پرش به محتوای اصلی
نماتک
Namatek logo

تراشکار

Lathe Turner

تنظیم و کار با ماشین‌های تراش و گردتراش یا مراقبت از عملکرد آن‌ها برای تراش‌کاری، داخل‌تراشی، رزوه‌زنی، شکل‌دهی یا پیشانی‌تراشی مواد فلزی یا پلاستیکی، مانند مفتول، میله یا مقاطع میله‌ای خام.

کد SOC
51-4034.00
کد ISCO
7223، 8142
کد NOC
423

معرفی شغل تراشکار

تنظیم و کار با ماشین‌های تراش و گردتراش یا مراقبت از عملکرد آن‌ها برای تراش‌کاری، داخل‌تراشی، رزوه‌زنی، شکل‌دهی یا پیشانی‌تراشی مواد فلزی یا پلاستیکی، مانند مفتول، میله یا مقاطع میله‌ای خام.

این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند کاربر راه‌اندازی و تنظیم CNC (کاربر راه‌اندازی و تنظیم کنترل عددی رایانه‌ای)، کاربر ماشین پیچ‌سازی، تنظیم‌کار ابزار ماشین پیچ‌سازی، کاربر تراش اسپینینگ خودکار و تنظیم‌کار تراش اسپینینگ خودکار هم دیده می‌شود.

یک روز کاری تراشکار

خواندن نقشه و تلرانس

مطالعهٔ نقشه، فهمیدن تلرانس‌ها و انتخاب توالی عملیات تراش.

بستن قطعه و ابزار

بستن قطعه در سه‌نظام یا مرغک، تنظیم ابزار و صفر کردن دستگاه.

تراشکاری

تراش با سرعت و بار مناسب جنس قطعه و کنترل براده و خنک‌کاری.

اندازه‌گیری

اندازه‌گیری با میکرومتر و کولیس در حین کار و رسیدن تدریجی به اندازهٔ نهایی.

پرداخت و تحویل

پخ‌زنی، پرداخت سطح و کنترل نهایی پیش از تحویل قطعه.

ایمنی ماشین

نداشتن لباس و دستکش گشاد کنار دستگاه دوار، عینک ایمنی و نگرفتن براده با دست.

وظایف شغلی تراشکار

  • مطالعه نقشه‌ها، چیدمان‌ها یا نمودارها و دستورهای کار برای کسب اطلاعات درباره مشخصات فنی و دستورالعمل‌های ابزارگذاری، و تعیین الزامات ماده و توالی‌های عملیاتی.
  • راه انداختن ماشین‌های تراش یا گردان و مشاهده عملیات برای حصول اطمینان از برآورده شدن مشخصات فنی.
  • چرخاندن دستی ماشین‌ها در طول چرخه‌ها و توقف برای تنظیم موقعیت ابزار و کنترل‌های ماشین به‌منظور حصول اطمینان از زمان‌بندی، لقی و رواداری‌های مشخص.
  • بازرسی قطعه‌کارهای نمونه برای راستی‌آزمایی انطباق با مشخصات فنی، با استفاده از ابزارهایی مانند گیج، میکرومتر و ساعت اندازه‌گیری.
  • محاسبه ابعاد و تنظیمات نامشخص ماشین، با به‌کارگیری دانش ویژگی‌های فلز و ریاضیات کارگاهی.
  • جابه‌جا کردن کنترل‌ها برای تعیین سرعت و عمق برش و نرخ تغذیه، و جای‌گذاری ابزارها نسبت به قطعه‌کارها.
  • جابه‌جا کردن ابزارگیرها به‌صورت دستی یا با چرخاندن چرخ‌دستی‌ها، یا درگیر کردن سازوکارهای خوراک‌دهی خودکار برای رساندن ابزارها به قطعه‌کارها و حرکت دادن آن‌ها در امتداد قطعه‌کار.
  • جای‌گذاری، مهار و هم‌راستا کردن ابزارهای برش در ابزارگیرهای روی ماشین‌ها، با استفاده از ابزارهای دستی، و راستی‌آزمایی موقعیت آن‌ها با ابزارهای اندازه‌گیری.
  • تنظیم کنترل‌های ماشین و تغییر تنظیمات ابزار برای نگه داشتن ابعاد در محدوده رواداری مشخص.
  • تعویض ابزارهای فرسوده و تیز کردن ابزارهای برش و قالب‌های کند، با استفاده از سنگ‌های رومیزی یا ماشین‌های ابزارتیزکنی.
  • برنامه‌ریزی ماشین‌های کنترل عددی رایانه‌ای.
  • پر کردن دوباره، تعویض و پایش سطح سیالاتی مانند روغن و مایع خنک‌کننده در ماشین‌ها.

