کارشناس فضاشناسی
Weathermanبررسی پدیدههای جوی و تفسیر دادههای هواشناسی گردآوریشده توسط ایستگاههای زمینی و هوایی، ماهوارهها و رادار، برای تهیه گزارشها و پیشبینیهای مورد استفاده عموم و سایر کاربران. شامل تحلیلگران و پیشبینیکنندگان هواشناسی است که وظایفشان به دانش عمیق هواشناسی نیاز دارد.
- کد SOC
- 19-2021.00
- کد ISCO
- 2112
- کد NOC
- 741
معرفی شغل کارشناس فضاشناسی
هواشناس دانشمندی است که جو را مطالعه میکند و از این دانش برای شناخت و پیشبینی آبوهوا بهره میگیرد. او دادههای ماهوارهها، ایستگاههای هواشناسی و سامانههای رادار را تحلیل میکند تا دما، فشار هوا، باد و رطوبت را دنبال کند. هواشناسان با مطالعه برهمکنش این عناصر میتوانند رویدادهای کوتاهمدت مانند بارش، توفان و موج گرما و نیز الگوهای بلندمدت اقلیمی را پیشبینی کنند.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند پیشبینیکننده، پیشبینیکننده عمومی، هواشناس، هواشناس پژوهشی و تکنسین آبهواشناسی (تکنسین هواشناسی آبی) هم دیده میشود.
یک روز کاری کارشناس فضاشناسی
خواندن نقشههای فشار، جبههها و تصاویر ماهوارهای و رادار برای فهمیدن وضعیت کنونی جو. پیشبینی از تشخیص درست «الان چه خبر است» شروع میشود، نه از مدل.
اجرا و مقایسهٔ خروجی مدلهای عددی پیشبینی و همگونسازی دادههای ایستگاهی. مدلهای مختلف اغلب اختلاف دارند و انتخاب میان آنها کار کارشناس است.
نوشتن پیشبینی روزانه و صدور هشدار برای سیل، طوفان، گرد و غبار یا یخبندان. هشدار دیر، بیفایده است و هشدار بیمورد، اعتماد را از بین میبرد.
کنترل کیفیت دادهٔ ایستگاههای زمینی، رادیوساوند و رادار و پیگیری ایستگاههایی که دادهشان قطع یا مشکوک است. دادهٔ خراب، مدل را هم خراب میکند.
کار روی سریهای بلندمدت: روند دما و بارش، خشکسالی و تغییر اقلیم. افق این بخش از کار سال و دهه است، نه ساعت آینده.
توضیح وضعیت هوا برای رسانه، کشاورزی، هوانوردی و مدیریت بحران. هر کاربر عدد متفاوتی میخواهد و ترجمهٔ عدمقطعیت به زبان ساده، خودش مهارت است.
وظایف شغلی کارشناس فضاشناسی
- انجام پژوهش هواشناختی درباره فرایندها یا تعیینکنندههای پدیدههای جوی، آبوهوا یا اقلیم.
- تحلیل مجموعهدادههای اقلیمی با استفاده از فنونی مانند دینامیک سیالات ژئوفیزیکی، همگونسازی داده یا مدلسازی عددی.
- تدوین برنامههای رایانهای برای گردآوری دادههای هواشناختی یا برای ارائه اطلاعات هواشناختی.
- تفسیر دادهها، گزارشها، نقشهها، عکسها یا نمودارها برای پیشبینی شرایط بلندمدت یا کوتاهمدت هوا، با استفاده از مدلهای رایانهای و دانش نظریه اقلیم، فیزیک و ریاضیات.
- تدوین پیشبینیها از طریق تفسیر دادههای زیستمحیطی، مانند اطلاعات هواشناختی، جوی، اقیانوسی، دیرینهاقلیمی، اقلیمی یا مرتبط.
- تدوین یا استفاده از مدلهای ریاضی یا رایانهای برای پیشبینی هوا.
- گردآوری داده از منابعی مانند ایستگاههای سطحی یا جو بالا، ماهوارهها، ادارات هواشناسی یا رادار برای استفاده در گزارشها یا پیشبینیهای هواشناختی.
- تهیه پیشبینیها یا خلاصههای توجیهی برای برآوردن نیازهای صنعت، کسبوکار، دولت یا سایر گروهها.
- تدوین و ارائه آموزش حرفهای درباره موضوعهای هواشناسی.
- تهیه گزارشها، مقالات یا متون علمی جوی یا اقلیمی.
- پخش وضعیت هوا، پیشبینیها یا هشدارهای هوای سخت برای مردم از طریق تلویزیون، رادیو یا اینترنت، یا ارائه این اطلاعات به رسانههای خبری.
