مهندس برق
Electrical Engineerپژوهش، طراحی، توسعه، آزمون یا سرپرستی ساخت و نصب تجهیزات، قطعات یا سامانههای الکتریکی برای کاربردهای تجاری، صنعتی، نظامی یا علمی.
- کد SOC
- 17-2071.00
- کد ISCO
- 2151
- کد NOC
- 646
معرفی شغل مهندس برق
مهندس برق سامانهها و دستگاههای الکتریکی را طراحی، توسعه و نگهداری میکند. کار او به تأمین برق خانهها، کسبوکارها و صنایع کمک میکند و فناوریهای تازهای مانند الکترونیک پیشرفته و سامانههای ارتباطی پدید میآورد. مهندسان برق در حوزههای متعددی از جمله مخابرات، نیروگاهها، خودرو، هوافضا و لوازم الکترونیکی مصرفی فعالیت میکنند و به بهبود و نوآوری در فناوری روزمره کمک میکنند.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند مهندس مدارها، مهندس کنترل برق، مهندس پروژه برق، مهندس میدانی توزیع و مهندس بخش هم دیده میشود.
یک روز کاری مهندس برق
مهندسان برق مسئول طراحی و توسعه سامانهها و قطعات الکتریکی هستند. این کار میتواند شامل سامانههای تولید و توزیع برق، سامانههای کنترل، بردهای مدار و دستگاههای الکترونیکی باشد.
آنها آزمونهایی انجام میدهند تا از کارکرد درست سامانهها مطمئن شوند و ایرادها یا خطاهای سامانهها، قطعات یا دستگاههای الکتریکی را شناسایی و رفع میکنند. این کار میتواند شامل استفاده از تجهیزات تخصصی برای آزمونهای تشخیصی باشد.
مهندسان برق بر نصب سامانهها و تجهیزات الکتریکی نظارت میکنند و از رعایت استانداردهای ایمنی لازم اطمینان مییابند. آنها همچنین نگهداری مستمر را انجام میدهند تا این سامانهها روان کار کنند.
ممکن است پروژههایی را مدیریت کنند که به طراحی، توسعه یا ارتقای سامانههای الکتریکی مربوط است و برای رعایت مهلتها، بودجه و مشخصات فنی با تیمها، تأمینکنندگان و کارفرمایان کار میکنند.
مهندسان برق اغلب در پژوهش مشارکت میکنند تا فناوریهای تازه بسازند یا سامانههای موجود را بهبود دهند. این کار میتواند شامل بررسی راهحلهای نوآورانه در حوزههایی مانند انرژی تجدیدپذیر، اتوماسیون یا ارتباطات باشد.
اطمینان از انطباق سامانههای الکتریکی با استانداردها و مقررات ایمنی ملی و بینالمللی یکی از مسئولیتهای کلیدی است. مهندسان برق باید طرحهایی ارائه دهند که خطرها و مخاطرات را به حداقل برساند.
مهندسان برق با دیگر مهندسان، مدیران پروژه و ذینفعان همکاری میکنند تا نتیجه موفق حاصل شود. این کار اغلب به ارتباط شفاف برای انتقال اطلاعات فنی و هماهنگی فعالیتها نیاز دارد.
وظایف شغلی مهندس برق
- بررسی شکایات مشتری یا مردم برای تعیین ماهیت و گستره مشکلات.
- بازرسی تأسیسات تکمیلشده و مشاهده عملیات برای حصول اطمینان از انطباق با مشخصات فنی طراحی و تجهیزات و انطباق با استانداردهای عملیاتی، ایمنی یا زیستمحیطی.
- بررسی یا آزمون محصولات تأمینکنندگان یا رقبا.
- انجام محاسبات تفصیلی برای محاسبه و تعیین استانداردها یا مشخصات فنی ساخت، احداث یا نصب.
- تهیه مشخصات فنی برای خرید مواد یا تجهیزات.