فعالیت‌های کاری تراشکار

پایش فرایندها، مواد یا محیط اطراف

پایش و بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده از مواد، رویدادها یا محیط، برای تشخیص یا ارزیابی مشکلات.

بازرسی تجهیزات، سازه‌ها یا مواد

بازرسی تجهیزات، سازه‌ها یا مواد برای یافتن علت خطاها یا دیگر مشکلات و نقص‌ها.

ارزیابی اطلاعات برای تعیین انطباق با استانداردها

استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.

کنترل ماشین‌آلات و فرایندها

به کار انداختن ماشین‌ها یا فرایندها با سازوکارهای کنترلی یا با کار بدنی مستقیم؛ رایانه و وسایل نقلیه در این مورد نمی‌گنجند.

تصمیم‌گیری و حل مسئله

تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راه‌حل و حل مسئله.

کار با رایانه

استفاده از رایانه و سامانه‌های رایانه‌ای — سخت‌افزار و نرم‌افزار — برای برنامه‌نویسی، نوشتن نرم‌افزار، راه‌اندازی قابلیت‌ها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.

تعمیر و نگهداری تجهیزات مکانیکی

سرویس، تعمیر، تنظیم و آزمایش ماشین‌ها، دستگاه‌ها، قطعات متحرک و تجهیزاتی که عمدتاً بر پایهٔ اصول مکانیکی (نه الکترونیکی) کار می‌کنند.

آموزش و تعلیم دیگران

شناسایی نیازهای آموزشی دیگران، تدوین برنامه‌ها یا کلاس‌های آموزشی رسمی و تدریس و آموزش دادن به آنان.

نقشه‌کشی، جانمایی و تعیین مشخصات دستگاه‌ها، قطعات و تجهیزات فنی

تهیهٔ مستندات، دستورالعمل‌های دقیق، نقشه‌ها یا مشخصات فنی برای آگاه‌کردن دیگران از چگونگی ساخت، احداث، مونتاژ، اصلاح، نگهداری یا استفاده از دستگاه‌ها، قطعات، تجهیزات یا سازه‌ها.

شناسایی اشیا، اقدامات و رویدادها

شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.

تخصص‌ها و گرایش‌های تراشکار

۱تراشکار دستی
Manual Lathe Machinist

با تراش دستی قطعات را می‌سازد؛ کار تک‌ساز و تعمیراتی که هنوز جایگزین ماشینی ندارد.

۲تراشکار CNC
CNC Turner

با تراش عددی کار می‌کند: نوشتن یا اصلاح برنامه، تنظیم ابزار و تولید تیراژ با تلرانس دقیق.

۳تراشکار ابزارسازی
Toolroom Machinist

قطعات دقیق قالب و فیکسچر را می‌سازد، با بالاترین سطح دقت ابعادی کارگاه.

۴تراشکار تعمیراتی
Repair Machinist

قطعات فرسوده را بازسازی می‌کند: بوش‌کاری، تعمیر شفت و ساخت قطعهٔ نایاب.

۵رزوه‌تراش
Threading Specialist

روی رزوه‌های خاص و پیچ‌های سفارشی کار می‌کند، از جمله رزوه‌های غیراستاندارد.

۶تراشکار تولید انبوه
Production Turner

قطعات تکرارشونده را با چرخهٔ ثابت تولید می‌کند و پایداری ابعاد را در طول تیراژ حفظ می‌کند.

درآمد و حقوق تراشکار

حقوق تراشکار به‌طور میانه ماهانه ۳۰ میلیون تومان است (میانگین ۳۱ میلیون، ساعتی ۱۷۰ هزار تومان). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان می‌گیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۱۳٫۶٪ کاهش پیش‌بینی می‌شود.

