پرش به محتوای اصلی
نماتک
Namatek logo

کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

Fisheries and Aquaculture Specialist

کارشناس شیلات و آبزی‌پروری تکثیر، پرورش و بهداشت ماهی، میگو و دیگر آبزیان را مدیریت می‌کند و کیفیت آب، تغذیه و روند رشد را پایش می‌کند. در بخش دریایی نیز ذخایر آبزیان و میزان صید پایدار را ارزیابی می‌کند.

کد SOC
NM-767
کد ISCO
2131

معرفی شغل

کارشناس شیلات و آبزی‌پروری دانش زیست‌شناسی آبزیان، کیفیت آب و مدیریت تولید را کنار هم می‌گذارد تا ماهی، میگو و دیگر آبزیان را از تخم و لارو تا اندازه بازاری پرورش دهد. در سوی دیگر این حرفه، ذخایر دریاها و آب‌های داخلی ارزیابی می‌شود تا برداشت پایدار بماند. در ایران این کار از مزارع قزل‌آلای کوهستانی و استخرهای گرم‌آبی تا سایت‌های میگو در سواحل جنوب و قفس‌های دریایی امتداد دارد.

این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند کارشناس شیلات، کارشناس آبزی‌پروری، کارشناس تکثیر و پرورش آبزیان، مسئول فنی مزرعه پرورش ماهی و مدیر مزرعه پرورش ماهی هم دیده می‌شود.

یک روز کاری

مدیریت کیفیت آب

ستون فقرات کار، آبی است که آبزی در آن نفس می‌کشد. کارشناس شیلات اکسیژن محلول، دما، اسیدیته، آمونیاک و نیتریت را در ساعت‌های مشخص اندازه می‌گیرد، دبی ورودی و زمان هوادهی را بر پایه همین اعداد تنظیم می‌کند و نشانه‌های افت اکسیژن یا شکوفایی جلبکی را پیش از شروع تلفات می‌شناسد. در سامانه‌های مدار بسته، پایش بیوفیلتر هم اضافه می‌شود.

تکثیر و پرورش لارو

در فصل تکثیر، کارشناس مولدین را بر پایه وزن، سن و سابقه تخم‌ریزی برمی‌گزیند، رسیدگی جنسی را کنترل می‌کند و لقاح، انکوباسیون و هوادهی تخم را زیر نظر می‌گیرد. پس از تفریخ، نوبت غذای زنده مانند آرتمیا و روتیفر، سنجش بازماندگی لارو و انتقال بچه‌ماهی به استخرهای پرورشی است. یک خطای دمایی در همین مرحله، تولید یک سال را جابه‌جا می‌کند.

تغذیه و کنترل ضریب تبدیل غذایی

خوراک بزرگ‌ترین هزینه مزرعه است، پس کارشناس جیره و اندازه پلت را با زیست‌توده، گونه و دمای آب تطبیق می‌دهد، جدول غذادهی روزانه را می‌نویسد و رفتار آبزی را سر غذا می‌بیند. زیست‌سنجی دوره‌ای و محاسبه ضریب تبدیل غذایی و نرخ رشد به او می‌گوید غذادهی زیاد است یا کم، کجا باید جیره عوض شود و کی باید کیفیت خوراک را زیر سؤال برد.

بهداشت و کنترل بیماری آبزیان

کارشناس هر روز تلفات را می‌شمارد و از آبزیان کم‌تحرک نمونه می‌گیرد؛ لام مرطوب از آبشش و پوست، نخستین ابزار تشخیص انگل است. در بیماری‌هایی مانند لاکتوکوکوزیس یا لکه سفید میگو، نمونه به آزمایشگاه می‌رود و درمان یا امحا با هماهنگی دامپزشک انجام می‌شود. ضدعفونی تجهیزات کار ثابت اوست و بچه‌ماهی ورودی پیش از ذخیره‌سازی قرنطینه می‌شود.

ارزیابی ذخایر و پایش صید

نیمه دیگر این شغل بیرون از مزرعه است: نمونه‌برداری از صید در اسکله‌ها، اندازه‌گیری طول و وزن، تعیین سن از فلس یا اتولیت و برآورد ذخیره و صید مجاز. کارشناس داده‌های گشت‌های تحقیقاتی و آمار صید ناوگان را تحلیل می‌کند تا بگوید فصل یا ابزار صید کدام گونه باید محدود شود؛ در خزر روی کیلکا و تاسماهیان و در جنوب روی میگو و ماهیان کفزی.

برداشت، عرضه و مستندسازی

در پایان دوره، کارشناس زمان برداشت را بر اساس اندازه بازارپسند و قیمت تعیین می‌کند، گرسنگی پیش از صید، شوک سرمایی و زنجیره سرد را مدیریت می‌کند و بار را برای کارخانه فرآوری یا بازار مصرف آماده می‌کند. همزمان دفتر مزرعه را می‌بندد: آمار تولید برای اداره شیلات، سوابق دارو و خوراک برای دامپزشکی و مستندات ردیابی برای خریدار صادراتی.

