عصبروانشناسان
Neuropsychologistsبهکارگیری نظریهها و اصول عصبروانشناسی برای ارزیابی و تشخیص اختلالات کارکردهای عالی مغزی، اغلب در محیطهای پژوهشی و پزشکی. مطالعه مغز انسان و اثر حالتهای فیزیولوژیک بر شناخت و رفتار انسان. ممکن است برنامههای درمانی را تدوین و اجرا کند.
- کد SOC
- 19-3039.02
- کد ISCO
- 2634
معرفی شغل
عصبروانشناس بر شناخت این موضوع تمرکز دارد که مغز چگونه بر تفکر، رفتار و هیجان اثر میگذارد. او با افرادی کار میکند که به دلیل آسیب مغزی، بیماریهای عصبی، تفاوتهای رشدی یا کهولت سن دچار تغییر در حافظه، توجه، زبان یا حل مسئله شدهاند و با ارزیابیهای دقیق مشخص میکند مغز چگونه کار میکند.
یک روز کاری
عصبروانشناسان آزمونهای ساختاریافته، مصاحبه و مشاهده را اجرا میکنند تا بفهمند مغز فرد چگونه بر تفکر، هیجان و رفتار او اثر میگذارد. آنها نتایج را تحلیل میکنند تا نقاط قوت و دشواریهای شناختی مرتبط با حافظه، توجه، زبان و حل مسئله را مشخص کنند.
عصبروانشناسان به شناسایی و تفکیک شرایطی مانند آسیب مغزی، سکته مغزی، زوال عقل، صرع و اختلالات عصبی-رشدی کمک میکنند. آنها نتایج آزمون را با سابقه پزشکی و یافتههای تصویربرداری ترکیب میکنند تا روشن شود عوامل عصبی چگونه بر کارکرد روزمره اثر میگذارند.
عصبروانشناسان با تیمهای پزشکی و درمانی کار میکنند تا برنامه درمان و حمایت اختصاصی پیشنهاد دهند. این برنامهها میتواند شامل راهبردهای توانبخشی شناختی، توصیههای درمانی، تسهیلات آموزشی یا شغلی و اصلاح سبک زندگی باشد.
عصبروانشناسان در دوره سازگاری با تغییرات شناختی یا عصبی از فرد و خانواده او حمایت میکنند. آنها آموزش، راهبردهای مقابلهای و راهنمایی هیجانی ارائه میدهند تا افراد بتوانند چالشها را مدیریت کنند و کیفیت زندگیشان بهتر شود.
بسیاری از عصبروانشناسان در پژوهشهایی مشارکت میکنند که شناخت پیوند مغز و رفتار را پیش میبرد. کار آنها به بهبود ابزارهای ارزیابی، درمانها و بهترین رویهها در مراقبتهای مرتبط با مغز کمک میکند.
عصبروانشناسان بهطور منظم در کنار متخصصان مغز و اعصاب، روانپزشکان، درمانگران و سایر متخصصان کار میکنند. آنها یافتهها و توصیههای خود را به اشتراک میگذارند تا مراقبت هماهنگ و آگاهانه باشد.
برخی عصبروانشناسان در پروندههای حقوقی یا مرتبط با ازکارافتادگی نظر کارشناسی ارائه میدهند. آنها بهروشنی و بهشکل حرفهای توضیح میدهند که آسیب مغزی یا اختلال عصبی چگونه بر شناخت، رفتار و تصمیمگیری اثر گذاشته است.
وظایف شغلی
- مصاحبه با بیماران برای به دست آوردن سابقه پزشکی جامع.
- تشخیص و درمان وضعیتهای مرتبط با آسیب دستگاه عصبی مرکزی، مانند سکته مغزی، نئوپلاسم، بیماریهای عفونی یا التهابی، بیماریهای تحلیلبرنده، ضربههای سر، بیماریهای میلینزدا و اشکال گوناگون بیماریهای زوال عقل.
- تشخیص و درمان جمعیتهای کودکان برای وضعیتهایی مانند ناتوانیهای یادگیری با زمینه رشدی یا ارگانیک.
- طراحی یا پیادهسازی طرحهای توانبخشی برای بیماران دارای اختلال کارکرد شناختی.
- مطالعه ادبیات جاری، گفتوگو با همکاران و مشارکت در سازمانها یا همایشهای حرفهای برای بهروز ماندن از تحولات عصبروانشناسی.
- مشارکت در برنامههای آموزشی، آموزش حرفهای ضمن خدمت یا کارگاهها برای بهروز ماندن در روشها و فنون.
- تعیین سنجههای پایه عصبیرفتاری برای پایش بیماری پیشرونده مغزی یا بهبودی.