- تهیه ترسیمات فنی، مشخصات فنی سامانههای برقی یا نقشههای توپوگرافی برای حصول اطمینان از انطباق نصب و بهرهبرداری با استانداردها و الزامات مشتری.
- کار کردن با نرمافزار یا تجهیزات مهندسی یا طراحی رایانهیار برای انجام کارهای مهندسی.
- طراحی، پیادهسازی، نگهداری یا بهبود ابزار دقیق، تجهیزات، تأسیسات، اجزا، محصولات یا سامانههای برقی برای مقاصد تجاری، صنعتی یا خانگی.
- گردآوری داده و نگارش گزارش درباره مطالعات یا پروژههای موجود یا بالقوه مهندسی برق.
- مشورت با مهندسان، مشتریان یا دیگران برای گفتوگو درباره پروژهها یا محصولات موجود یا بالقوه مهندسی.
- نظارت بر تلاشهای تولید پروژه برای اطمینان از تکمیل پروژهها در زمان مقرر و در چارچوب بودجه.
- هدایت یا هماهنگ کردن فعالیتهای ساخت، احداث، نصب، نگهداری، پشتیبانی، مستندسازی یا آزمون برای حصول اطمینان از انطباق با مشخصات فنی، ضوابط یا الزامات مشتری.
فعالیتهای کاری مهندس برق
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
زمانبندی رویدادها، برنامهها و فعالیتها و نیز کار دیگران.
وارد کردن، پیادهسازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
تهیهٔ مستندات، دستورالعملهای دقیق، نقشهها یا مشخصات فنی برای آگاهکردن دیگران از چگونگی ساخت، احداث، مونتاژ، اصلاح، نگهداری یا استفاده از دستگاهها، قطعات، تجهیزات یا سازهها.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
یافتن اصول، دلایل یا واقعیتهای زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا دادهها به بخشهای جداگانه.
استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
تخصصها و گرایشهای مهندس برق
در طراحی و نگهداری شبکههای ارتباطی تخصص دارد؛ شامل سامانههای باسیم و بیسیم، فیبر نوری و ارتباطات ماهوارهای.
بر سختافزار و سامانههای نهفته تمرکز دارد و قطعاتی مانند پردازنده، دستگاههای حافظه و تجهیزات شبکه رایانهای را طراحی میکند.
سامانههای اتوماسیون و کنترل بهکاررفته در صنایعی مانند تولید، رباتیک و هوافضا را برای تنظیم ماشینآلات و فرایندها توسعه میدهد.
مدارها و سامانههای دیجیتال بهکاررفته در محاسبات، شبکه و سامانههای نهفته را توسعه میدهد و اغلب با پردازندهها و فناوری FPGA (آرایه گیت قابل برنامهریزی میدانی) کار میکند.
دستگاههای الکترونیکی مقیاس کوچک مانند ریزتراشه، برد مدار و لوازم الکترونیکی مصرفی مانند گوشی هوشمند و رایانه را طراحی و توسعه میدهد.
سامانههای نهفته را طراحی و برنامهنویسی میکند؛ واحدهای محاسباتی کوچک و تخصصی که در دستگاههایی مانند تجهیزات پزشکی، سامانههای کنترل خودرو و ماشینآلات صنعتی یافت میشوند.
سامانههای الکترونیکی کنترل و تبدیل توان الکتریکی را طراحی و توسعه میدهد؛ مانند اینورترها، مبدلها و درایوهای موتور بهکاررفته در خودروهای برقی و کاربردهای صنعتی.
با سامانههای تولید، انتقال و توزیع برق کار میکند؛ شامل شبکههای برق، انرژی تجدیدپذیر و تجهیزات فشارقوی.
