پرش به محتوای اصلی
نماتک
Namatek logo

تکنسین محیط زیست

Environmental Science Technician

انجام آزمون‌های آزمایشگاهی و میدانی برای پایش محیط زیست و بررسی منابع آلودگی، از جمله منابع مؤثر بر سلامت، زیر نظر دانشمند محیط زیست، مهندس یا متخصص دیگر. ممکن است نمونه‌های گاز، خاک، آب و سایر مواد را برای آزمون جمع‌آوری کنند.

کد SOC
19-4042.00
کد ISCO
3141
کد NOC
757

معرفی شغل تکنسین محیط زیست

انجام آزمون‌های آزمایشگاهی و میدانی برای پایش محیط زیست و بررسی منابع آلودگی، از جمله منابع مؤثر بر سلامت، زیر نظر دانشمند محیط زیست، مهندس یا متخصص دیگر. ممکن است نمونه‌های گاز، خاک، آب و سایر مواد را برای آزمون جمع‌آوری کنند.

این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند مسئول بهداشت محیط (EHO)، تکنسین محیط زیست (تکنسین زیست‌محیطی)، تکنسین لابراتوار خاک (تکنسین آزمایشگاه خاک)، متخصص برنامه پیش‌تصفیه صنعتی (متخصص IPP) و بهداشت‌کار سلامت عمومی هم دیده می‌شود.

یک روز کاری تکنسین محیط زیست

نمونه‌برداری میدانی

برداشت نمونهٔ هوا، آب، خاک و پساب طبق روش استاندارد، با ثبت محل، زمان و شرایط. نمونه‌ای که زنجیرهٔ نگهداری‌اش مستند نباشد، در پرونده قابل استناد نیست.

آزمون آزمایشگاهی

وزن کردن، سنجش و اندازه‌گیری غلظت آلاینده‌ها روی نمونه‌های گردآوری‌شده و ثبت نتایج.

بازرسی محل کار

بازدید از کارگاه و محیط‌های عمومی برای یافتن خطرهای بهداشتی: صدا، پرتو، تهویهٔ نامناسب یا مواد کنترل‌نشده.

کالیبراسیون تجهیزات

کالیبره و کنترل عملکرد دستگاه‌های قابل‌حمل و ایستگاهی. دستگاه کالیبره‌نشده، عددی می‌دهد که نه قابل دفاع است و نه قابل استناد.

ثبت داده و گزارش انطباق

وارد کردن نتایج، مقایسه با حدود مجاز و تهیهٔ گزارش برای کارفرما یا نهاد ناظر. گزارشی که حد مجاز مرجعش را ننویسد، ناقص است.

بررسی شکایت و حادثه

پیگیری شکایت آلودگی، نشت یا مسمومیت: بازدید محل، نمونه‌گیری و کمک به یافتن منبع. این بخش برنامه‌ریزی‌شده نیست و اولویت پیدا می‌کند.

وظایف شغلی تکنسین محیط زیست

  • بررسی شرایط خطرناک یا نشت مواد یا شیوع بیماری یا مسمومیت غذایی، با گردآوری نمونه برای تحلیل.
  • بازرسی محل‌های کار برای حصول اطمینان از نبود خطرهای بهداشتی و ایمنی، مانند سطح بالای صدا، پرتو، یا خطرهای بالقوه نورپردازی.
  • وزن کردن، تحلیل یا اندازه‌گیری ذرات نمونه گردآوری‌شده، مانند سرب، گرد زغال‌سنگ یا سنگ، برای تعیین غلظت آلاینده‌ها.
  • تدوین یا اجرای برنامه‌هایی برای پایش آلودگی زیست‌محیطی یا پرتو.
  • گردآوری نمونه گاز، خاک، آب، فاضلاب صنعتی، یا فرآورده‌های آزبستی برای انجام آزمون سطح آلاینده‌ها یا شناسایی منابع آلودگی.
  • تهیه نمونه یا ریزنگاره برای آزمون و تحلیل.
  • کالیبره کردن میکروسکوپ یا ابزارهای آزمون.
  • برپا کردن تجهیزات یا ایستگاه‌ها برای پایش و گردآوری آلاینده‌ها از محل‌هایی مانند دودکش، کارخانه‌های تولیدی، یا تجهیزات مکانیکی.
  • ثبت داده‌های آزمون و تهیه گزارش، خلاصه یا نمودارهایی که نتایج آزمون را تفسیر می‌کند.
  • نگهداری پرونده‌هایی مانند پایگاه داده پسماند خطرناک، داده‌های مصرف مواد شیمیایی، اطلاعات مواجهه کارکنان، یا دیاگرام‌های نشان‌دهنده محل تجهیزات.
  • بحث درباره نتایج و تحلیل‌های آزمون با مشتریان.
  • ارائه اطلاعات یا کمک فنی یا برنامه‌ای به نمایندگان دولت، کارفرمایان یا مردم درباره مسائل سلامت عمومی، حفاظت زیست‌محیطی، یا ایمنی محل کار.

