پرش به محتوای اصلی
نماتک
Namatek logo

معلم آموزش استثنایی

Inclusion Special Education Teacher

آموزش مهارت‌های تحصیلی، اجتماعی و زندگی به دانش‌آموزان دبستانی دارای ناتوانی‌های یادگیری، عاطفی یا جسمی. شامل معلمانی است که به‌طور تخصصی با دانش‌آموزان نابینا یا کم‌بینا، دانش‌آموزان ناشنوا یا کم‌شنوا و دانش‌آموزان دارای ناتوانی ذهنی کار می‌کنند.

کد SOC
25-2056.00
کد ISCO
2352
کد NOC
928

معرفی شغل معلم آموزش استثنایی

آموزش مهارت‌های تحصیلی، اجتماعی و زندگی به دانش‌آموزان دبستانی دارای ناتوانی‌های یادگیری، عاطفی یا جسمی. شامل معلمانی است که به‌طور تخصصی با دانش‌آموزان نابینا یا کم‌بینا، دانش‌آموزان ناشنوا یا کم‌شنوا و دانش‌آموزان دارای ناتوانی ذهنی کار می‌کنند.

این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند معلم ناشنوایان و کم‌شنوایان (معلم DHH)، معلم APE (معلم تربیت بدنی سازگارشده)، آموزشگر آموزش ویژه دوران کودکی اولیه، مدرس کلاس درس دبستان و معلم برنامه منبع هم دیده می‌شود.

یک روز کاری معلم آموزش استثنایی

تدریس فردی و گروه کوچک

درس در گروه‌های دو تا پنج نفره یا تک‌نفره داده می‌شود، چون هر دانش‌آموز نقطهٔ شروع و سرعت خودش را دارد. یک درس واحد اغلب باید در سه سطح مختلف آماده شود.

برنامهٔ آموزشی انفرادی

برای هر دانش‌آموز هدف‌های مشخص و قابل‌سنجش نوشته می‌شود و پیشرفت به‌طور دوره‌ای بازبینی می‌شود. این سند مبنای همکاری معلم، خانواده و کارشناسان است.

مدیریت رفتار

تعیین قواعد روشن، تقویت رفتار مطلوب و برخورد آرام با بحران‌های رفتاری. واکنش تند معمولاً وضعیت را بدتر می‌کند، پس معلم از پیش برای موقعیت‌های سخت برنامه دارد.

ارتباط با خانواده

گزارش روزانه یا هفتگی به والدین، آموزش تمرین‌های خانگی و مدیریت انتظارها. خانواده‌ای که بداند فرزندش دقیقاً روی چه چیزی کار می‌کند، بخشی از درمان می‌شود.

همکاری با کاردرمانگر و گفتاردرمانگر

هماهنگی با گفتاردرمانگر، کاردرمانگر، روان‌شناس و مشاور مدرسه تا برنامهٔ همه یک جهت داشته باشد. جلسهٔ مشترک دوره‌ای بخشی از تقویم کاری است.

ارزیابی پیشرفت و مستندسازی

ثبت مشاهدهٔ روزانه، سنجش دوره‌ای مهارت‌ها و تهیهٔ مستندات برای کمیسیون و پروندهٔ دانش‌آموز. بدون این نوشته‌ها، تغییر برنامه قابل دفاع نیست.

وظایف شغلی معلم آموزش استثنایی

  • مشاهده و ارزیابی عملکرد، رفتار، رشد اجتماعی و سلامت جسمی دانش‌آموزان.
  • آموزش دروس تحصیلی به دانش‌آموزان دارای معلولیت با استفاده از فنون گوناگون، مانند آواشناسی، یادگیری چندحسی یا تکرار، برای تقویت یادگیری و برآوردن نیازهای متفاوت آنان.
  • تدوین یا اجرای راهبردهایی برای برآوردن نیازهای دانش‌آموزان دارای انواع معلولیت.
  • تدوین و اجرای قواعد رفتاری و رویه‌هایی برای حفظ نظم میان دانش‌آموزان.
  • هماهنگ کردن جایابی دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه در کلاس‌های عادی.
  • آماده‌سازی کلاس‌های درس با مواد یا منابع گوناگون برای کاوش، دست‌ورزی یا استفاده کودکان در فعالیت‌های یادگیری یا بازی خیال‌پردازانه.
  • اصلاح برنامه درسی آموزش عمومی دوره ابتدایی برای دانش‌آموزان دارای معلولیت.
  • نگهداری سوابق دقیق و کامل دانش‌آموزان، آن‌گونه که قوانین، سیاست‌های ناحیه یا مقررات اداری الزام می‌کنند.
  • گفت‌وگو با والدین، مدیران، متخصصان آزمون، مددکاران اجتماعی یا سایر متخصصان برای تدوین برنامه‌های آموزشی فردی برای رشد آموزشی، جسمی یا اجتماعی دانش‌آموزان.
  • فراهم کردن وسایل کمکی، فناوری پشتیبان یا کمک برای دسترسی به امکاناتی مانند سرویس‌های بهداشتی.
  • تشویق دانش‌آموزان به کاوش فرصت‌های یادگیری یا پشتکار در تکالیف چالش‌برانگیز برای آماده کردن آنان برای پایه‌های بعدی.
  • آموزش رفتار پذیرفتنی اجتماعی با به‌کارگیری فنونی مانند اصلاح رفتار یا تقویت مثبت.