- تهیه گزارشها یا نقشههای هواشناسی برای تحلیل، توزیع یا استفاده در برنامههای هواشناسی، با استفاده از گرافیک رایانهای.
فعالیتهای کاری کارشناس فضاشناسی
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
یافتن اصول، دلایل یا واقعیتهای زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا دادهها به بخشهای جداگانه.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
گردآوری، کدگذاری، دستهبندی، محاسبه، جدولبندی، بازبینی یا راستیآزمایی اطلاعات و دادهها.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
تفسیر یا توضیح معنای اطلاعات و اینکه چطور میتوان از آنها استفاده کرد.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
ارتباط با افراد بیرون از سازمان و نمایندگی سازمان نزد مشتریان، عموم مردم، دولت و سایر مراجع بیرونی. این اطلاعات میتواند حضوری، کتبی یا از راه تلفن و ایمیل رد و بدل شود.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
پروراندن، طراحی یا خلق کاربردها، ایدهها، روابط، سامانهها یا محصولات تازه، از جمله آثار هنری.
تخصصها و گرایشهای کارشناس فضاشناسی
پیشبینی وضع هوا را در تلویزیون یا رادیو ارائه میکند. دادهها را تحلیل و مدلها را تفسیر میکند و اطلاعات را بهروشنی منتقل میکند؛ اغلب با کمک تصویرسازی و گزارش زنده در شرایط جوی حاد.
در مراکز پیشبینی کار میکند تا پیشبینیهای دقیق و بههنگام برای مناطق مشخص ارائه دهد. از مدلها و دادههای دیدهبانی استفاده میکند و با دیگر هواشناسان و کارکنان هماهنگ میشود.
در دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی یا نهادهای دولتی پژوهش علمی انجام میدهد. فرآیندهای جوی را مطالعه میکند، دادههای اقلیمی را تحلیل میکند، مدل توسعه میدهد و یافتهها را منتشر میکند.
الگوهای بلندمدت آبوهوا، تغییرپذیری اقلیم و تغییر اقلیم را مطالعه میکند. دادههای تاریخی را تحلیل میکند، اثرهای اقلیمی را ارزیابی میکند و بینشهایی برای پژوهش و سیاستگذاری ارائه میدهد.
برهمکنش آبوهوا و محیطزیست را بررسی میکند؛ از جمله کیفیت هوا، آلودگی و فرآیندهای زیستمحیطی. در شرکتهای مشاوره، نهادهای دولتی یا صنعت درباره راهبردهای کاهش اثر مشاوره میدهد.
پیشبینی وضع هوا را برای ایمنی پرواز ارائه میکند. شرایط مؤثر بر عملیات هواپیما را پایش میکند و با شرکتهای هواپیمایی، فرودگاهها یا کنترل ترافیک هوایی کار میکند.
با اطلاعات جوی و اقلیمی از کشاورزی پشتیبانی میکند. به کشاورزان در تصمیمگیری درباره کاشت، آبیاری، کنترل آفات و برداشت کمک میکند و اثرهای اقلیمی بر محصولات را ارزیابی میکند.
درآمد و حقوق کارشناس فضاشناسی
حقوق کارشناس فضاشناسی بهطور میانه ماهانه ۵۸ میلیون تومان است (میانگین ۶۲ میلیون، ساعتی ۳۳۳ هزار تومان). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۴۳ تا ۷۶ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۰٫۷٪ رشد پیشبینی میشود.
رضایت شغلی کارشناس فضاشناسی
دانش و مهارتهای کارشناس فضاشناسی
دانش
- ریاضیات
- فیزیک
- جغرافیا
- رایانه و الکترونیک
- زبان انگلیسی
- ارتباطات و رسانه
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- شیمی
- آموزش و تربیت
- مهندسی و فناوری
مهارتها
- درک مطلب
- علوم
- سخن گفتن
- شنیدن فعال
- تفکر انتقادی
- یادگیری فعال
- نوشتن
- حل مسائل پیچیده
- قضاوت و تصمیمگیری
- ریاضیات
تواناییها
- بیان شفاهی
- درک شنیداری
- استدلال استقرایی
- استدلال قیاسی
- وضوح گفتار
- بینایی نزدیک
- تشخیص گفتار
- استدلال ریاضی
تناسب شخصیتی و سبک کاری کارشناس فضاشناسی
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱کاوشگرInvestigative
- ۲واقعگراRealistic
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: I-R-C
هواشناسان شخصیت متمایزی دارند. آنها بیشتر افرادی کاوشگر هستند؛ یعنی اهل تعقل، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، عقلانی، تحلیلی و منطقیاند. برخی از آنها کارآفرین نیز هستند؛ یعنی ماجراجو، بلندپرواز، قاطع، برونگرا، پرانرژی، مشتاق، بااعتمادبهنفس و خوشبین.