فعالیت‌های کاری تکنسین محیط زیست

مستندسازی و ثبت اطلاعات

وارد کردن، پیاده‌سازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.

کسب اطلاعات

مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.

ارزیابی اطلاعات برای تعیین انطباق با استانداردها

استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.

ارتباط با سرپرستان، همکاران یا زیردستان

رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.

زمان‌بندی کار و فعالیت‌ها

زمان‌بندی رویدادها، برنامه‌ها و فعالیت‌ها و نیز کار دیگران.

کار با رایانه

استفاده از رایانه و سامانه‌های رایانه‌ای — سخت‌افزار و نرم‌افزار — برای برنامه‌نویسی، نوشتن نرم‌افزار، راه‌اندازی قابلیت‌ها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.

به‌روزرسانی و به‌کارگیری دانش مرتبط

به‌روز نگه داشتن دانش فنی خود و به‌کارگیری دانش تازه در کار.

شناسایی اشیا، اقدامات و رویدادها

شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.

برقراری و حفظ روابط بین‌فردی

ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.

پردازش اطلاعات

گردآوری، کدگذاری، دسته‌بندی، محاسبه، جدول‌بندی، بازبینی یا راستی‌آزمایی اطلاعات و داده‌ها.

تخصص‌ها و گرایش‌های تکنسین محیط زیست

۱تکنسین پایش کیفیت هوا
Air Quality Technician

ایستگاه‌های سنجش آلاینده‌ها را می‌گرداند: کالیبراسیون دستگاه‌ها، تعویض فیلتر و کنترل کیفیت داده. اعداد شاخص کیفیت هوا از همین ایستگاه‌ها بیرون می‌آید.

۲تکنسین پساب و تصفیه‌خانه
Wastewater Technician

نمونهٔ پساب ورودی و خروجی را آزمون می‌کند: BOD، COD، کدورت و فلزات. خروجی خارج از حد مجاز، هم جریمه دارد و هم توقف تخلیه.

۳تکنسین خاک و آلودگی
Soil Contamination Technician

نمونهٔ خاک و رسوب را برای سرب، نفت و آلاینده‌های صنعتی آزمون می‌کند و گسترهٔ آلودگی یک محل را مشخص می‌کند.

۴کارشناس بهداشت محیط
Environmental Health Officer

بازرسی اماکن عمومی، رستوران و آب شرب: نمونه‌برداری، بررسی شرایط بهداشتی و پیگیری تخلف. در شیوع بیماری، یافتن منبع با اوست.

۵تکنسین بهداشت حرفه‌ای
Occupational Hygiene Technician

عوامل زیان‌آور محیط کار را می‌سنجد: صدا، گرما، گرد و غبار، مواد شیمیایی و پرتو، و نتیجه را با حدود مجاز مقایسه می‌کند.

۶تکنسین مواد خطرناک
Hazardous Materials Technician

به نشت و ریزش مواد شیمیایی پاسخ می‌دهد: شناسایی ماده، محدود کردن گستره و نمونه‌برداری ایمن. کار با تجهیزات حفاظتی کامل انجام می‌شود.

درآمد و حقوق تکنسین محیط زیست

حقوق تکنسین محیط زیست به‌طور میانه ماهانه ۳۲ میلیون تومان است (میانگین ۳۵ میلیون، ساعتی ۱۸۵ هزار تومان). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۷ تا ۴۱ میلیون تومان می‌گیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۴٪ رشد پیش‌بینی می‌شود.