فعالیت‌های کاری معلم آموزش استثنایی

کسب اطلاعات

مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.

برقراری و حفظ روابط بین‌فردی

ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.

سازمان‌دهی، برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی کار

تدوین هدف‌ها و برنامه‌های مشخص برای اولویت‌بندی، سازمان‌دهی و به انجام رساندن کار.

ارتباط با سرپرستان، همکاران یا زیردستان

رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.

به‌روزرسانی و به‌کارگیری دانش مرتبط

به‌روز نگه داشتن دانش فنی خود و به‌کارگیری دانش تازه در کار.

تحلیل داده‌ها یا اطلاعات

یافتن اصول، دلایل یا واقعیت‌های زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا داده‌ها به بخش‌های جداگانه.

ارزیابی اطلاعات برای تعیین انطباق با استانداردها

استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.

پردازش اطلاعات

گردآوری، کدگذاری، دسته‌بندی، محاسبه، جدول‌بندی، بازبینی یا راستی‌آزمایی اطلاعات و داده‌ها.

شناسایی اشیا، اقدامات و رویدادها

شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.

تدوین اهداف و راهبردها

تعیین هدف‌های بلندمدت و مشخص کردن راهبردها و اقدام‌های لازم برای رسیدن به آن‌ها.

تخصص‌ها و گرایش‌های معلم آموزش استثنایی

۱معلم کم‌توان ذهنی
Teacher of Students with Intellectual Disabilities

به دانش‌آموزانی درس می‌دهد که سرعت یادگیری‌شان کندتر است. برنامه بیشتر بر مهارت‌های زندگی، خودیاری و سواد پایه استوار است تا بر سرفصل کتاب درسی.

۲معلم نابینا و کم‌بینا
Teacher of the Visually Impaired

خط بریل، جهت‌یابی و کار با ابزارهای کمک‌بینایی را آموزش می‌دهد و محتوای درسی را به شکل لمسی یا شنیداری بازسازی می‌کند. تولید مواد آموزشی بخش بزرگی از کار اوست.

۳معلم ناشنوا و کم‌شنوا
Teacher of the Deaf and Hard of Hearing

با زبان اشاره یا روش شفاهی درس می‌دهد و روی رشد زبانی دانش‌آموز کار می‌کند. هماهنگی با شنوایی‌شناس و پیگیری کارکرد سمعک یا کاشت حلزون هم بر عهدهٔ اوست.

۴معلم اختلال یادگیری
Learning Disability Teacher

با دانش‌آموزانی کار می‌کند که هوش بهنجار دارند اما در خواندن، نوشتن یا ریاضی دچار اختلال‌اند. آموزش چندحسی، تکرار ساختاریافته و کنار گذاشتن روش‌هایی که جواب نداده، اساس کار است.

۵معلم اختلال طیف اوتیسم
Autism Support Teacher

محیط قابل‌پیش‌بینی می‌سازد، ارتباط و مهارت اجتماعی را گام‌به‌گام آموزش می‌دهد و رفتارهای چالشی را با برنامهٔ مشخص مدیریت می‌کند. همکاری نزدیک با خانواده شرط موفقیت است.

۶معلم منبع و پشتیبانی تلفیقی
Resource Room Teacher

دانش‌آموز در کلاس عادی می‌ماند و چند ساعت در هفته برای پشتیبانی هدفمند نزد این معلم می‌آید. بخش دیگر کار، آموزش و همراهی معلمان کلاس عادی است.

درآمد و حقوق معلم آموزش استثنایی

حقوق معلم آموزش استثنایی به‌طور میانه ماهانه ۳۹ میلیون تومان است (میانگین ۴۴ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۳۵ تا ۴۹ میلیون تومان می‌گیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۱٫۴٪ کاهش پیش‌بینی می‌شود.

میانهٔ حقوق ماهانه
۳۹ میلیون تومان/ ماه
میانگین ۴۴ میلیون · ساعتی

این ارقام برای گروه شغلی «معلمان آموزش استثنایی» منتشر شده‌اند، نه به تفکیک این شغل.

