدیریت مؤثر روابط با شرکا، توانایی در ارائه ارزش به مشتریان، پشتیبانی از یک زنجیره تأمین کارآمد و افزایش عملکرد کلی سازمان را افزایش میدهد.
- تمام روابط مرتبط با تأمین کنندگان، شرکا، مشتریان و سرمایه گذاران را ترسیم کنید.
- شاخصهای کلیدی عملکرد (KPI) و اهداف را برای هر رابطه تعریف کنید.
- مدیریت روابط بر اساس تأثیر کیفیت را اولویت بندی کنید.
- عملکرد هر رابطه را اندازه گیری کنید و به شرکا بازخورد دهید.
۵- مراحل اجرای سیستم مدیریت کیفیت جامع
مراحل اجرای TQM به صورت زیر است:
۵-۱- شفاف سازی چشم انداز، مأموریت و ارزشها
کارکنان باید بدانند که چگونه کاری که انجام میدهند با استراتژی و اهداف سازمانی مرتبط است.
کارمندان باید بفهمند که سازمان به کجا میرود (چشم انداز)، به چه چیزی امیدوار است، دست یابد (مأموریت) و اصول عملیاتی (ارزشها) که اولویتها و تصمیم گیریهای آن را هدایت میکنند، چیست.
فرآیندی را برای آموزش کارمندان در طول دوره توجیهی کارمندان جدید تدوین کنید و به عنوان اولین قدم، مأموریت، چشم انداز و ارزشها را به آنها منتقل کنید.
۵-۲- شناسایی عوامل حیاتی موفقیت (CSF)
عوامل حیاتی موفقیت به یک سازمان کمک میکنند تا بر مواردی تمرکز کند که به آن در دستیابی به اهدافش کمک کرده و به دستیابی به مأموریتش کمی نزدیکتر میشود.
شوراهای نظارتی میتوانند به تعیین CSF های مناسب کمک کنند.
این معیارهای مبتنی بر عملکرد، معیاری برای تعیین میزان موفقیت سازمان در دستیابی به اهداف ارائه میدهند.
چند نمونه از CSF:
- عملکرد مالی
- رضایت مشتری
- بهبود فرآیند
- سهم بازار
- رضایت کارکنان
- کیفیت محصول
CSF هایی را توسعه دهید که بر موفقیت کسب و کار شما تأثیر بگذارند.
۵-۳- توسعه معیارها و سنجههایی برای ردیابی دادههای CSF
پس از شناسایی عوامل کلیدی موفقیت، باید معیارهایی برای پایش و پیگیری پیشرفت تعیین شوند.
این کار میتواند از طریق یک فرآیند گزارش دهی انجام شود که دادههای مشخصی را جمع آوری کرده و اطلاعات را با رهبران ارشد به اشتراک میگذارد.
۵-۴- شناسایی گروههای کلیدی مشتریان
هر سازمانی مشتری دارد.
کسانی که گروههای کلیدی مشتریان را درک میکنند، میتوانند، محصولات و خدماتی را بر اساس نیازهای مشتری ایجاد کنند.
اشتباهی که بسیاری از سازمانها مرتکب میشوند، این است که کارمندان را به عنوان یک گروه کلیدی مشتری نمیشناسند.
مثال گروههای کلیدی مشتریان:
- کارمندان
- مشتریان
- تأمین کنندگان
- فروشندگان
- داوطلبان
با شناسایی نیازها و انتظارات هر گروه از مشتریان، آنها را بشناسید.
۵-۵- بازخورد مشتری
تنها راه برای این که یک سازمان بداند، چقدر در برآورده کردن نیازهای مشتری موفق است، پرسیدن سؤال است.
یک فرآیند ساختاریافته برای درخواست بازخورد از هر گروه از مشتریان ایجاد کنید تا مشخص شود، چه چیزی برای آنها مهم است.
سازمانها اغلب اشتباه کرده و فکر میکنند، میدانند، چه چیزی برای مشتریان مهم است و سؤالات نظرسنجی اشتباهی میپرسند.
نکته این است که بپرسید و فرض نکنید.
انتظارات مشتری یک هدف متحرک است.
سعی کنید به خاطر داشته باشید که آنچه مشتریان امروز انتظار دارند با آنچه 5 سال پیش انتظار داشتند و آنچه 5 سال دیگر انتظار خواهند داشت، بسیار متفاوت است.
با درخواست بازخورد، انتظارات را بیاموزید.
این نوع بازخورد از طریق گروههای تمرکز مشتری به دست میآید .
۵-۶- توسعه یک ابزار نظرسنجی
در مرحله بعد، یک ابزار نظرسنجی رضایت مشتری توسعه دهید که بر اساس آنچه برای مشتریان مهم است، باشد.