میانهٔ حقوق ماهانه
۳۲ میلیون تومان/ ماه
میانگین ۳۵ میلیون · ساعتی ۱۸۵ هزار تومان
صدک ۱۰ ۲۲ میلیونصدک ۹۰ ۵۵ میلیون
صدک ۲۵ ۲۷ میلیونصدک ۷۵ ۴۱ میلیون
نیمهٔ میانی بازار (صدک ۲۵ تا ۷۵)میانه
پیش‌بینی ۱۰ ساله۴٪

دانش و مهارت‌های تکنسین محیط زیست

دانش

  • خدمات مشتری و خدمات شخصی
  • شیمی
  • زبان انگلیسی
  • زیست‌شناسی
  • حقوق و امور دولتی
  • رایانه و الکترونیک
  • ریاضیات
  • مهندسی و فناوری
  • ایمنی و امنیت عمومی
  • مدیریت و اداره امور

مهارت‌ها

  • درک مطلب
  • شنیدن فعال
  • نوشتن
  • سخن گفتن
  • تفکر انتقادی
  • پایش
  • علوم
  • حل مسائل پیچیده
  • قضاوت و تصمیم‌گیری
  • ریاضیات

توانایی‌ها

  • درک شنیداری
  • درک نوشتاری
  • استدلال قیاسی
  • بینایی نزدیک
  • حساسیت به مسئله
  • وضوح گفتار
  • تشخیص گفتار
  • توانایی محاسبه عددی

تناسب شخصیتی و سبک کاری تکنسین محیط زیست

شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:

  1. ۱واقع‌گراRealistic
  2. ۲کاوشگرInvestigative
  3. ۳قاعده‌مندConventional

کد هالند این شغل: R-I-C

توجه به جزئیات۹۰٪
قابل اتکا بودن۸۶٪
احتیاط۷۶٪
درستکاری۷۰٪

محیط و شرایط کار تکنسین محیط زیست

ارتباط و تعامل· با چه کسانی و چگونه
رایانامه
تقریباً همیشه
گفت‌وگوی تلفنی
تقریباً همیشه
مسئولیت سلامت و ایمنی سایر کارکنان
زیاد
شرایط فیزیکی· کجا و در چه محیطی
فضای سرپوشیده با شرایط محیطی کنترل‌شده
زیاد
فضای باز با مواجهه با همه شرایط جوی
زیاد
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی متعارف مانند کفش ایمنی، عینک، دستکش، محافظ شنوایی، کلاه ایمنی یا جلیقه نجات
زیاد
مواجهه با آلاینده‌ها
متوسط
صرف زمان در حالت نشسته
متوسط
مواجهه با صدا و سطوح نویز آزاردهنده یا حواس‌پرت‌کننده
متوسط
استقلال و مسئولیت· چقدر تصمیم با خودتان است
آزادی عمل در تصمیم‌گیری
زیاد

تحصیلات و مسیر ورود به شغل تکنسین محیط زیست

تحصیلات شاغلان فعلی
کارشناسی۶۸٫۲٪ از شاغلان
کاردانی۲۲٫۷٪ از شاغلان
دیپلم دبیرستان۴٫۶٪ از شاغلان
گواهی‌نامهٔ پس از دیپلم۴٫۶٪ از شاغلان
منطقه شغلی چهار: آمادگی قابل توجهی مورد نیاز است
تجربه
مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
تحصیلات
اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
آموزش
کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
نمونه‌ها
بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.

نرم‌افزارهای کاربردی تکنسین محیط زیست

F
FishXing
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
HH
HEC-HMS
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
HR
HEC-RAS
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
FM
Flood modeling software
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
SA
Scientific analysis software
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
VO
Visual OTTHYMO
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
AS
Autodesk Softdesk
نرم‌افزار طراحی به کمک رایانه
TG
Trimble GPS Pathfinder Office
نرم‌افزار تهیه نقشه
ابزارهای عمومی‌تر
EA
ESRI ArcPad
سامانه اطلاعات جغرافیایی
ES
ESRI software
سامانه اطلاعات جغرافیایی
AA
Adobe Acrobat
نرم‌افزار مدیریت اسناد
فناوری داغ
DS
Database software
نرم‌افزار رابط کاربری و پرس‌وجوی پایگاه داده
MP
Microsoft Project
نرم‌افزار مدیریت پروژه
فناوری داغ
ES
Email software
نرم‌افزار رایانامه
SS
SAP software
نرم‌افزار برنامه‌ریزی منابع سازمانی
فناوری داغ