صدک ۱۰ ۲۹ میلیونصدک ۹۰ ۶۱ میلیون
صدک ۲۵ ۳۵ میلیونصدک ۷۵ ۴۹ میلیون
نیمهٔ میانی بازار (صدک ۲۵ تا ۷۵)میانه
پیش‌بینی ۱۰ ساله۱٫۴٪

دانش و مهارت‌های معلم آموزش استثنایی

دانش

  • آموزش و تربیت
  • زبان انگلیسی
  • خدمات مشتری و خدمات شخصی
  • رایانه و الکترونیک
  • ریاضیات
  • مدیریت و اداره امور
  • روان‌شناسی
  • ایمنی و امنیت عمومی
  • امور اداری
  • درمان و مشاوره

مهارت‌ها

  • شنیدن فعال
  • سخن گفتن
  • آموزش دادن
  • راهبردهای یادگیری
  • درک اجتماعی
  • درک مطلب
  • تفکر انتقادی
  • نوشتن
  • پایش
  • خدمت‌محوری

توانایی‌ها

  • بیان شفاهی
  • درک شنیداری
  • حساسیت به مسئله
  • وضوح گفتار
  • استدلال قیاسی
  • بینایی نزدیک
  • تشخیص گفتار
  • توجه انتخابی

تناسب شخصیتی و سبک کاری معلم آموزش استثنایی

شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:

  1. ۱اجتماعیSocial
  2. ۲کاوشگرInvestigative
  3. ۳هنریArtistic

کد هالند این شغل: S-I-A

همدلی۱۰۰٪
صداقت۸۴٪
خویشتن‌داری۸۳٪
خوش‌بینی۸۰٪
اجتماعی بودن۷۵٪
تحمل فشار روانی۷۴٪
انطباق‌پذیری۷۲٪
پشتکار۷۱٪

محیط و شرایط کار معلم آموزش استثنایی

ارتباط و تعامل· با چه کسانی و چگونه
رایانامه
تقریباً همیشه
تماس با دیگران
تقریباً همیشه
مسئولیت سلامت و ایمنی سایر کارکنان
متوسط
شرایط فیزیکی· کجا و در چه محیطی
نزدیکی فیزیکی به دیگران
تقریباً همیشه
فضای سرپوشیده با شرایط محیطی کنترل‌شده
زیاد
صرف زمان در حالت ایستاده
زیاد
مواجهه با صدا و سطوح نویز آزاردهنده یا حواس‌پرت‌کننده
متوسط
مواجهه با بیماری یا عفونت
متوسط
صرف زمان در حالت نشسته
متوسط
استقلال و مسئولیت· چقدر تصمیم با خودتان است
آزادی عمل در تصمیم‌گیری
زیاد

تحصیلات و مسیر ورود به شغل معلم آموزش استثنایی

تحصیلات شاغلان فعلی
کارشناسی۵۱٫۴٪ از شاغلان
کارشناسی ارشد۳۷٫۷٪ از شاغلان
دیپلم دبیرستان۱۰٫۳٪ از شاغلان
کاردانی۰٫۳٪ از شاغلان
منطقه شغلی چهار: آمادگی قابل توجهی مورد نیاز است
تجربه
مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
تحصیلات
اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
آموزش
کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
نمونه‌ها
بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.

نرم‌افزارهای کاربردی معلم آموزش استثنایی

GW
goQ WordQ
نرم‌افزار تشخیص گفتار
SO
Synapse outSPOKEN
راه‌اندازهای سخت‌افزار یا نرم‌افزارهای سیستمی
TV
The vOICe Learning Edition
راه‌اندازهای سخت‌افزار یا نرم‌افزارهای سیستمی
AS
American Sign Language Browser
نرم‌افزار رابط کاربری و پرس‌وجوی پایگاه داده
IE
Individualized Educational Program IEP software
نرم‌افزار رابط کاربری و پرس‌وجوی پایگاه داده
RE
Rethink Ed
نرم‌افزار آموزش رایانه‌ای
DS
Drawing software
نرم‌افزار گرافیک یا پردازش تصویر
VA
Voice activated software
نرم‌افزار تشخیص گفتار
ابزارهای عمومی‌تر
ND
Nuance Dragon NaturallySpeaking
نرم‌افزار تشخیص گفتار
E
EasyCBM
نرم‌افزار آموزش رایانه‌ای
SM
Screen magnification software
راه‌اندازهای سخت‌افزار یا نرم‌افزارهای سیستمی
SR
Screen reader software
راه‌اندازهای سخت‌افزار یا نرم‌افزارهای سیستمی