برای مثال، مشتریان ممکن است به کیفیت بیشتر از هزینه اهمیت دهند.
با این حال، اگر محصولی را توسعه دهید و سعی کنید، هزینه را پایین نگه دارید و در عین حال از کیفیت آن کم کنید، ممکن است، محصولی تولید کنید که نیازهای مشتری را برآورده نکند.
یاد بگیرید که بین هزینه تولید محصولات و یک محصول باکیفیت که مشتریان برای آن ارزش قائل باشند، تعادل برقرار کنید.
۵-۷- نظرسنجی از هر گروه مشتری
برای هر گروه از مشتریان، یک نظرسنجی سفارشی ایجاد کنید.
این نظرسنجی به ایجاد دادههای پایه در مورد برداشت مشتریان از عملکرد فعلی کمک خواهد کرد.
برای مثال، یک نظرسنجی رضایت کارکنان میتواند، بینشی در مورد مزایایی که برای کارکنان ارزشمند است، ارائه دهد که میتواند، منجر به حفظ آنها شود.
اکنون، شما یک نقطه شروع برای بهبودها خواهید داشت و میتوانید، پیشرفت را با اجرای برنامههای بهبود نشان دهید.
۵-۸- تدوین یک برنامه بهبود
پس از تعیین خط مبنا، باید بر اساس بازخورد مشتری از هر گروه، یک برنامه بهبود تدوین کنید.
برنامههای بهبود باید در قالب اهداف SMART نوشته شوند و برای پیگیری، به کارکنان مشخصی تکلیف داده شود.
اهداف ممکن است شامل برخی از موارد زیر باشد:
- ابتکارات بهبود فرآیند، مانند زمان انتظار تماس مشتری
- توسعه رهبری، عمل به حرفهایتان
- آموزش/توسعه مدیریت، (چگونه کارکنان را در یک محیط با کیفیت مدیریت کنیم.)
- آموزش/توسعه کارکنان، خدمات مشتری
- مدیریت عملکرد: تعیین انتظارات، (ایجاد شرح وظایفی که از چشم انداز پشتیبانی میکند و پاسخگو نگه داشتن کارکنان)
۵-۹- بررسی دوباره
طرح بهبود خود را اجرا کنید و به مشتریان زمان دهید تا متوجه این تغییرات شوند.
پس از یک دوره زمانی (۱۲ تا ۱۸ ماه)، دوباره از مشتریان کلیدی نظرسنجی کنید تا ببینید آیا امتیازها بهبود یافته است یا خیر.
نیازها و انتظارات مشتریان با گذشت زمان تغییر میکند، بنابراین هماهنگی با نیازها و انتظارات در حال تغییر برای موفقیت بلندمدت بسیار مهم است.
۵-۱۰- کنترل CSF
CSF را ماهانه پایش کنید تا از پیشرفت مداوم به سمت اهداف مطمئن شوید.
برای مثال، اگر بازخورد مشتری به شما هشدار میدهد که کارمندان ممکن است به آموزش استاندارد خدمات نیاز داشته باشند، دادههای ماهانه را جمع آوری کنید تا ببینید، آیا نمرات پس از شروع کلاسهای بازآموزی بهبود مییابد یا خیر.
این امر همچنین امکان اصلاح مسیر را در صورت تغییر اولویتها و اهداف در طول دوره بررسی فراهم میکند.
۵-۱۱- گنجاندن دادههای رضایت در برنامههای بازاریابی
وقتی با دادههای رضایت مندی خود به نتایج مثبتی دست یافتید، از آن به عنوان ابزاری برای بازاریابی استفاده کنید.
برای مثال، اگر در تلاش برای استخدام کارمندان رده بالا هستید، نمرات بالای رضایت کارکنان خود را تبلیغ کنید تا تعهد خود را به رضایت کارکنان نشان دهید.
بسیاری از سازمانهای موفق با عدم اطلاع رسانی به دیگران در مورد نقاط قوت خود، از قافله عقب میمانند.
مشتریان میخواهند، بدانند که فرآیندهای داخلی یک سازمان چگونه کار میکنند، به خصوص اگر این فرآیندها به ارائه یک محصول یا خدمات برجسته کمک کنند.
۵-۱۲- حفظ فناوری به روز
فناوری، نحوه انجام کار است.
از فناوری به نفع خود استفاده کنید و متعهد شوید که با تغییرات همگام باشید.
مطمئن شوید که فناوری کاربرپسند است و از پیشرفتهای هدفمند پشتیبانی میکند.
برای مثال، یک وبسایت باید به راحتی قابل پیمایش و پیدا کردن باشد (سئو) و محتوا نیز باید به راحتی قابل فهم باشد.