محیط و شرایط کار کارشناس فضاشناسی
هواشناسان در ترکیبی از دفتر، آزمایشگاه و گاهی فضای باز کار میکنند. در دفاتر یا مراکز هواشناسی از رایانه و نرمافزارهای تخصصی برای گردآوری، تحلیل و تفسیر دادههای جوی استفاده میکنند. سامانههای جوی را پایش میکنند، مدلها را اجرا میکنند و پیشبینیها را آماده میکنند و در این مسیر با دیگر هواشناسان و کارکنان پشتیبانی همکاری دارند. برخی هواشناسان بخشی از زمان خود را بیرون از دفتر صرف اندازهگیری و مشاهده مستقیم شرایط جوی محلی میکنند. این کار میتواند شامل رهاسازی بالن هواشناسی، پایش تجهیزات رادار یا مراجعه به مکانهای مشخص برای گردآوری دادههای دقیق جهت پیشبینی و پژوهش باشد. کار میدانی به بالا رفتن دقت پیشبینیها کمک میکند.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل کارشناس فضاشناسی
هرچه درس ریاضی، فیزیک و کار با رایانه بیشتر باشد بهتر است؛ نوشتن و زبان انگلیسی هم بعدها، در گزارش و ارائه، به کار میآید.
حداقل مدرک لازم، کارشناسی هواشناسی یا علوم جوّی است؛ حساب دیفرانسیل و انتگرال، فیزیک، شیمی و برنامهنویسی ستونهای آناند. برای برخی موقعیتها مدرک فیزیک، شیمی یا زمینشناسی هم پذیرفته میشود.
کارآموزی در سازمان هواشناسی، رسانه یا شرکتهای خصوصی هم تجربه کاری میدهد، هم ارتباطهایی میسازد که بعدها به شغل میرسد، و هم نشان میدهد کار روزمره یک هواشناس چه شکلی است.
شاخه کاری — پیشبینی عملیاتی، اقلیمشناسی، هواشناسی رسانهای یا مشاوره به صنعت — بر درسهای انتخابی اثر میگذارد، پس بهتر است زود دربارهاش تصمیم گرفته شود.
با کارشناسی هم میتوان کار کرد، اما موقعیتهای سطح بالا معمولاً کارشناسی ارشد میخواهند و پژوهش و تدریس به دکتری نیاز دارد. کارفرمایان بزرگ پس از استخدام هم دورههای آموزشی خودشان را میگذارند.
- تجربه
- مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
- نمونهها
- بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.
نرمافزارهای کاربردی کارشناس فضاشناسی
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات کارشناس فضاشناسی
ابزارهای عمومیتر
۲۴ مورد از ۲۷ ابزار ثبتشده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل کارشناس فضاشناسی
کارهایی که AI دارد میگیرد
- تولید معمول پیشبینیها
- پیشبینی بارش و دما
- تحلیل دادههای اقلیمی
- نگارش گزارشهای استاندارد هواشناسی
- بازیابی دادههای تاریخی آبوهوا
کارهایی که دست انسان میماند
- پیشبینی پدیدههای جوی شدید و پرخطر
- تفسیر و اصلاح خروجی مدل
- اطلاعرسانی ایمنی عمومی و هوانوردی
- تحلیل رویدادهای نوظهور هواشناسی
- پژوهش انتساب رویدادها به تغییر اقلیم
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
بررسی خروجی گروهی مدلهای هوش مصنوعی و عددی برای یافتن اریبیهای نظاممند و رفتارهای ناسازگار با فیزیک — و اعمال اصلاحهای علمی بر آنها — ارزشمندترین مهارت هواشناس در محیط پیشبینی به کمک هوش مصنوعی است.
ساخت مدلهای ریسک آبوهوایی مبتنی بر هوش مصنوعی برای مشتریان حوزه انرژی، کشاورزی، بیمه و حملونقل، به همنشینی دانش هواشناسی با علم داده و مهارت گفتوگو با کسبوکار نیاز دارد.
سوالات متداول دربارهٔ کارشناس فضاشناسی
کارشناس فضاشناسی چه کاری انجام میدهد؟
حقوق کارشناس فضاشناسی چقدر است؟
برای کارشناس فضاشناسی شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
آیندهٔ شغلی کارشناس فضاشناسی چگونه است؟
آیا هوش مصنوعی جایگزین هواشناسان میشود؟
هوش مصنوعی چگونه هواشناسی را تغییر میدهد؟
کدام تخصصهای هواشناسی سریعتر رشد میکنند؟
مشاغل و عناوین مرتبط با کارشناس فضاشناسی
