سنگتراش
Stone Carverبرش یا حکاکی سنگ بر اساس نمودارها و الگوها.
- کد SOC
- 51-9195.03
- کد ISCO
- 7314، 7315، 7516، 8131، 8141، 8181
- کد NOC
- 468
معرفی شغل سنگتراش
سنگ‌بر در برش و شکل‌دهی سنگ‌های طبیعی برای ساخت سازه‌ها، مجسمه‌ها و قطعات تزئینی تخصص دارد. سنگبری حرفه‌ای سنتی است که قرن‌هاست رواج دارد و به دقت، مهارت و شناخت انواع سنگ و ویژگی‌های آنها نیاز دارد.
این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند برش‌کار سنگ، برش‌کار گرانیت، کنده‌کار سندبلاست، سازنده قطعات سنگی و ریخته‌گر پایه سنگ هم دیده میشود.
یک روز کاری سنگتراش
مسئولیت اصلی سنگ‌بر برش و شکل‌دهی سنگ طبیعی بر اساس اندازه‌های دقیق و مشخصات طراحی است. این کار با ابزارهای دستی و ماشین‌آلات گوناگون مانند قلم، اره، سنگ‌سای و دریل انجام میشود تا برش‌هایی صاف و دقیق به دست آید.
سنگبران اغلب با معماران، طراحان یا کارفرمایان همکاری میکنند تا نوع مناسب سنگ برای هر پروژه انتخاب شود. تأمین سنگ از عرضه‌کنندگان و اطمینان از انطباق مصالح با استانداردهای کیفی نیز ممکن است بر عهده آنها باشد.
سنگبران در ساخت عناصر معماری گوناگون مانند لبه پنجره، چارچوب در، ستون، نرده‌های سنگی و نماهای تزئینی نقش دارند. این عناصر معمولاً در پروژه‌های ساختمانی و مرمتی به کار می‌روند.
برخی سنگبران در ساخت مجسمه، تندیس و دیگر آثار هنری از سنگ طبیعی تخصص دارند. این کار به مهارت و خلاقیت هنری بالا و نیز شناخت ویژگی‌های سنگ و شیوه آشکار کردن زیبایی ذاتی آن نیاز دارد.
سنگبران ممکن است به مرمت سازه‌های تاریخی یا قطعات سنگی آسیب‌دیده بپردازند. این کار شامل برداشتن دقیق بخش‌های آسیب‌دیده و جایگزینی آنها با قطعات سنگی تازه‌ای است که با طرح اصلی هماهنگ باشد.
سنگبران باید هنگام کار با ماشین‌آلات سنگین و ابزارهای برنده از دستورالعمل‌های ایمنی سخت‌گیرانه پیروی کنند. نگهداری تجهیزات برای تضمین عملیات ایمن و کارآمد نیز بر عهده آن‌هاست.
سنگبران باید نقشه‌های معماری و طرح‌های اجرایی را تفسیر کنند تا الزامات هر پروژه را بشناسند. تسلط بر خواندن نقشه و نقشه‌های فنی ضروری است.
سنگبران اغلب بخشی از تیمی متشکل از معماران، طراحان، مدیران پروژه و کارگران ساختمانی هستند. ارتباط و همکاری مؤثر برای اطمینان از انطباق محصول نهایی با انتظارات کارفرما ضروری است.
وظایف شغلی سنگتراش
- مطالعه اشیای هنری یا مواد گرافیکی، مانند مدل، طرح اولیه یا نقشه، برای برنامه‌ریزی فنون کنده‌کاری یا برش.
- کشیدن انگشتان روی سطوح کنده‌کاری‌ها برای حصول اطمینان از صافی پرداخت.
- راستی‌آزمایی عمق و ابعاد برش‌ها یا کنده‌کاری‌ها برای حصول اطمینان از پایبندی به مشخصات فنی، نقشه‌ها یا مدل‌ها، با استفاده از ابزارهای اندازه‌گیری.