ابزارها و تجهیزات تکنسین محیط زیست

کیت‌های آزمون جریان هوا
پایشگرهای سرعت و دمای هوا
کالیبراتورهای جریان اولیه نمونه‌برداری هوا
پمپ‌های نمونه‌برداری هوا
پمپ‌های نمونه‌برداری محیطی
پمپ‌های نمونه‌برداری هوا
پمپ کیسه‌ای نمونه‌برداری آب
پمپ های نمونه برداری
مانیتورهای مونوکسید کربن
مانیتورهای تک گاز
کیت‌های پمپ نمونه‌برداری از فرش
رطوبت‌سنج‌ها
کیت‌های آزمون کلراید
آنالایزرهای آب
تجهیزات آزمون هیدروکربن‌های کلردار
آنالایزرها یا آشکارسازهای هیدروکربن
پایشگرهای دی‌اکسید کربن
مانیتورهای تک گاز
لوله‌های آشکارساز گاز
دستگاه‌های اندازه‌گیری دستی دیجیتال
نمونه‌بردارهای آلاینده هوا
سیستم‌های رقیق‌سازی
رقیق‌کننده‌های آزمایشگاهی
ابزارهای عمومی‌تر
پایشگرهای گاز قابل انفجار
مانیتورهای چندگازی
رایانه‌های جمع‌آوری داده میدانی
پایانه‌های ورود داده قابل حمل
آشکارسازهای فریون
لوله‌های آشکارساز گاز
کیت‌های آزمایش میدانی Hach
آنالایزرهای آب
دستگاه‌های سنجش هالید
آنالایزرها یا آشکارسازهای هیدروکربن
نشت‌یاب‌های هالوژنی
لوله‌های آشکارساز گاز
ذره شمارهای لیزری دستی
نمونه‌بردارهای آلاینده هوا
میله‌های رطوبت‌سنج
رطوبت‌سنج‌ها
پایشگرهای کیفیت هوای داخل ساختمان IAQ
نمونه‌بردارها یا جمع‌کننده‌های هوا
نفوذسنج‌های آب در خاک
دستگاه آزمون نفوذپذیری
پروب‌های تعیین مرز نفت و آب
ابزارهای نمودارگیری چاه آب
سیستم‌های جمع‌آوری گاز محل دفن زباله
مانیتورهای چندگازی

۲۴ مورد از ۹۲ ابزار ثبت‌شده برای این شغل

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل تکنسین محیط زیست

۲۷ریسک وظیفه‌ای
۷۳مزیت انسانی از ۱۰۰

سوالات متداول دربارهٔ تکنسین محیط زیست

تکنسین محیط زیست چه کاری انجام می‌دهد؟
انجام آزمون‌های آزمایشگاهی و میدانی برای پایش محیط زیست و بررسی منابع آلودگی، از جمله منابع مؤثر بر سلامت، زیر نظر دانشمند محیط زیست، مهندس یا متخصص دیگر. ممکن است نمونه‌های گاز، خاک، آب و سایر مواد را برای آزمون جمع‌آوری کنند. از وظایف روزمرهٔ این شغل: بررسی شرایط خطرناک یا نشت مواد یا شیوع بیماری یا مسمومیت غذایی، با گردآوری نمونه برای تحلیل؛ بازرسی محل‌های کار برای حصول اطمینان از نبود خطرهای بهداشتی و ایمنی، مانند سطح بالای صدا، پرتو، یا خطرهای بالقوه نورپردازی؛ وزن کردن، تحلیل یا اندازه‌گیری ذرات نمونه گردآوری‌شده، مانند سرب، گرد زغال‌سنگ یا سنگ، برای تعیین غلظت آلاینده‌ها.
حقوق تکنسین محیط زیست چقدر است؟
حقوق تکنسین محیط زیست به‌طور میانه ماهانه ۳۲ میلیون تومان است؛ ده درصد کم‌درآمدترین‌ها کمتر از ۲۲ میلیون تومان و ده درصد پردرآمدترین‌ها بیش از ۵۵ میلیون تومان می‌گیرند. درآمد تکنسین محیط زیست در عمل به شهر، سابقه، مدرک و کارفرما بستگی دارد و معمولاً با سابقه و تخصص رشد می‌کند.
برای تکنسین محیط زیست شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
رایج‌ترین مدرک ورود به این شغل «کارشناسی» است که ۶۸٫۲٪ از شاغلان آن را دارند. جزئیات مسیر ورود، تجربه و آموزش لازم در بخش «تحصیلات و مسیر ورود» همین صفحه آمده است.
آیندهٔ شغلی تکنسین محیط زیست چگونه است؟
پیش‌بینی می‌شود اشتغال تکنسین محیط زیست در ده سال آینده ۴٪ رشد داشته باشد. برآورد ریسک جایگزینی این شغل با هوش مصنوعی ۲۷ از ۱۰۰ است؛ بخش «تأثیر هوش مصنوعی» می‌گوید کدام وظایف بیشتر در معرض تغییرند و چه مهارت‌هایی ارزش یادگیری دارند.