طراحی پایپینگ

پاسخ‌ها (۳)

• استادعلی مانی زاده· ۶ روز پیش

  سلام و عرض ادب.
  سؤال بسیار خوبی است چون در این بخش یک سوءبرداشت رایج وجود دارد: دسته‌بندی‌های Fluid Service در ASME B31.3 همگی بر اساس یک معیار واحد نیستند. بعضی بر اساس خطر سیال، بعضی بر اساس فشار و بعضی بر اساس الزامات پاکیزگی سیستم تعریف شده‌اند. نسخه جاری استاندارد نیز ASME B31.3-2024 است.
  
  اول از همه، High Purity Fluid Service به معنی درصد خلوص شیمیایی بالای سیال نیست. یعنی اینکه Sulfuric Acid دارای غلظت 98% است، آن را به‌خودی‌خود High Purity Fluid Service نمی‌کند. در B31.3 مفهوم High Purity مربوط به سیستمی است که برای رسیدن به یک Controlled Level of Cleanness به روش‌های ویژه Fabrication، Inspection، Examination و Testing نیاز داشته باشد؛ مثل سیستم‌هایی که به‌عنوان High Purity، Ultra-High Purity، Hygienic یا Aseptic تعریف می‌شوند.
  
  بنابراین یک خط معمولی انتقال H₂SO₄ 98% در یک واحد پتروشیمی یا شیمیایی الزاماً High Purity نیست. ولی فرض کنید همین اسید در یک کارخانه Semiconductor با الزامات بسیار سخت‌گیرانه درباره Particle، Contamination و Cleanliness استفاده شود؛ در آن صورت ممکن است Owner آن سیستم را High Purity تعیین کند.
  
  در مورد Category M نیز صرفاً «خطرناک بودن» یا «خورنده بودن» سیال کافی نیست. طبق تعریف B31.3-2024، Category M زمانی مطرح است که اولاً مقدار بسیار کمی از سیال در یک مواجهه بتواند آسیب جدی و برگشت‌ناپذیر ایجاد کند و ثانیاً Owner پس از بررسی شرایط سرویس، محل نصب، طراحی و احتمال مواجهه تشخیص دهد که الزامات Normal Fluid Service برای تأمین Leak Tightness کافی نیست.
  
  اسید سولفوریک 96–98% قطعاً یک سیال بسیار خورنده و خطرناک است؛ NIOSH برای آن آسیب شدید پوست و چشم و صدمات تنفسی از جمله pulmonary edema را ذکر می‌کند. اما Corrosive بودن به‌تنهایی معادل Category M بودن نیست. بنابراین نمی‌توان فقط از روی عبارت «Sulfuric Acid 98%» حکم داد که حتماً Category M است؛ تصمیم نهایی باید بر اساس تعریف Code و توسط Owner انجام شود.

  مفید۱غیر مفید۰

  پاسخ
• استادعلی مانی زاده· ۶ روز پیش

  اما سؤال اصلی شما درباره همپوشانی بسیار مهم است: بله، بعضی از این دسته‌بندی‌ها می‌توانند با هم همپوشانی داشته باشند. بهترین شاهد خود B31.3 است. در Chapter X استاندارد یک بخش مستقل با عنوان “High Purity Piping in Category M Fluid Service” وجود دارد. در B31.3-2024 این بخش با پاراگراف‌های UM300 و بعد از آن آمده است. بنابراین اگر یک سیستم هم شرایط High Purity را داشته باشد و هم Category M باشد، بحث «اولویت یکی بر دیگری» مطرح نیست؛ Code برای همین حالت Combination مشخصی پیش‌بینی کرده است.
  
  پس مثلاً یک ماده بسیار سمی در یک کارخانه دارویی/نیمه‌هادی که هم Leak Tightness بسیار بالا لازم دارد و هم Cleanliness بسیار بالا، می‌تواند:
  
  High Purity + Category M
  
  باشد و الزامات Part 11 از Chapter X یعنی مقررات UM برای آن مطرح می‌شوند.
  
  اما در مورد سؤال بعدی شما، یعنی «اگر سیال خطرناک باشد و فشار هم خیلی بالا باشد چه؟» وضعیت کمی متفاوت است. High Pressure Fluid Service در B31.3 صرفاً به معنی بالا بودن عدد فشار نیست. تعریف Code این است که Owner استفاده از Chapter IX را برای طراحی و ساخت آن سیستم تعیین کرده باشد. حتی خود Chapter IX تصریح می‌کند که برای اعمال این Chapter محدودیت عددی فشار به‌عنوان شرط ورود وجود ندارد؛ Designation توسط Owner ملاک است.
  
  اینجا نکته بسیار مهم در K300.1.6 وجود دارد: Chapter IX صراحتاً می‌گوید برای ترکیب مستقیم High Pressure + Category M قواعد آماده و مستقلی ارائه نشده است. اگر Owner چنین سرویسی را نیاز داشته باشد، Engineering Design باید مطابق الزامات عمومی Code، از جمله Para. 300(c)(5)، الزامات اضافی موردنیاز را توسعه دهد. یعنی برخلاف High Purity + Category M که خود Code بخش UM مخصوص آن دارد، برای High Pressure + Category M باید Engineering Design الزامات فراتر از قواعد عادی را مشخص کند.

  مفید۱غیر مفید۰

  پاسخ

  • مهارت‌جوعصمت ساکت· ۱ روز پیش
    ممنون از توضیحات کامل و جامع شما
    مفید۰غیر مفید۰

پاسخ شما