- انتخاب قلم‌ها، ابزارهای بادی یا سطح‌تراش، یا نازل‌های ماسه‌پاش، و تعیین توالی استفاده از آنها.
- شکل دادن، پیرایش یا اصلاح طرح‌های ناتمام با ابزارهای مناسب برای پرداخت کنده‌کاری‌ها.
- طرح‌ریزی طرح‌ها یا ابعاد از روی طرح‌های اولیه یا نقشه‌های ساختمانی روی سطوح سنگی، به‌صورت آزاد یا با انتقال آنها از کاغذ کالک، با استفاده از خط‌کش سوزنی یا گچ و ابزارهای اندازه‌گیری.
- بریدن، شکل دادن و پرداخت بلوک‌های خام سنگ ساختمانی یا یادمانی، مطابق نمودارها یا الگوها.
- سوراخ‌کاری و بریدن یا کنده‌کاری قرنیز و شیار در سنگ، مطابق نمودارها و الگوها.
- کنده‌کاری طرح یا پیکره به‌صورت برجسته کامل یا نیم‌برجسته روی سنگ، با به‌کارگیری دانش فنون سنگ‌تراشی و حس هنری برای تولید کنده‌کاری‌های سازگار با طرح‌های طراحان.
- کنده‌کاری طرح‌های خام به‌صورت آزاد یا با تراش در امتداد علامت‌های روی سنگ، با استفاده از چکش چوبی و قلم یا ابزارهای بادی.
- هدایت نازل‌ها روی سنگ، با دنبال کردن خطوط شابلون، یا تراش در امتداد علامت‌ها برای ایجاد طرح یا رساندن سطوح به پرداخت مشخص.
- صاف کردن سطوح کنده‌کاری‌ها، با استفاده از سنگ‌های مالش.
فعالیت‌های کاری سنگتراش
استفاده از دست‌ها و بازوها برای جابه‌جایی، نصب، جای‌گذاری و حرکت دادن مواد و کار کردن با اشیا.
به کار انداختن ماشین‌ها یا فرایندها با سازوکارهای کنترلی یا با کار بدنی مستقیم؛ رایانه و وسایل نقلیه در این مورد نمی‌گنجند.
راه‌اندازی، مانور، هدایت یا رانندگی وسایل نقلیه و تجهیزات مکانیزه، مانند لیفتراک، خودروی مسافربری، هواپیما یا شناور.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راه‌حل و حل مسئله.
واداشتن اعضای یک گروه به کار مشترک برای انجام کارها.
مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
شناسایی نیازهای آموزشی دیگران، تدوین برنامه‌ها یا کلاس‌های آموزشی رسمی و تدریس و آموزش دادن به آنان.
تدوین هدف‌ها و برنامه‌های مشخص برای اولویت‌بندی، سازمان‌دهی و به انجام رساندن کار.
بازرسی تجهیزات، سازه‌ها یا مواد برای یافتن علت خطاها یا دیگر مشکلات و نقص‌ها.
تخصص‌ها و گرایش‌های سنگتراش
بنّایان سنگ صنعتگرانی ماهرند که با انواع سنگ ساختمان، دیوار و دیگر سازه‌ها را می‌سازند. سنگ را متناسب با طرح‌های مشخص برش میدهند و شکل می‌بخشند و با ملات یا دیگر مواد چسباننده سازه‌هایی بادوام و خوش‌ظاهر پدید می‌آورند.
شکافندگان سنگ معدن با تجهیزات تخصصی، بلوک‌های بزرگ سنگ طبیعی مانند گرانیت، مرمر یا آهک را در معادن می‌شکنند یا از هم جدا میکنند.
حکاکان سنگ هنرمندانی هستند که در تراش و کنده‌کاری طرح‌ها، نقوش ظریف و مجسمه‌ها روی سنگ طبیعی تخصص دارند. آنها با قلم، چکش و دیگر ابزارهای دستی جزئیات هنری سنگ را آشکار میکنند.
