متصدی بایگانی
Archivistارزیابی و ویرایش سوابق دائمی و اسناد دارای ارزش تاریخی و نظارت بر نگهداری ایمن آنها. مشارکت در فعالیتهای پژوهشی مبتنی بر منابع آرشیوی.
- کد SOC
- 25-4011.00
- کد ISCO
- 2621
- کد NOC
- 941
معرفی شغل متصدی بایگانی
آرشیویست مسئول نگهداری، سازماندهی و مدیریت اسناد و مدارک تاریخی است. هدف اصلی آرشیویست این است که مدارک مهم برای نسلهای آینده ماندگار و در دسترس بمانند.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند بایگان ایالتی، بایگان ثبت اقلام، بایگان رقومی، بایگان فیلم و بایگان موزه هم دیده میشود.
یک روز کاری متصدی بایگانی
آرشیویست باید از تاریخچه و بستر اسناد و مدارک موجود در مجموعه آگاه باشد. اقلام بالقوه را بر پایه مأموریت و اهداف مجموعه ارزیابی میکند و عواملی مانند اهمیت تاریخی، یکتایی و وضعیت نگهداری را در نظر میگیرد. ممکن است برای تملک مدارک با اهداکنندگان یا فروشندگان نیز مذاکره کند.
آرشیویست مسئول حفظ یکپارچگی فیزیکی اسناد و مدارک مجموعه است. وضعیت فیزیکی هر مورد را ارزیابی میکند، مشکلات نگهداری را تشخیص میدهد و راهبردهایی برای پیشگیری از آسیب یا فرسودگی تدوین میکند. این راهبردها میتواند شامل کنترل شرایط محیطی، انبارش و جابهجایی صحیح و اقدامات مرمتی باشد.
آرشیویست اسناد و مدارک مجموعه را در اختیار پژوهشگران، محققان و عموم مردم قرار میدهد. راهنماهای بازیابی و رکوردهای فهرستنویسی تهیه میکند که محتوای مجموعه را توصیف و کاربران را در یافتن منابع یاری میکند. خدمات مرجع نیز ارائه میدهد و به پژوهشگران کمک میکند منابع مورد نیازشان را بیابند و به کار ببرند.
آرشیویست اسناد و مدارک مجموعه را در گروهبندیهای منطقی سازمان میدهد که محتوا و بستر آنها را بازتاب دهد. این فرایند که «تنظیم» نام دارد، ممکن است شامل مرتبسازی مواد در قالب سری، پوشه یا جعبه و برچسبگذاری مناسب آنها باشد. آرشیویست همچنین راهنماهای بازیابی و رکوردهای فهرستنویسی میسازد که محتوای مجموعه را توصیف و کاربران را در یافتن منابع یاری میکند.
آرشیویست مجموعه و منابع آن را از طریق فعالیتهای ترویجی گوناگون به عموم معرفی میکند. ممکن است نمایشگاه برپا کند، بازدید از مجموعه ترتیب دهد یا برنامههای آموزشی طراحی کند. این فعالیتها آگاهی از مجموعه را افزایش میدهد و مردم را به استفاده از منابع آن ترغیب میکند.
آرشیویست ممکن است اسناد و مدارک مجموعه را دیجیتال کند تا دسترسی کاربران آسانتر شود. همچنین راهبردهایی برای نگهداری بلندمدت مواد دیجیتال تدوین میکند که میتواند شامل تهیه نسخه پشتیبان و پایش قالبهای فایل و رسانههای ذخیرهسازی باشد.
در برخی موارد، آرشیویست مسئول مدیریت مدارک در محیطی غیرآرشیوی مانند یک سازمان دولتی یا کسبوکار خصوصی است. سیاستها و رویههای مدیریت مدارک را تدوین میکند و از انطباق مقرراتی با الزامات قانونی اطمینان مییابد.
آرشیویست در حوزه تخصصی خود پژوهش میکند و ممکن است بر پایه یافتههایش مقاله، کتاب یا آثار دیگری منتشر کند. همچنین ممکن است با پژوهشگران دیگر برای تدوین رویکردهای تازه در مدیریت و نگهداری مواد تاریخی همکاری کند.