درآمد و حقوق مهندس برق
حقوق مهندس برق بهطور میانه ماهانه ۵۹ میلیون تومان است (میانگین ۶۵ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۴۶ تا ۸۰ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۷٫۲٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارتهای مهندس برق
دانش
- مهندسی و فناوری
- رایانه و الکترونیک
- طراحی
- زبان انگلیسی
- ریاضیات
- فیزیک
- تولید و فرآوری
- مکانیک
- ایمنی و امنیت عمومی
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
مهارتها
- نوشتن
- درک مطلب
- تفکر انتقادی
- سخن گفتن
- شنیدن فعال
- حل مسائل پیچیده
- یادگیری فعال
- پایش
- ریاضیات
- ارزیابی سامانهها
تواناییها
- درک نوشتاری
- بیان نوشتاری
- حساسیت به مسئله
- استدلال قیاسی
- بینایی نزدیک
- تشخیص گفتار
- استدلال ریاضی
- توانایی محاسبه عددی
تناسب شخصیتی و سبک کاری مهندس برق
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱واقعگراRealistic
- ۲کاوشگرInvestigative
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: R-I-C
مهندسان برق شخصیت متمایزی دارند. آنها معمولاً افرادی کاوشگرند؛ یعنی اهل تفکر، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، خردگرا، تحلیلی و منطقیاند. برخی از آنها واقعگرا نیز هستند؛ یعنی مستقل، باثبات، پیگیر، صادق، عملگرا و صرفهجو.
محیط و شرایط کار مهندس برق
محیط کار مهندس برق به شغل، صنعت و کارفرمای او بستگی دارد. بسیاری در دفتر کار میکنند و در آنجا سامانههای الکتریکی را طراحی، برنامهریزی و تحلیل میکنند. آنها از نرمافزارهای تخصصی برای ساخت مدار، آزمون طرحها و تهیه نقشههای شماتیک استفاده میکنند. در دفتر همچنین با دیگر مهندسان، مدیران پروژه و کارفرمایان همکاری میکنند تا ایدهها را پالایش کنند و از برآورده شدن الزامات پروژه مطمئن شوند. برخی مهندسان برق زمان قابل توجهی را در آزمایشگاه یا مراکز آزمون میگذرانند و در آنجا فناوریهای تازه را میآزمایند و قطعات الکتریکی را ارزیابی میکنند. آنها با ابزارهایی مانند اسیلوسکوپ، مولد سیگنال و تحلیلگر طیف، سیگنالهای الکتریکی را اندازهگیری و تحلیل میکنند. این کار عملی به آنها کمک میکند مشکلات را عیبیابی کنند، طرحها را بهبود دهند و از کارکرد ایمن و کارآمد سامانهها مطمئن شوند.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل مهندس برق
مدرک کارشناسی مهندسی برق خواسته بیشتر کارفرمایان است. فیزیک، ریاضیات، برنامهنویسی و مدیریت پروژه درسهایی هستند که کار حرفهای بر آنها تکیه دارد. برخی برنامهها به صورت آنلاین هم ارائه میشوند و امکان تحصیل حین کار را میدهند.
مهندس تازهکار نخستین سالها را در پروژهها و زیر نظر مهندسان باتجربه میگذراند. همین سابقه است که بعداً شرط گرفتن مجوز حرفهای میشود؛ گواهینامههای مقدماتی هم در همین دوره گرفته میشود.
کار روی پروژههای دولتی و پیمانکاریهای بزرگ به مجوز حرفهای نیاز دارد. متقاضی افزون بر حداقل سابقه کار، باید در آزمون مربوط قبول شود.
- تجربه
- مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
- نمونهها
- بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.