فرآورندگان سنگ با اسلب‌های بزرگ سنگ مانند گرانیت یا مرمر کار میکنند و از آنها صفحه کابینت، رویه میز و دیگر قطعات سفارشی می‌سازند. سنگ را برش میدهند، پولیش میکنند و پرداخت نهایی میدهند تا ظاهر و کارکرد مطلوب حاصل شود.
این گروه از سنگبران بر حکاکی نام، تاریخ و دیگر طرح‌ها روی سنگ قبر و نشان‌های یادبود تمرکز دارند. آنها با ابزارها و روش‌های تخصصی، یادبودهایی ماندگار برای درگذشتگان می‌سازند.
سنگبران معماری در ساخت و نصب عناصر سنگی ساختمان از جمله قاب پنجره، چارچوب در، قرنیز و نماهای تزئینی تخصص دارند. آنها در همکاری نزدیک با معماران و پیمانکاران، طرح‌های معماری را به اجرا درمی‌آورند.
بنّایان سنگ مرمت در تعمیر و حفاظت سازه‌های سنگی تاریخی خبره‌اند. آنها عناصر سنگی آسیب‌دیده یا فرسوده را با دقت برمی‌دارند و قطعات تازه‌ای هماهنگ با طرح اصلی جایگزین میکنند.
این متخصصان بر کاربرد سنگ طبیعی در پروژه‌های محوطه‌سازی تمرکز دارند. ساخت مسیرهای سنگی، حیاط‌های سنگ‌فرش، دیوارهای حائل و دیگر عناصر فضای باز از کارهای آن‌هاست.
درآمد و حقوق سنگتراش
حقوق سنگتراش بهطور میانه ماهانه ۳۸ میلیون تومان است (میانگین ۴۵ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۸ تا ۶۰ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۶٫۲٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارت‌های سنگتراش
دانش
- ریاضیات
- تولید و فرآوری
- مکانیک
- زبان انگلیسی
- مدیریت و اداره امور
- طراحی
- آموزش و تربیت
- ایمنی و امنیت عمومی
- ساختمان و ساخت‌وساز
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
مهارت‌ها
- تفکر انتقادی
- شنیدن فعال
- قضاوت و تصمیم‌گیری
- درک مطلب
- پایش
- سخن گفتن
- مدیریت زمان
- درک اجتماعی
- حل مسائل پیچیده
- هماهنگی
توانایی‌ها
- ثبات دست و بازو
- دقت در کنترل
- مهارت دستی
- بینایی نزدیک
- تجسم
- انعطاف‌پذیری دامنه حرکت
- هماهنگی چند اندام
- قدرت تنه
تناسب شخصیتی و سبک کاری سنگتراش
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:
- ۱واقع‌گراRealistic
- ۲هنریArtistic
- ۳قاعده‌مندConventional
کد هالند این شغل: R-A-C
سنگبران شخصیت متمایزی دارند. آنها بیشتر افرادی واقع‌گرا هستند؛ یعنی مستقل، باثبات، پیگیر، صادق، عمل‌گرا و صرفه‌جو. کارهای لمسی، فیزیکی، بدنی یا مکانیکی را می‌پسندند. برخی از آنها هنری نیز هستند؛ یعنی خلاق، شهودی، حساس، خوش‌بیان و رسا.
محیط و شرایط کار سنگتراش
محیط کار سنگ‌بر بسته به نقش او و نوع پروژه‌ها متفاوت است. برخی محیط‌های کاری متداول عبارت‌اند از: کارگاههای فرآوری سنگ. بسیاری از سنگبران در کارگاه‌ها یا واحدهای تخصصی فرآوری سنگ کار میکنند. این کارگاه‌ها به ماشین‌آلات گوناگون برش، شکل‌دهی و پرداخت مانند اره، سنگ‌سای، دستگاه پولیش و ماشینهای CNC مجهزند. سنگبران در این واحدها اسلب‌های بزرگ سنگ را به صفحه کابینت، رویه میز و دیگر محصولات سفارشی سنگی تبدیل میکنند.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل سنگتراش
دوره یک‌ساله آموزشکده فنی یا کاردانی دوساله، تراش و تئوری و کارهای ساختمانی مربوط به سنگ را در کنار کارگاه عملی آموزش میدهد. برخی هم بدون آموزشگاه و با کمک‌کاری برای یک سنگتراش باتجربه شروع میکنند.