وظایف شغلی متصدی بایگانی
- تهیه سوابق آرشیوی، مانند توصیف اسناد، برای فراهم کردن دسترسی آسان به اطلاعات.
- پژوهش درباره خاستگاه و اهمیت تاریخی مواد آرشیوی و ثبت آنها.
- احراز اصالت و ارزشگذاری اسناد تاریخی و مواد آرشیوی.
- ایجاد و نگهداری آرشیوها و پایگاههای داده رایانهای در دسترس و قابل بازیابی، با بهکارگیری پیشرفتهای کنونی فناوری ذخیرهسازی الکترونیکی اطلاعات.
- تخصص یافتن در حوزهای از تاریخ یا فناوری، با پژوهش درباره موضوعها یا اقلام مرتبط با مجموعهها برای تعیین آنچه باید نگه داشته یا تهیه شود.
- هماهنگ کردن برنامههای آموزشی و اطلاعرسانی عمومی، مانند بازدیدها، کارگاهها، سخنرانیها و کلاسها.
- حفاظت از سوابق، اسناد و اشیا، و در صورت لزوم رونوشتبرداری از سوابق روی فیلم، نوار ویدئویی، نوار صوتی، دیسک یا قالبهای رایانهای.
- سازماندهی سوابق آرشیوی و تدوین سامانههای ردهبندی برای تسهیل دسترسی به مواد آرشیوی.
- تدوین و اجرای دستورالعملهای سیاستی درباره دسترسی عمومی و استفاده از مواد.
- ارائه خدمات مرجع و کمک به کاربرانی که به مواد آرشیوی نیاز دارند.
- هدایت فعالیتهای کارکنانی که در چیدمان، فهرستنویسی، نمایش و نگهداری مجموعههای مواد ارزشمند کمک میکنند.
- یافتن مواد جدید و هدایت تهیه و نمایش آنها.
فعالیتهای کاری متصدی بایگانی
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
گردآوری، کدگذاری، دستهبندی، محاسبه، جدولبندی، بازبینی یا راستیآزمایی اطلاعات و دادهها.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
شناسایی اطلاعات از راه دستهبندی، برآورد، تشخیص تفاوتها و شباهتها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.
تدوین هدفها و برنامههای مشخص برای اولویتبندی، سازماندهی و به انجام رساندن کار.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
ارتباط با افراد بیرون از سازمان و نمایندگی سازمان نزد مشتریان، عموم مردم، دولت و سایر مراجع بیرونی. این اطلاعات میتواند حضوری، کتبی یا از راه تلفن و ایمیل رد و بدل شود.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
سنجیدن ارزش، اهمیت یا کیفیت چیزها یا افراد.
تخصصها و گرایشهای متصدی بایگانی
این آرشیویستها مجموعهها را ارزیابی میکنند تا ارزش تاریخی و پژوهشی آنها را تعیین کنند. ممکن است با اهداکنندگان نیز کار کنند تا مجموعههای تازهای متناسب با مأموریت و اهداف آرشیو به دست آورند. آنها با تکیه بر شناخت خود از حوزههای موضوعی و علایق پژوهشی آرشیو، موادی را شناسایی میکنند که ارزش بلندمدت دارند.
این آرشیویستها مجموعههای آرشیوی را تنظیم و توصیف میکنند تا دسترسی و استفاده پژوهشگران آسان شود. راهنماهای بازیابی و دیگر ابزارهای توصیفی میسازند که به کاربران کمک میکند در مجموعهها حرکت کنند و منابع مرتبط را بیابند. ممکن است مواد را در بستهبندی تازه جای دهند و کارهای مرمتی پایه را نیز انجام دهند تا مجموعه برای نسلهای آینده حفظ شود.
این آرشیویستها به پژوهشگران در استفاده از مجموعههای آرشیوی کمک میکنند، خدمات مرجع ارائه میدهند و در یافتن منابع یاری میرسانند. ممکن است شیوه استفاده از مواد آرشیوی را نیز آموزش دهند و درباره راهبردها و روشهای پژوهش راهنمایی کنند.