میانهٔ حقوق ماهانه
۳۰ میلیون تومان/ ماه
میانگین ۳۱ میلیون · ساعتی ۱۷۰ هزار تومان
صدک ۱۰ ۲۱ میلیونصدک ۹۰ ۴۱ میلیون
صدک ۲۵ ۲۵ میلیونصدک ۷۵ ۳۵ میلیون
نیمهٔ میانی بازار (صدک ۲۵ تا ۷۵)میانه
پیش‌بینی ۱۰ ساله۱۳٫۶٪

دانش و مهارت‌های تراشکار

دانش

  • تولید و فرآوری
  • مکانیک
  • مهندسی و فناوری
  • آموزش و تربیت
  • مدیریت و اداره امور
  • خدمات مشتری و خدمات شخصی
  • زبان انگلیسی
  • ریاضیات
  • امور اداری
  • کارگزینی و منابع انسانی

مهارت‌ها

  • پایش عملیات
  • راهبری و کنترل
  • تحلیل کنترل کیفیت
  • پایش
  • درک مطلب
  • شنیدن فعال
  • نگهداری تجهیزات
  • قضاوت و تصمیم‌گیری
  • سخن گفتن
  • مدیریت زمان

توانایی‌ها

  • ثبات دست و بازو
  • دقت در کنترل
  • بینایی نزدیک
  • مهارت انگشتان
  • هماهنگی چند اندام
  • زمان واکنش
  • درک شنیداری
  • حساسیت به مسئله

تناسب شخصیتی و سبک کاری تراشکار

شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:

  1. ۱واقع‌گراRealistic
  2. ۲قاعده‌مندConventional
  3. ۳کاوشگرInvestigative

کد هالند این شغل: R-C-I

محیط و شرایط کار تراشکار

ارتباط و تعامل· با چه کسانی و چگونه
گفت‌وگوی حضوری با افراد و در قالب تیم
زیاد
کار در گروه یا مشارکت در تیم کاری
زیاد
مسئولیت سلامت و ایمنی سایر کارکنان
متوسط
مسئولیت نتایج و دستاوردهای کاری سایر کارکنان
متوسط
شرایط فیزیکی· کجا و در چه محیطی
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی متعارف مانند کفش ایمنی، عینک، دستکش، محافظ شنوایی، کلاه ایمنی یا جلیقه نجات
تقریباً همیشه
صرف زمان برای کار با دست جهت جابه‌جایی، کنترل یا لمس اشیا، ابزارها یا فرمان‌ها
زیاد
فضای سرپوشیده با شرایط محیطی کنترل‌شده
زیاد
مواجهه با صدا و سطوح نویز آزاردهنده یا حواس‌پرت‌کننده
زیاد
مواجهه با آلاینده‌ها
متوسط
نزدیکی فیزیکی به دیگران
کم

تحصیلات و مسیر ورود به شغل تراشکار

تحصیلات شاغلان فعلی
دیپلم دبیرستان۳۱٫۶٪ از شاغلان
برخی واحدهای دانشگاهی۲۸٫۹٪ از شاغلان
کمتر از دیپلم۱۸٫۲٪ از شاغلان
گواهی‌نامهٔ پس از دیپلم۱۱٫۶٪ از شاغلان
منطقه شغلی دو: مقداری آمادگی لازم است
تجربه
معمولاً به مهارت، دانش یا تجربه قبلی مرتبط با کار نیاز است. برای مثال، یک گوینده از تجربه کار مستقیم با مردم بهره می برد.
تحصیلات
این مشاغل معمولاً نیاز به دیپلم دبیرستان دارند.
آموزش
کارمندان در این مشاغل به چند ماه تا یک سال کار با کارمندان با تجربه نیاز دارند. یک برنامه کارآموزی شناخته شده ممکن است با این مشاغل مرتبط باشد.
نمونه‌ها
این مشاغل اغلب شامل استفاده از دانش و مهارت های شما برای کمک به دیگران است. به عنوان مثال می توان به سفارش دهندگان، کارمندان پیشخوان و اجاره، نمایندگان خدمات مشتری، نگهبانان، اثاثه یا لوازم داخلی و عابربانک اشاره کرد.