کارآموزی رسمی سه سال کار تمام‌وقت در یک شرکت پیمانکاری است، همراه با حدود چهارصد ساعت آموزش کلاسی. داوطلب باید دست‌کم هفده سال داشته باشد و از نظر جسمی توانا باشد.
کارآموزی که دوره را تمام میکند گواهی می‌گیرد؛ کسی که غیررسمی آموخته باید خودش دنبال گرفتن گواهی برود. دوره‌های تکمیلی مدیریتی هم راه رسیدن به سمت‌های بالاتر را باز میکند.
- تجربه
- معمولاً به مهارت، دانش یا تجربه قبلی مرتبط با کار نیاز است. برای مثال، یک گوینده از تجربه کار مستقیم با مردم بهره می برد.
- تحصیلات
- این مشاغل معمولاً نیاز به دیپلم دبیرستان دارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل به چند ماه تا یک سال کار با کارمندان با تجربه نیاز دارند. یک برنامه کارآموزی شناخته شده ممکن است با این مشاغل مرتبط باشد.
- نمونه‌ها
- این مشاغل اغلب شامل استفاده از دانش و مهارت های شما برای کمک به دیگران است. به عنوان مثال می توان به سفارش دهندگان، کارمندان پیشخوان و اجاره، نمایندگان خدمات مشتری، نگهبانان، اثاثه یا لوازم داخلی و عابربانک اشاره کرد.
دوره‌های فنی و حرفه‌ای سنگتراش
سنگ تراش پل های سنگی
711320290010001شغلساختمان · سطح ۲ · سیکل · ۱۷۰ ساعت (۳۶ نظری + ۳۰ عملی + ۱۰۴ کارورزی)
سرفصل‌ها (۱۴)
- ۱.توانایی کسب آمادگی اولیه جهت شروع کار
- ۲.توانایی بکارگیری رفتار حرفه‌ای
- ۳.توانایی تحلیل تحولات فناوری و روش‌های کار
- ۴.توانایی بکارگیری فنون اقتصاد و بهره‌وری
- ۵.توانایی بهره‌گیری از اصول ارگونومی و حفظ تندرستی
- ۶.توانایی تراش دادن سنگ‌ها
- ۷.توانایی تراش دادن سنگ‌ها طبق مشخصات
- ۸.توانایی جمع‌آوری و طبقه‌بندی سنگ‌های تراش داده شده
- ۹.توانایی استفاده از وسایل ایمنی و حفاظتی کار
- ۱۰.توانایی تهیه و ارائه گزارش
- ۱۱.توانایی تعیین زمان و مراحل انجام کار
- ۱۲.توانایی انتخاب ابزار
- ۱۳.توانایی بکارگیری ضوابط ایمنی و بهداشت کار در محیط کار
- ۱۴.توانایی بازرسی و کنترل درستی انجام کار (کنترل کیفیت)
تراشکاری معرق کاشی سنتی
731420770000011شایستگیصنایع دستی (چوب، فلز، سفال، چاپ، سنگ ،شیشه ، چرم) · سطح ۲ · سیکل · ۱۸۰ ساعت (۱۸ نظری + ۱۶۲ عملی)
سرفصل‌ها (۹)
- ۱.طراحی نقوش سنتی
- ۲.نصب قطعه معرق کاشی و عیب‌یابی آن
- ۳.طراحی نقوش هندسی
- ۴.طراحی نقشه معرق کاشی و برش آن
- ۵.انتقال نقشه‌های معرق کاشی برش خورده روی کاشی
- ۶.تراش قطعات کاشی طبق نقشه معرق کاشی