این آرشیویستها در مدیریت مدارک و آرشیوهای دیجیتال تخصص دارند؛ از اسناد و عکسهای الکترونیکی تا سایر مواد زادهدیجیتال. ممکن است روی دیجیتالسازی مجموعههای فیزیکی کار کنند یا بر موادی متمرکز شوند که از ابتدا در قالب دیجیتال ساخته شدهاند. برای مدیریت و نگهداری مواد دیجیتال از نرمافزارها و ابزارهای تخصصی استفاده میکنند.
این آرشیویستها بر نگهداری مواد آرشیوی متمرکزند و راهبردهای حفاظتی را برای محافظت از مجموعهها در برابر فرسودگی تدوین و اجرا میکنند. ممکن است روی کاهش خطراتی مانند مخاطرات محیطی یا آفات کار کنند یا بر اقدامات پیشگیرانه مانند شیوههای درست انبارش و جابهجایی تمرکز کنند.
این آرشیویستها میکوشند استفاده از مجموعههای آرشیوی را ترویج کنند و آگاهی از ارزش تاریخی و پژوهشی آنها را از راه برنامههای عمومی و فعالیتهای ترویجی افزایش دهند. ممکن است نمایشگاه برگزار کنند، سخنرانی ارائه دهند یا مواد آموزشی بسازند تا مخاطبان متنوع را درگیر کنند.
این آرشیویستها مجموعههای آرشیوی یک سازمان یا نهاد مشخص مانند دانشگاه، سازمان دولتی یا موزه را مدیریت میکنند. ممکن است برای به دست آوردن مجموعههای تازه متناسب با مأموریت و اهداف آن نهاد نیز تلاش کنند.
این آرشیویستها با جوامع محلی و سازمانها کار میکنند تا تاریخ و فرهنگ آنها را مستند کنند و مواد آرشیویشان را نگه دارند و در دسترس قرار دهند. ممکن است با گروهها یا جوامع کمبازنماییشده کار کنند تا روایتها و تجربههای آنها برای نسلهای آینده ثبت و حفظ شود.
درآمد و حقوق متصدی بایگانی
حقوق متصدی بایگانی بهطور میانه ماهانه ۴۴ میلیون تومان است (میانگین ۴۸ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۳۳ تا ۵۹ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۳٫۸٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارتهای متصدی بایگانی
دانش
- تاریخ و باستانشناسی
- زبان انگلیسی
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- رایانه و الکترونیک
- مدیریت و اداره امور
- امور اداری
- آموزش و تربیت
- حقوق و امور دولتی
- کارگزینی و منابع انسانی
- ارتباطات و رسانه
مهارتها
- درک مطلب
- نوشتن
- شنیدن فعال
- سخن گفتن
- تفکر انتقادی
- یادگیری فعال
- حل مسائل پیچیده
- قضاوت و تصمیمگیری
- خدمتمحوری
- پایش
تواناییها
- درک نوشتاری
- انعطاف در دستهبندی
- بیان نوشتاری
- بینایی نزدیک
- مرتبسازی اطلاعات
- تشخیص گفتار
- توجه انتخابی
- وضوح گفتار
تناسب شخصیتی و سبک کاری متصدی بایگانی
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱قاعدهمندConventional
- ۲کاوشگرInvestigative
- ۳اجتماعیSocial
کد هالند این شغل: C-I-S
آرشیویستها شخصیت متمایزی دارند. آنها معمولاً افرادی کاوشگرند؛ یعنی اهل تفکر، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، خردگرا، تحلیلی و منطقیاند. برخی از آنها قاعدهمند نیز هستند؛ یعنی وظیفهشناس و محافظهکار.
محیط و شرایط کار متصدی بایگانی
آرشیویستها در محیطهای گوناگونی کار میکنند؛ از موزهها، کتابخانهها و دانشگاهها گرفته تا سازمانهای دولتی و شرکتهای خصوصی. محیط کار آرشیویست بسته به کارفرما متفاوت است، اما عناصر مشترکی در بیشتر این موقعیتها دیده میشود. یکی از وظایف اصلی آرشیویست، سازماندهی و نگهداری مجموعههای مواد تاریخی است. این کار حجم قابل توجهی کار فیزیکی دارد، چون آرشیویست باید اسناد، عکسها و دیگر اشیا را با دقت مرتب کند تا هر مورد بهدرستی دستهبندی و نگهداری شود. این کار میتواند از نظر جسمی طاقتفرسا باشد و ساعتها ایستادن و بلند کردن جعبهها و پروندههای سنگین را بطلبد.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل متصدی بایگانی
نقطه شروع، یک مدرک چهارساله در رشتههایی مانند تاریخ، تاریخ هنر یا علم اطلاعات و دانششناسی است.
