ریختهگر
Casterکار با سازوکارهای دستی برای ریختن فلز مذاب در قالبها و تنظیم جریان آن بهمنظور تولید قطعات ریختهگری یا شمش.
- کد SOC
- 51-4052.00
- کد ISCO
- 8121
- کد NOC
- 426
معرفی شغل ریختهگر
کار با سازوکارهای دستی برای ریختن فلز مذاب در قالبها و تنظیم جریان آن بهمنظور تولید قطعات ریختهگری یا شمش.
این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند ریختهگر DC (ریختهگر سردسازی مستقیم)، ریزنده مذاب چدن، ریزنده مذاب آلومینیوم، سرزن بیلت و ریزنده مذاب برنج هم دیده میشود.
یک روز کاری ریختهگر
شارژ کوره، کنترل ترکیب و رساندن مذاب به دمای ریخت مناسب.
بستن و پیش‌گرم کردن قالب و کنترل رطوبت آن؛ رطوبت قالب با مذاب، انفجار می‌سازد.
ریختن مذاب با جریان یکنواخت و بدون قطع؛ مکث وسط ریخت، قطعه را معیوب میکند.
صبر برای انجماد و سرد شدن و سپس خارج کردن قطعه از قالب.
بررسی قطعه از نظر حفره، ترک و پر نشدن و جدا کردن موارد معیوب.
کار با فلز مذاب و پاشش آن: لباس نسوز، ماسک و مسیر خالی برای عبور پاتیل.
وظایف شغلی ریختهگر
- خواندن گیجهای دما و مشاهده تغییر رنگ، با تنظیم شعله کوره، مشعلها یا واحدهای گرمایش الکتریکی در صورت لزوم برای ذوب فلز مطابق مشخصات فنی.
- بررسی قالبها برای حصول اطمینان از تمیز، صاف و درست پوششدادهشده بودن آنها.
- ریختن و تنظیم جریان فلز مذاب در قالبها و فرمها برای تولید شمش یا سایر ریختهها، با استفاده از پاتیلها یا سازوکارهای کنترلدستی.
- پاک کردن فولاد یا سرباره جامدشده از نازل‌های ریختن، با استفاده از میله‌های بلند یا مشعل‌های اکسیژنی.
- بارگذاری مقادیر مشخص فلز و گدازآور در کوره‌ها یا بوته‌های سفالی.
- حمل شمش‌های فلزی به محوطه‌های انبار، با استفاده از لیفتراک.
- گردآوری نمونه، یا علامت دادن به کارکنان برای نمونه‌گیری از فلز جهت تحلیل.
- جای‌گذاری تجهیزاتی مانند پاتیلها، سنگ‌های سنباده، نازل‌های ریختن یا بوته‌ها، یا علامت دادن به کارگران دیگر برای جای‌گذاری تجهیزات.
- کف‌گیری سرباره یا برداشتن فلز اضافی از شمش‌ها یا تجهیزات، با استفاده از ابزارهای دستی، صافی، شن‌کش یا مشعل، و گردآوری ضایعات برای بازیافت.
- مونتاژ و جاسازی ماهیچه‌ها در قاب‌های ریختهگری، با استفاده از ابزارهای دستی و تجهیزات.
- چرخاندن شیرها برای گرداندن آب در ماهیچه‌ها، یا پاشیدن آب روی قالب‌های پرشده برای خنک و جامد کردن فلز.
- کشیدن اهرم‌ها برای بالا بردن درپوش‌های پاتیل و روان کردن فولاد مذاب در قالب‌های شمش تا ارتفاع‌های تعیین‌شده.
فعالیت‌های کاری ریختهگر
انجام فعالیت‌های فیزیکی عمومی یعنی کارهایی که به استفادهٔ زیاد از دست‌ها و پاها و حرکت‌دادن کل بدن نیاز دارند، مانند بالا رفتن، بلند کردن، حفظ تعادل، راه رفتن، خم شدن و جابه‌جا کردن مواد.
به کار انداختن ماشین‌ها یا فرایندها با سازوکارهای کنترلی یا با کار بدنی مستقیم؛ رایانه و وسایل نقلیه در این مورد نمی‌گنجند.
استفاده از دست‌ها و بازوها برای جابه‌جایی، نصب، جای‌گذاری و حرکت دادن مواد و کار کردن با اشیا.
شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.
پایش و بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده از مواد، رویدادها یا محیط، برای تشخیص یا ارزیابی مشکلات.
ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.
سرویس، تعمیر، تنظیم و آزمایش ماشین‌ها، دستگاه‌ها، قطعات متحرک و تجهیزاتی که عمدتاً بر پایهٔ اصول مکانیکی (نه الکترونیکی) کار می‌کنند.