- ۷.تخمه‌گذاری قطعات تراش خورده کاشی طبق نقشه معرق کاشی
- ۸.جفت کردن کاشی‌های تراش خورده روی تخمیل
- ۹.دوغاب‌ریزی کاشی‌های جفت شده روی تخمیل
تراشکاری مشبک کاشی سنتی
731420770000021شایستگیصنایع دستی (چوب، فلز، سفال، چاپ، سنگ ،شیشه ، چرم) · سطح ۲ · سیکل · ۱۸۰ ساعت (۱۸ نظری + ۱۶۲ عملی)
سرفصل‌ها (۱۰)
- ۱.طراحی نقوش سنتی
- ۲.نصب قطعه مشبک کاشی و عیب‌یابی آن
- ۳.طراحی نقوش هندسی
- ۴.طراحی نقشه مشبک کاشی و برش آن
- ۵.انتقال نقشه‌های مشبک کاشی برش خورده روی کاشی
- ۶.تراش قطعات کاشی طبق نقشه مشبک کاشی
- ۷.تخمه‌گذاری قطعات تراش خورده کاشی طبق نقشه مشبک کاشی
- ۸.جفت کردن کاشی‌های تراش خورده روی تخمیل
- ۹.پر کردن فضای مشبک با گل
- ۱۰.دوغاب‌ریزی کاشی‌های جفت شده روی تخمیل
تراشکار کاشی و سرامیک با مینی فرز
731420770060001شغلصنایع دستی (چوب، فلز، سفال، چاپ، سنگ ،شیشه ، چرم) · سطح ۲ · سیکل · ۲۱۸ ساعت (۴۰ نظری + ۱۷۸ عملی)
سرفصل‌ها (۹)
- ۱.ترسیم و تثبیت طرح بر روی قطعه کار
- ۲.ایجاد طرح‌های ساده و پیچیده کار
- ۳.حکاکی اولیه روی قطعه کار کاشی و سرامیک
- ۴.انجام فرایند تکرارپذیری طرح اولیه و نقوش دیگر
- ۵.برجسته‌کاری روی طرح‌های اولیه
- ۶.پرداخت‌کاری نهایی کار و پولیش زدن سطح کار
- ۷.بازاریابی و ارائه محصولات به بازار هدف و جامعه
- ۸.به‌کارگیری ابزار و مواد کاربردی مناسب کار تراشکاری
- ۹.طراحی و انتخاب و انتقال طرح‌های مناسب کار
سازنده کاشی هفت رنگ
731420770080001شغلصنایع دستی (چوب، فلز، سفال، چاپ، سنگ ،شیشه ، چرم) · سطح ۲ · سیکل · ۵۵۰ ساعت (۲۰۵ نظری + ۳۴۵ عملی)
سرفصل‌ها (۱۱)
- ۱.بررسی و تحلیل تاریخ کاشی هفت رنگ
- ۲.طراحی نقوش اسلیمی و ختایی
- ۳.طراحی نقوش هندسی
- ۴.انتخاب رنگ مناسب برای نقوش
- ۵.انتخاب و انتقال طرح بر سطح کاشی
- ۶.قلم‌گیری نقوش کاشی
- ۷.آماده‌سازی رنگ‌های لعابی و رنگ‌گذاری نقوش کاشی
- ۸.چیدن
- ۹.پخت لعاب
- ۱۰.به‌کارگیری رنگ طلا
- ۱۱.نصب کاشی هفت رنگ
سازنده بطری های تزئینی
731520850010001شغلهنرهای تزئینی · سطح ۲ · سیکل · ۱۳۰ ساعت (۴۶ نظری + ۸۴ عملی)
سرفصل‌ها (۱۹)
- ۱.توانایی طراحی و کپی‌برداری از انواع طرح‌ها
- ۲.آشنایی با طرح‌های متفاوت
- ۳.آشنایی با بطری‌های مختلف
- ۴.آشنایی با مبانی رنگ
- ۵.آشنایی با روغن‌های مناسب
- ۶.آشنایی با انواع شن و سنگ‌های تزئینی
- ۷.آشنایی با انواع تزئینات
- ۸.آشنایی با انواع گل‌های مورد نیاز
- ۹.توانایی تهیه چسب‌های مختلف