دورههای فنی و حرفهای مهندس برق
طراحی تاسیسات الکتریکی ساختمان های بلند مرتبه
215140050020011شایستگیبرق · سطح ۴ · کارشناسی · ۹۶ ساعت (۲۴ نظری + ۷۲ عملی)
سرفصلها (۱۲)
- ۱.طراحی سیستمهای اتصال زمین و صاعقهگیر
- ۲.طراحی پست پاساژ و بررسی قوانین مربوط به انشعابات و تابلوهای برق و کنتورخوانی
- ۳.نقشهخوانی معماری ساختمانهای بلند مرتبه
- ۴.محاسبات برآورد بار و نحوه استفاده از ضرایب همزمانی
- ۵.طراحی بانکهای خازنی
- ۶.طراحی سیستمهای برق اضطراری و ایمنی
- ۷.طراحی سیستم روشنایی ساختمانهای بلند مرتبه، استخر و فضاهای خدماتی خاص
- ۸.طراحی سیستم اعلام حریق آدرسپذیر
- ۹.انتخاب تجهیزات حفاظتی
- ۱۰.طراحی سیستم آنتن مرکزی
- ۱۱.طراحی پلان همبندی در ساختمانهای بلند مرتبه
- ۱۲.طراحی سیستمهای صوتی
نصب سیستم اتصال به زمین و حفاظت در برابر صاعقه در نیروگاههای فتوولتاییک متصل به شبکه
215140070050061شایستگیفناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · کاردانی · ۱۲۰ ساعت (۵۵ نظری + ۶۵ عملی)
سرفصلها (۵)
- ۱.نصب اجزای سیستم های فتوولتاییک
- ۲.نصب و سیم کشی انواع سیستم های اتصال به زمین و حفاظت در برابر صاعقه
- ۳.تعیین محل اجرای سیستم ارتینگ
- ۴.طراحی و اجرای چاه ارت و تعیین اتصالات و همبندی اجزا
- ۵.نصب شینه، میله و برقگیر
اپراتور بهره برداری از سیستم های قدرت
313130050020001شغلبرق · سطح ۳ · کارشناسی · ۱۱۷ ساعت (۳۰ نظری + ۸۷ عملی)
سرفصلها (۹)
- ۱.تخمین حالت در سیستمهای قدرت
- ۲.توزیع اقتصادی بار بین نیروگاههای حرارتی
- ۳.هماهنگی نیروگاههای آبی و حرارتی
- ۴.برنامهریزی به منظور در مدار قرار دادن نیروگاهها
- ۵.برآورد مدلهای هزینه تولید انرژی جهت برنامهریزی و تخصیص بودجه سوخت
- ۶.ارزیابی تبادل و تسهیلات اشتراکی تبادل انرژی و توان
- ۷.تحلیل قابلیت اطمینان در سیستمهای قدرت
- ۸.تحلیل تلفات ناشی از انتقال انرژی
- ۹.کنترل تولید
نرمافزارهای کاربردی مهندس برق
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات مهندس برق
ابزارهای عمومیتر
۲۴ مورد از ۸۰ ابزار ثبتشده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل مهندس برق
کارهایی که AI دارد میگیرد
- تولید چیدمان برد مدار چاپی
- بررسی قواعد طراحی
- شبیهسازی معمول مدار
- انتخاب قطعات بر پایه مشخصات فنی
- تهیه مستندات طراحی
کارهایی که دست انسان میماند
- تصمیمهای معماری و توپولوژی سامانه
- تحلیل ایمنی سامانه قدرت
- راهبرد سازگاری الکترومغناطیسی
- طراحی مدارهای نو
- اشکالزدایی نمونه اولیه
- یکپارچهسازی و آزمون سامانه
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
ابزارهای هوش مصنوعی در Cadence، Altium و Synopsys تولید چیدمان و بررسی قواعد طراحی را خودکار میکنند؛ مهندس محدودیتها را تعیین میکند، خروجیها را میسنجد و استثناهایی را که خودکارسازی از پس آنها برنمیآید، خود حل میکند.
طراحی تراشههای اختصاصی و شتابدهندههای سختافزاری که سامانههای هوش مصنوعی را به کار میاندازند، تخصصی بهسرعت در حال رشد است و به دانش طراحی دیجیتال، وارسی و مهندسی سیلیکون نیاز دارد.