بازرسی تجهیزات، سازه‌ها یا مواد برای یافتن علت خطاها یا دیگر مشکلات و نقص‌ها.
سنجیدن ارزش، اهمیت یا کیفیت چیزها یا افراد.
تخصص‌ها و گرایش‌های ریختهگر
فلز مذاب را در قالب ماسه‌ای می‌ریزد؛ رایجترین روش ریختهگری در کارگاه‌های ایران.
با دستگاه دایکاست، مذاب را تحت فشار به قالب فلزی تزریق میکند و چرخهٔ تولید را تنظیم میکند.
کورهٔ ذوب را می‌گرداند: شارژ مواد، کنترل دما و سرباره‌گیری پیش از ریخت.
با روش مدل مومی قطعات دقیق می‌سازد، برای صنایعی که تلرانس تنگ می‌خواهند.
قالب و ماهیچهٔ ریختهگری را می‌سازد و راهگاه و تغذیه را طوری می‌چیند که قطعه سالم پر شود.
قطعهٔ درآمده از قالب را تمیز میکند: جدا کردن راهگاه، سنگ‌زنی و شات‌بلاست.
درآمد و حقوق ریختهگر
حقوق ریختهگر بهطور میانه ماهانه ۲۹ میلیون تومان است (میانگین ۳۳ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۳ تا ۴۵ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۴٫۷٪ کاهش پیشبینی میشود.
دانش و مهارت‌های ریختهگر
دانش
- زبان انگلیسی
- تولید و فرآوری
- آموزش و تربیت
- مکانیک
- مدیریت و اداره امور
- ریاضیات
- حمل‌ونقل
مهارت‌ها
- پایش عملیات
- راهبری و کنترل
- شنیدن فعال
- تفکر انتقادی
- پایش
- قضاوت و تصمیم‌گیری
- هماهنگی
- تحلیل کنترل کیفیت
- مدیریت زمان
- سخن گفتن
توانایی‌ها
- ثبات دست و بازو
- مهارت دستی
- دقت در کنترل
- بینایی نزدیک
- زمان واکنش
- سرعت ادراک
- هماهنگی چند اندام
- درک شنیداری
تناسب شخصیتی و سبک کاری ریختهگر
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:
- ۱واقع‌گراRealistic
- ۲قاعده‌مندConventional
- ۳کاوشگرInvestigative
کد هالند این شغل: R-C-I
محیط و شرایط کار ریختهگر
تحصیلات و مسیر ورود به شغل ریختهگر
- تجربه
- معمولاً به مهارت، دانش یا تجربه قبلی مرتبط با کار نیاز است. برای مثال، یک گوینده از تجربه کار مستقیم با مردم بهره می برد.
- تحصیلات
- این مشاغل معمولاً نیاز به دیپلم دبیرستان دارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل به چند ماه تا یک سال کار با کارمندان با تجربه نیاز دارند. یک برنامه کارآموزی شناخته شده ممکن است با این مشاغل مرتبط باشد.
- نمونه‌ها
- این مشاغل اغلب شامل استفاده از دانش و مهارت های شما برای کمک به دیگران است. به عنوان مثال می توان به سفارش دهندگان، کارمندان پیشخوان و اجاره، نمایندگان خدمات مشتری، نگهبانان، اثاثه یا لوازم داخلی و عابربانک اشاره کرد.
دوره‌های فنی و حرفه‌ای ریختهگر
ریخته گر درجه 1
721120330020001شغلمتالورژی · سطح ۲ · سیکل · ۶۳۴ ساعت (۱۲۸ نظری + ۵۰۶ عملی)
سرفصل‌ها (۲۰)
- ۱.توانایی رسم پرسپکتیو ایزومتریک قطعات ساده
- ۲.کار با جرثقیل سقفی
- ۳.ریختهگری در قالب‌های فلزی
- ۴.شناسایی آلیاژهای سفید
- ۵.ریختهگری آلیاژهای آلومینیم
- ۶.شناسایی نحوه کار کوره
- ۷.آشنایی با مفهوم عملیات کیفی
- ۸.آشنایی با انواع روش‌های متالوگرافی
- ۹.توانایی قالب‌گیری انواع مدل‌های چند پارچه دو درجه‌ای و سه درجه‌ای
- ۱۰.شناسایی اصول تشخیص انواع راهگاه‌ها در این نوع قالب‌گیری