- ۱۰.توانایی انتخاب درپوش مناسب برای دهانه بطری
- ۱۱.توانایی تهیه شمع مایع یا جامد
- ۱۲.توانایی تهیه بطری حبوبات و سبزیجات
- ۱۳.توانایی تزئین سفره عقد با استفاده از بطری‌های تزئینی
- ۱۴.توانایی پیشگیری از حوادث و رعایت نکات ایمنی و بهداشتی
- ۱۵.توانایی انتخاب و تهیه بطری‌های مختلف
- ۱۶.شناسایی اصول جاسازی و قرار دادن تزئینات
- ۱۷.آشنایی با جنس‌های متفاوت
- ۱۸.توانایی رنگ‌شناسی
- ۱۹.آشنایی با کمپوزیسیون رنگ‌ها
تولید نمای خارجی ساختمان و کفپوش با فناوری سنگ مصنوعی
813120400000021شایستگیصنایع شیمیایی · سطح ۲ · سیکل · ۳۰ ساعت (۱۰ نظری + ۲۰ عملی)
سرفصل‌ها (۴)
- ۱.آماده سازی بتونیر، میز ویبره و فیکسچرها
- ۲.اختلاط و آماده سازی مالت به همراه افزودنی های بتن
- ۳.ترکیب رنگدانه ها و رنگ کاری
- ۴.قالب ریزی مواد و عمل آوری بتن
تولید سنگ مصنوعی آنتی باکتریال
813120400000031شایستگیصنایع شیمیایی · سطح ۲ · دیپلم · ۶۰ ساعت (۲۰ نظری + ۴۰ عملی)
سرفصل‌ها (۵)
- ۱.آماده سازی تجهیزات و ابزارآلات
- ۲.ترکیب و اختلاط مواد شیمیایی و معدنی و آماده سازی مالت
- ۳.ژلکوت کاری
- ۴.ریختن و خارج کردن مالت از قالب
- ۵.ترمیم نواقص محصول
نرم‌افزارهای کاربردی سنگتراش
ابزارها و تجهیزات سنگتراش
ابزارهای عمومی‌تر
۲۴ مورد از ۴۷ ابزار ثبت‌شده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل سنگتراش
کارهایی که AI دارد می‌گیرد
- اندازه‌گیری ابعاد اسلب‌های استاندارد
- محاسبه توالی برش
- تولید نقشه‌های کارگاهی
- برآورد بازده مواد
- برنامهنویسی مسیرهای CNC
کارهایی که دست انسان می‌ماند
- خواندن رگه و بافت چوب
- پرداخت لبه‌های منحنی
- کنده‌کاری دستی جزئیات
- تطبیق قطعه‌ها در محل
- ترمیم لب‌پریدگی‌ها و ترک‌ها
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
برنامهنویسی و کار با ارههای پل‌دار CNC و دستگاه‌های برش با جت آب به کمک نرم‌افزارهایی مانند Alphacam یا Slabsmith برای برش مقاطع پیچیده.
کار با الگوبردارهای لیزری مانند Proliner یا LT-2D3D برای برداشت اندازه‌های دقیق در محل، به‌منظور نصب بی‌درز صفحه‌های کابینت.
مدل‌سازی چیدمان صفحه‌های سنگ و جزئیات کنده‌کاری در Rhino یا SketchUp، تا پیش از برش سنگ طبیعی گران‌قیمت تصویری از پروژه به دست آید.
به‌کارگیری نرم‌افزارهای چیدمان برای کاهش پرت، همراه با هم‌خوان کردن رگه و بافت قطعه‌ها برای پیوستگی بصری در کارهای لوکس.