- نگارش یا تهیه گزارشهای تفصیلی بالینی عصبروانشناختی، با استفاده از دادههای آزمونهای روانشناختی یا عصبروانشناختی، سنجههای خودگزارشی، مقیاسهای درجهبندی، مشاهدات مستقیم یا مصاحبهها.
- مشورت با دیگر متخصصان درباره وضعیت عصبی بیماران.
- آموزش و سرپرستی دانشجویان کارورز، کارورزان روانشناسی یا کارکنان بیمارستان.
- ارائه آموزش یا مشاوره به افراد و خانوادهها.
- انجام ارزیابیهای عصبروانشناختی مانند سنجش هوش، توانایی تحصیلی، توجه، تمرکز، کارکرد حسیحرکتی، زبان، یادگیری و حافظه.
فعالیتهای کاری
گردآوری، کدگذاری، دستهبندی، محاسبه، جدولبندی، بازبینی یا راستیآزمایی اطلاعات و دادهها.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
یافتن اصول، دلایل یا واقعیتهای زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا دادهها به بخشهای جداگانه.
وارد کردن، پیادهسازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.
تفسیر یا توضیح معنای اطلاعات و اینکه چطور میتوان از آنها استفاده کرد.
ارائهٔ کمک شخصی، رسیدگی پزشکی، حمایت عاطفی یا دیگر مراقبتهای شخصی به کسانی مانند همکاران، مشتریان یا بیماران.
ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
تخصصها
عصبروانشناسان بالینی در بیمارستانها، درمانگاهها و مطبهای خصوصی به ارزیابی و تشخیص اختلالات عصبی میپردازند. آنها با آزمونهای دقیق مشخص میکنند تغییرات مغزی چگونه بر تفکر، رفتار و هیجان اثر گذاشته و توصیههای درمانی و تسهیلاتی ارائه میدهند.
عصبروانشناسان کودک بر کودکان و نوجوانان دارای اختلالات رشدی، یادگیری یا عصبی تمرکز دارند. آنها میسنجند رشد مغز چگونه بر یادگیری و رفتار اثر میگذارد و اغلب برای موفقیت کودک با خانواده و مدرسه همکاری نزدیک دارند.
عصبروانشناسان سالمندان بر کار با افراد مسنی تخصص دارند که دچار افت حافظه یا کاهش توان شناختی شدهاند. آنها شرایطی مانند زوال عقل را ارزیابی میکنند و به فرد و خانواده کمک میکنند تغییرات مرتبط با سالمندی را درک کنند.
عصبروانشناسان توانبخشی به افراد کمک میکنند پس از آسیب مغزی یا بیماری عصبی بهبود یابند و سازگار شوند. آنها با تیمهای توانبخشی کار میکنند تا راهبردهایی برای بهبود کارکرد روزمره و استقلال فرد تدوین کنند.
عصبروانشناسان پژوهشی بر مطالعه پیوند مغز و رفتار تمرکز دارند. آنها در محیطهای دانشگاهی یا پژوهشی کار میکنند و به پیشبرد دانش، ابزارهای ارزیابی و درمانهای عصبروانشناسی کمک میکنند.
عصبروانشناسان قانونی عصبروانشناسی را در بسترهای حقوقی و قضایی به کار میگیرند. آنها کارکرد شناختی را برای پروندههای حقوقی ارزیابی میکنند و ممکن است نظر یا شهادت کارشناسی ارائه دهند.
درآمد و اشتغال
رضایت شغلی
دانش و شایستگیها
دانش
- روانشناسی
- درمان و مشاوره
- زبان انگلیسی
- آموزش و تربیت
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- پزشکی و دندانپزشکی
- جامعهشناسی و انسانشناسی
- زیستشناسی
- امور اداری
- ریاضیات
مهارتها
- درک مطلب
- شنیدن فعال
- نوشتن
- سخن گفتن
- تفکر انتقادی
- قضاوت و تصمیمگیری
- درک اجتماعی
- حل مسائل پیچیده
- یادگیری فعال
- پایش
تواناییها
- درک نوشتاری
- درک شنیداری
- استدلال استقرایی
- استدلال قیاسی
- وضوح گفتار
- تشخیص گفتار
- بینایی نزدیک
- انعطاف در تشخیص الگوی پنهان
تناسب شخصیتی و سبک کاری
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱کاوشگرInvestigative
- ۲اجتماعیSocial
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: I-S-C
عصبروانشناسان شخصیت متمایزی دارند. آنها معمولاً افرادی کاوشگرند؛ یعنی اهل تفکر، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، خردگرا، تحلیلی و منطقیاند. بخشی از آنها اجتماعی هم هستند؛ یعنی مهربان، بخشنده، اهل همکاری، صبور، دلسوز، یاریگر، همدل، نکتهسنج و خوشبرخوردند.