- ۱۱.توانایی قالب‌گیری مدل‌های تک درجه‌ای ساده (یکتا زمین)
- ۱۲.توانایی قالب‌گیری به روش پوسته‌ای
- ۱۳.توانایی قالب‌گیری مدل در ماسه با روش چسب سرد
- ۱۴.شناسایی اصول کار با دستگاه آزمایش کشش ماسه
- ۱۵.توانایی قالب‌گیری مدل ساده فومی (یونولیتی)
- ۱۶.توانایی تهیه و ساخت چدن داکتیل
- ۱۷.آشنایی با دستگاه رطوبت‌سنج
- ۱۸.توانایی کنترل چدن مذاب از نظر سیالیت و درجه حرارت
- ۱۹.آشنایی با دستگاه الک الکتریکی
- ۲۰.آشنایی با مقطع چدن خاکستری، سفید، مالیبل و داکتیل
ریخته گر درجه 2
721120330030001شغلمتالورژی · سطح ۲ · سیکل · ۹۰۶ ساعت (۱۲۸ نظری + ۷۷۸ عملی)
سرفصل‌ها (۲۰)
- ۱.توانایی ترسیم اشکال هندسی و نماها
- ۲.آشنایی با نقشه، کاربرد و انواع آن
- ۳.آشنایی با ابزار و وسایل نقشه‌کشی
- ۴.شناسایی اصول ترسیم خطوط
- ۵.آشنایی با نمای مجهول
- ۶.آشنایی با واحد طول، مساحت و حجم و اجزاء و اضعاف آنها
- ۷.آشنایی با واحد ابعاد در سیستم متریک و اینچی
- ۸.آشنایی با کمان اره، انواع و کاربرد آن
- ۹.آشنایی با مدل‌های ساده و شیاردار
- ۱۰.آشنایی با سیستم تغذیه
- ۱۱.آشنایی با مدل دو پارچه ساده چوبی و فلزی
- ۱۲.شناسایی اصول ریختهگری
- ۱۳.شناسایی عیوب محصول
- ۱۴.آشنایی با مدل‌های روباز
- ۱۵.مونتاژ ماهیچه در قالب
- ۱۶.آشنایی با انواع ماشین‌های قالب‌گیری
- ۱۷.آشنایی با ابزار و وسایل رنگ‌کاری
- ۱۸.آشنایی با ترکیبات اصلی آلیاژهای برنج و برنز
- ۱۹.آشنایی با ابزار و وسایل مورد نیاز تعمیر کوره
- ۲۰.شناسایی اصول تشخیص عیوب ایجاد شده در محصول در ارتباط با ماسه
کارور ریخته گری تحت فشار (Pressure die casting)
721120330080001شغلمتالورژی · سطح ۲ · سیکل · ۴۵۰ ساعت (۱۰۸ نظری + ۳۴۲ عملی)
سرفصل‌ها (۲۰)
- ۱.توانایی ترسیم اشکال هندسی و نماها
- ۲.آشنایی با نقشه، کاربرد و انواع آن
- ۳.آشنایی با ابزار و وسایل نقشه‌کشی
- ۴.آشنایی با علائم استاندارد در نقشه‌کشی صنعتی
- ۵.شناسایی اصول ترسیم سطوح
- ۶.شناسایی واحد ابعاد در سیستم متریک و اینچی
- ۷.آشنایی با انواع قلاویز، کاربرد آنها و قسمت‌های مختلف آن
- ۸.ساخت و تعمیر کوره‌های ذوب و نگهدارنده مشعلی
- ۹.آشنایی با ابزار و تجهیزات ذوب
- ۱۰.آشنایی با الکتریسیته
- ۱۱.توانایی ذوب آلومینیم و زاماک
- ۱۲.آشنایی با روی و آلیاژهای آن و ویژگی‌های فیزیکی آنها
- ۱۳.روان‌کاری و پوشش‌کاری قالب
- ۱۴.توانایی تشخیص عملکرد شیرآلات هیدرولیکی و پنوماتیکی
- ۱۵.راه‌اندازی دستگاه تزریق
- ۱۶.توانایی ریختهگری تحت فشار
- ۱۷.بارریزی
- ۱۸.خارج کردن قطعه
- ۱۹.توانایی برق‌کاری مقدماتی
- ۲۰.آشنایی با کمیت‌های الکتریکی
شمش ریز روی
812120330090001شغلمتالورژی · سطح ۲ · سیکل · ۱۷۸ ساعت (۴۸ نظری + ۱۳۰ عملی)
سرفصل‌ها (۶)
- ۱.بکار گیری نکات ایمنی و بهداشت در محیط کار
- ۲.شارژ کوره از کاتد روی
- ۳.روشن کردن کوره ذوب
- ۴.تصفیه سازی مذاب روی و جمع‌آوری اکسید روی حاصل از فرآیند ذوب
- ۵.بار ریزی مذاب روی در قالب‌های شمش ریزی روی
- ۶.خارج کردن شمش روی از قالب و بسته‌بندی قالب
نرم‌افزارهای کاربردی ریختهگر
ابزارها و تجهیزات ریختهگر
ابزارهای عمومی‌تر
۲۴ مورد از ۳۷ ابزار ثبت‌شده برای این شغل