نرم‌افزارهای کاربردی تراشکار

AH
Autodesk HSMWorks
نرم‌افزار کنترل صنعتی
GC
G-code
نرم‌افزار توسعه شیءگرا یا مؤلفه‌گرا
CN
Computer numerical control CNC editor software
نرم‌افزار کنترل صنعتی
IT
Inventory tracking software
نرم‌افزار مدیریت موجودی

ابزارها و تجهیزات تراشکار

ماشین‌های تراش برجکی خودکار
ماشین تراش برجکی
تغذیه‌کننده میله دستگاه تراش
فیدرهای نوار نقاله
کله‌گی‌های بورینگ
ابزار سوراخ‌تراشی
تراش‌های کاپستان
ماشین تراش برجکی
اینسرت‌های برش کاربیدی
اینسرت کاربیدی
فرزهای انگشتی مرکزبر
فرزهای انگشتی
مجموعه‌های گونیای ترکیبی
گونیای ترکیبی
ابزارهای برش
قلم تراشکاری
ساعت‌های شیطانکی
ساعت اندیکاتور یا ساعت اندازه‌گیری
مجموعه‌های اندازه‌سنج مته
گیج مته
ابزارهای روتراشی و تراشکاری
قلم تراشکاری
لیفتراک‌ها
ابزارهای عمومی‌تر
ماشین‌های تراش چندابزاره
ماشین تراش خودکار یا ماشین سه‌نظامی
مجموعه‌های گیج برو/نرو
گیج برو-نرو
ابزارهای شیارتراشی
قلم تراشکاری
قلاویزهای دستی
اینسرت رزوه‌زنی
کولیس‌های دیجیتال داخل‌سنج ID
کولیس
بالابرهای بازویی
بالابرها
سه‌نظام‌های ماشین تراش
سه‌نظام‌ها
گیج‌های مخروطی ماشین‌کاران
گیج مخروطی
ماشین‌های تراش چنددوکه
ماشین تراش خودکار یا ماشین سه‌نظامی
کولیس‌های دیجیتال قطر بیرونی
کولیس
نگهدارنده‌های تیغه برش
ابزارگیرها
ابزارهای قطع‌کن تراشکاری
قلم تراشکاری

۲۴ مورد از ۷۸ ابزار ثبت‌شده برای این شغل

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل تراشکار

۴۳ریسک وظیفه‌ای
۵۷مزیت انسانی از ۱۰۰

سوالات متداول دربارهٔ تراشکار

تراشکار چه کاری انجام می‌دهد؟
تنظیم و کار با ماشین‌های تراش و گردتراش یا مراقبت از عملکرد آن‌ها برای تراش‌کاری، داخل‌تراشی، رزوه‌زنی، شکل‌دهی یا پیشانی‌تراشی مواد فلزی یا پلاستیکی، مانند مفتول، میله یا مقاطع میله‌ای خام. از وظایف روزمرهٔ این شغل: مطالعه نقشه‌ها، چیدمان‌ها یا نمودارها و دستورهای کار برای کسب اطلاعات درباره مشخصات فنی و دستورالعمل‌های ابزارگذاری، و تعیین الزامات ماده و توالی‌های عملیاتی؛ راه انداختن ماشین‌های تراش یا گردان و مشاهده عملیات برای حصول اطمینان از برآورده شدن مشخصات فنی؛ چرخاندن دستی ماشین‌ها در طول چرخه‌ها و توقف برای تنظیم موقعیت ابزار و کنترل‌های ماشین به‌منظور حصول اطمینان از زمان‌بندی، لقی و رواداری‌های مشخص.
حقوق تراشکار چقدر است؟
حقوق تراشکار به‌طور میانه ماهانه ۳۰ میلیون تومان است؛ ده درصد کم‌درآمدترین‌ها کمتر از ۲۱ میلیون تومان و ده درصد پردرآمدترین‌ها بیش از ۴۱ میلیون تومان می‌گیرند. درآمد تراشکار در عمل به شهر، سابقه، مدرک و کارفرما بستگی دارد و معمولاً با سابقه و تخصص رشد می‌کند.
برای تراشکار شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
رایج‌ترین مدرک ورود به این شغل «دیپلم دبیرستان یا معادل آن (برای نمونه GED)» است که ۳۱٫۶٪ از شاغلان آن را دارند. جزئیات مسیر ورود، تجربه و آموزش لازم در بخش «تحصیلات و مسیر ورود» همین صفحه آمده است.
آیندهٔ شغلی تراشکار چگونه است؟
پیش‌بینی می‌شود اشتغال تراشکار در ده سال آینده ۱۳٫۶٪ کاهش داشته باشد. برآورد ریسک جایگزینی این شغل با هوش مصنوعی ۴۳ از ۱۰۰ است؛ بخش «تأثیر هوش مصنوعی» می‌گوید کدام وظایف بیشتر در معرض تغییرند و چه مهارت‌هایی ارزش یادگیری دارند.