محیط و شرایط کار
عصبروانشناس معمولاً در بیمارستان، درمانگاه، مرکز توانبخشی یا مطب خصوصی کار میکند. بخش زیادی از وقت او صرف ملاقات با بیماران، اجرای آزمونها و مشاهده رفتار میشود تا روشن شود مغز چگونه بر تفکر، هیجان و کارکرد روزمره اثر میگذارد. محیط کار معمولاً حرفهای و آرام است و به ابزارهای آزمون، رایانه و پروندههای پزشکی دسترسی دارد. عصبروانشناسان در جریان ارزیابی بر سنجش مهارتهای شناختی مانند حافظه، توجه، حل مسئله و زبان تمرکز میکنند. آنها اغلب با پزشکان، درمانگران و سایر متخصصان همکاری میکنند تا نتایج را تفسیر کنند و برنامه درمان یا حمایت تدوین کنند. این کار به دقت زیاد، صبر و مهارت ارتباطی قوی نیاز دارد تا یافتهها بهروشنی برای بیمار و خانواده او توضیح داده شود.
تحصیلات و مسیر ورود
مسیر با یک دوره کارشناسی چهارساله در روانشناسی، زیستشناسی یا علوم اعصاب آغاز میشود؛ این رشته آمیزهای از عصبشناسی و روانشناسی است و تحصیلات باید هر دو سو را پوشش دهد.
بیشتر عصبروانشناسان دکترای روانشناسی دارند و آموزش خود را روی روانشناسی عصبی متمرکز میکنند. برای کار بالینی، دکترا در روانشناسی بالینی گرفته میشود.
عصبروانشناس بالینی پس از دکترا یک دوره کارورزی بالینی و سپس آموزش تخصصی پسادکتری در عصبروانشناسی بالینی میگذراند.
کار بالینی نیازمند مجوز حرفهای است و شرطهای آن از جایی به جای دیگر فرق میکند. گواهینامه تخصصی عصبروانشناسی نیز توانمندی حرفهای را تأیید میکند.
- تجربه
- مهارت، دانش و تجربه گسترده برای این مشاغل مورد نیاز است. بسیاری از آنها به بیش از پنج سال تجربه نیاز دارند. به عنوان مثال، جراحان باید چهار سال کالج و پنج تا هفت سال دیگر آموزش پزشکی تخصصی بگذرانند تا بتوانند کار خود را انجام دهند.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به تحصیلات تکمیلی دارند. به عنوان مثال، آنها ممکن است نیاز به مدرک کارشناسی ارشد داشته باشند، و برخی نیاز به مدرک Ph.D.، MD یا JD (مدرک حقوق).
- آموزش
- کارمندان ممکن است به آموزش در حین کار نیاز داشته باشند، اما اکثر این مشاغل فرض میکنند که فرد قبلاً مهارتها، دانش، تجربه مرتبط با کار و/یا آموزش لازم را دارد.
- نمونهها
- این مشاغل اغلب شامل هماهنگی، آموزش، نظارت، یا مدیریت فعالیت های دیگران برای دستیابی به اهداف است. مهارت های ارتباطی و سازمانی بسیار پیشرفته مورد نیاز است. به عنوان مثال می توان به داروسازان، وکلا، ستاره شناسان، زیست شناسان، روحانیون، متخصصان مغز و اعصاب و دامپزشکان اشاره کرد.
مهارتهای نرمافزاری
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات
ابزارهای عمومیتر
تأثیر هوش مصنوعی
کارهایی که AI دارد میگیرد
- نمرهگذاری آزمونهای استاندارد و مقایسه با هنجارها
- نشانهگذاری الگوهای عملکرد
- تولید بخشهای گزارش مقدماتی
- جستوجوی منابع در پایگاههای داده
- مستندسازی صورتحساب
کارهایی که دست انسان میماند
- مصاحبه بالینی و شرححالگیری
- اجرای آزمونهای شناختی
- تبیین رابطه مغز و رفتار
- نظر تشخیصی
- توصیههای توانبخشی
- شهادت کارشناسی
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
سامانههایی که نمرهدهی آزمونهای عصبروانشناختی را خودکار میکنند و الگوهای هر حوزه را نشان میدهند، وقت اداری را کم میکنند تا متخصص به جای محاسبه به تفسیر بالینی بپردازد.
همسنجی یافتههای آزمونهای عصبروانشناختی با دادههای MRI، CT، PET و EEG با پیشرفت فناوری تصویربرداری اهمیت روزافزون یافته است و از عصبروانشناس میخواهد دادههای چندوجهی را تفسیر و یکپارچه کند.
سوالات متداول
آیا هوش مصنوعی جای عصبروانشناسان را میگیرد؟
هوش مصنوعی ارزیابی عصبروانشناختی را چگونه تغییر میدهد؟
مسیر شغلی رسیدن به عصبروانشناسی چیست؟
مشاغل و عناوین مرتبط