بیشتر آرشیوداران تحصیلات خود را تا کارشناسی ارشد یا بالاتر ادامه میدهند؛ در عمل، این سطح از تحصیل شرط ورود به بیشتر موقعیتهاست.
پیش از رسیدن به جایگاه رسمی آرشیودار، معمولاً باید در یک آرشیو یا کتابخانه تجربه کار عملی با اسناد و مجموعهها به دست آورد.
در بسیاری از کشورها نهادهای تخصصی برای آرشیوداران گواهی حرفهای صادر میکنند که داشتن آن جایگاه شغلی را تقویت میکند.
- تجربه
- مهارت، دانش و تجربه گسترده برای این مشاغل مورد نیاز است. بسیاری از آنها به بیش از پنج سال تجربه نیاز دارند. به عنوان مثال، جراحان باید چهار سال کالج و پنج تا هفت سال دیگر آموزش پزشکی تخصصی بگذرانند تا بتوانند کار خود را انجام دهند.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به تحصیلات تکمیلی دارند. به عنوان مثال، آنها ممکن است نیاز به مدرک کارشناسی ارشد داشته باشند، و برخی نیاز به مدرک Ph.D.، MD یا JD (مدرک حقوق).
- آموزش
- کارمندان ممکن است به آموزش در حین کار نیاز داشته باشند، اما اکثر این مشاغل فرض میکنند که فرد قبلاً مهارتها، دانش، تجربه مرتبط با کار و/یا آموزش لازم را دارد.
- نمونهها
- این مشاغل اغلب شامل هماهنگی، آموزش، نظارت، یا مدیریت فعالیت های دیگران برای دستیابی به اهداف است. مهارت های ارتباطی و سازمانی بسیار پیشرفته مورد نیاز است. به عنوان مثال می توان به داروسازان، وکلا، ستاره شناسان، زیست شناسان، روحانیون، متخصصان مغز و اعصاب و دامپزشکان اشاره کرد.
نرمافزارهای کاربردی متصدی بایگانی
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات متصدی بایگانی
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل متصدی بایگانی
کارهایی که AI دارد میگیرد
- رونویسی متن دستنویس
- تولید ساده فراداده
- برچسبگذاری تصاویر
- بازشناسی نوری نویسهها در اسناد تایپشده
- نمایهسازی کلیدواژهها
- بررسیهای مهاجرت قالب
- شناسایی موارد تکراری
کارهایی که دست انسان میماند
- تصمیمهای ارزشگذاری
- مذاکره با اهداکنندگان
- بازبینی حساسیتهای فرهنگی
- پژوهش درباره پیشینه و اصالت اثر
- صدور رأی درباره دسترسی محدود
- گزینش و چیدمان آثار نمایشگاه
- مصاحبههای مرجع با مراجعان
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
استفاده از بازشناسی دستنوشته و ابزارهای یادگیری ماشین مانند Transkribus برای تسریع رونویسی و تولید فراداده در مجموعههای بزرگ آرشیوی.
مدیریت اسنادی که از آغاز دیجیتال بودهاند، با ابزارهایی مانند BitCurator و Archivematica، برای تضمین دسترسی بلندمدت با وجود منسوخ شدن قالبها و فرسودگی رسانهها.
انتشار توصیفهای آرشیوی با RDF، Wikidata و پیوند به فهرستهای مستند، تا مجموعهها در سراسر وب معنایی یافتنی شوند.
ارزیابی فرادادههای تولیدشده با هوش مصنوعی از نظر سوگیری، درستی و آسیب فرهنگی، پیش از بهکارگیری آنها در پیشینههای توصیفی یا رابطهای عمومی.