ابزارها و تجهیزات معلم آموزش استثنایی

سیستم‌های یادداشت‌برداری بریل
دستگاه‌های بریل برای افراد دارای معلولیت جسمی
خط‌کش‌های بریل
دستگاه‌های بریل برای افراد دارای معلولیت جسمی
دستگاه‌های ورودی صوتی رایانه
اسکنرها
سیستم‌های تقویت صدای FM
دستگاه‌های کمک‌شنوایی
ماوس‌های پایی رایانه
ماوس کامپیوتر یا تراکبال
ماشین‌حساب‌های با نمایشگر بزرگ
ماشین‌حساب رومیزی
عصاهای لیزری
عصا یا لوازم جانبی عصا
دستگاه‌های اشاره‌گر نوری
اشاره‌گرها
تابلوهای ارتباطی قابل‌حمل
تابلوهای حروف یا نماد برای افراد دارای معلولیت جسمی
ویلچرهای برقی
ویلچرها
دماسنج‌های سخنگو
دماسنج دستی
دستگاه‌های خروجی صوتی
دستگاه‌های تولید گفتار برای معلولان جسمی
ابزارهای عمومی‌تر
قلم‌موهای سازگارشده
ابزار یا مواد یا تجهیزات صنایع دستی برای افراد دارای معلولیت جسمی
قیچی‌های سازگارشده
ابزار یا مواد یا تجهیزات صنایع دستی برای افراد دارای معلولیت جسمی
برچسب‌زن‌های بریل
دستگاه‌های بریل برای افراد دارای معلولیت جسمی
اسکوترهای موتوری
اسکوترهای بیمار
وسایل کمکی ایستادن
استندرها یا وسایل کمکی ایستادن
پازل‌های آموزشی
پازل‌ها
دستگاه های سمعک
سمعک برای افراد دارای معلولیت جسمی
دستگاه‌های مخابراتی ناشنوایان TDD
دستگاه‌های مخابراتی TDD یا تله‌تایپ‌های TTY برای افراد دارای معلولیت جسمی
تجهیزات ماوس رایانه با کنترل چشم
ماوس کامپیوتر یا تراکبال
لوله‌های ساکشن دهانی
کانول‌ها یا لوله‌ها یا لوازم جانبی ساکشن پزشکی
ماشین‌حساب‌های سخنگو
ماشین‌حساب رومیزی
ماشین‌های تحریر بریل
دستگاه‌های بریل برای افراد دارای معلولیت جسمی

۲۴ مورد از ۵۹ ابزار ثبت‌شده برای این شغل

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل معلم آموزش استثنایی

۱۶ریسک وظیفه‌ای
۸۷مزیت انسانی از ۱۰۰

سوالات متداول دربارهٔ معلم آموزش استثنایی

معلم آموزش استثنایی چه کاری انجام می‌دهد؟
آموزش مهارت‌های تحصیلی، اجتماعی و زندگی به دانش‌آموزان دبستانی دارای ناتوانی‌های یادگیری، عاطفی یا جسمی. شامل معلمانی است که به‌طور تخصصی با دانش‌آموزان نابینا یا کم‌بینا، دانش‌آموزان ناشنوا یا کم‌شنوا و دانش‌آموزان دارای ناتوانی ذهنی کار می‌کنند. از وظایف روزمرهٔ این شغل: مشاهده و ارزیابی عملکرد، رفتار، رشد اجتماعی و سلامت جسمی دانش‌آموزان؛ آموزش دروس تحصیلی به دانش‌آموزان دارای معلولیت با استفاده از فنون گوناگون، مانند آواشناسی، یادگیری چندحسی یا تکرار، برای تقویت یادگیری و برآوردن نیازهای متفاوت آنان؛ تدوین یا اجرای راهبردهایی برای برآوردن نیازهای دانش‌آموزان دارای انواع معلولیت.
حقوق معلم آموزش استثنایی چقدر است؟
حقوق معلم آموزش استثنایی به‌طور میانه ماهانه ۳۹ میلیون تومان است؛ ده درصد کم‌درآمدترین‌ها کمتر از ۲۹ میلیون تومان و ده درصد پردرآمدترین‌ها بیش از ۶۱ میلیون تومان می‌گیرند. درآمد معلم آموزش استثنایی در عمل به شهر، سابقه، مدرک و کارفرما بستگی دارد و معمولاً با سابقه و تخصص رشد می‌کند.
برای معلم آموزش استثنایی شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
رایج‌ترین مدرک ورود به این شغل «کارشناسی» است که ۵۱٫۴٪ از شاغلان آن را دارند. جزئیات مسیر ورود، تجربه و آموزش لازم در بخش «تحصیلات و مسیر ورود» همین صفحه آمده است.
آیندهٔ شغلی معلم آموزش استثنایی چگونه است؟
پیش‌بینی می‌شود اشتغال معلم آموزش استثنایی در ده سال آینده ۱٫۴٪ کاهش داشته باشد. برآورد ریسک جایگزینی این شغل با هوش مصنوعی ۱۶ از ۱۰۰ است؛ بخش «تأثیر هوش مصنوعی» می‌گوید کدام وظایف بیشتر در معرض تغییرند و چه مهارت‌هایی ارزش یادگیری دارند.