وظایف شغلی کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

  • اندازه‌گیری روزانه اکسیژن محلول، دما، اسیدیته، آمونیاک و نیتریت آب و ثبت نتایج در دفتر مزرعه.
  • تنظیم دبی ورودی، هوادهی و تعویض آب استخرها بر پایه نتایج سنجش کیفیت آب.
  • تدوین جدول غذادهی و تعیین اندازه پلت متناسب با زیست‌توده، گونه و دمای آب.
  • انجام زیست‌سنجی دوره‌ای و محاسبه ضریب تبدیل غذایی، نرخ رشد و درصد بازماندگی.
  • انتخاب و مدیریت مولدین، کنترل رسیدگی جنسی و نظارت بر لقاح و انکوباسیون تخم.
  • پرورش لارو و تأمین غذای زنده مانند آرتمیا و روتیفر تا مرحله بچه‌ماهی.
  • شمارش و بررسی تلفات روزانه و نمونه‌برداری از آبزیان مشکوک به بیماری.
  • تهیه لام مرطوب از آبشش و پوست و بررسی میکروسکوپی برای تشخیص انگل.
  • اجرای برنامه زیست‌ایمنی شامل ضدعفونی تجهیزات، قرنطینه بچه‌ماهی ورودی و کنترل تردد.
  • هماهنگی درمان و مصرف دارو با دامپزشک و رعایت دوره پرهیز از مصرف پیش از برداشت.
  • محاسبه تراکم ذخیره‌سازی و برنامه‌ریزی دوره تولید بر اساس ظرفیت آب و زمان‌بندی بازار.
  • برنامه‌ریزی زمان برداشت، گرسنگی پیش از صید و مدیریت زنجیره سرد تا کارخانه فرآوری.
  • نگهداری سوابق تولید، خوراک، دارو و تلفات و تهیه گزارش برای اداره شیلات و دامپزشکی.
  • پایش بیوفیلتر و کیفیت آب در سامانه‌های مدار بسته و واحدهای بیوفلاک.
  • برآورد ذخایر آبزیان و تعیین صید مجاز بر پایه داده‌های گشت تحقیقاتی و آمار صید.
  • نمونه‌برداری از صید اسکله، زیست‌سنجی گونه‌ها و تعیین سن از فلس یا اتولیت.

فعالیت‌های کاری

تحلیل داده‌ها یا اطلاعات

یافتن اصول، دلایل یا واقعیت‌های زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا داده‌ها به بخش‌های جداگانه.

کار با رایانه

استفاده از رایانه و سامانه‌های رایانه‌ای — سخت‌افزار و نرم‌افزار — برای برنامه‌نویسی، نوشتن نرم‌افزار، راه‌اندازی قابلیت‌ها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.

تصمیم‌گیری و حل مسئله

تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راه‌حل و حل مسئله.

کسب اطلاعات

مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.

پردازش اطلاعات

گردآوری، کدگذاری، دسته‌بندی، محاسبه، جدول‌بندی، بازبینی یا راستی‌آزمایی اطلاعات و داده‌ها.

به‌روزرسانی و به‌کارگیری دانش مرتبط

به‌روز نگه داشتن دانش فنی خود و به‌کارگیری دانش تازه در کار.

تفسیر معنای اطلاعات برای دیگران

تفسیر یا توضیح معنای اطلاعات و اینکه چطور می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

تفکر خلاق

پروراندن، طراحی یا خلق کاربردها، ایده‌ها، روابط، سامانه‌ها یا محصولات تازه، از جمله آثار هنری.

ارائه مشاوره و راهنمایی به دیگران

ارائهٔ راهنمایی و مشاورهٔ تخصصی به مدیریت یا گروه‌های دیگر در موضوع‌های فنی، سامانه‌ای یا فرایندی.

ارتباط با افراد خارج از سازمان

ارتباط با افراد بیرون از سازمان و نمایندگی سازمان نزد مشتریان، عموم مردم، دولت و سایر مراجع بیرونی. این اطلاعات می‌تواند حضوری، کتبی یا از راه تلفن و ایمیل رد و بدل شود.

تخصص‌ها

۱تکثیر و پرورش ماهیان سردآبی

این تخصص حول قزل‌آلای رنگین‌کمان و مزارع آب جاری کوهستانی می‌چرخد؛ جایی که دبی چشمه و رودخانه، ظرفیت تولید را تعیین می‌کند. کارشناس روی تأمین تخم چشم‌زده، مدیریت دما و اکسیژن محلول، تراکم بالا در کانال‌های بتنی و کنترل بیماری‌های آب سرد کار می‌کند و دوره تولید را تا وزن بازاری زمان‌بندی می‌کند.

۲پرورش ماهیان گرم‌آبی و پرورش در قفس

در استخرهای خاکی گرم‌آبی، کپور، آمور، فیتوفاگ و بیگ‌هد به‌صورت توأم پرورش می‌یابند و کار کارشناس مدیریت کوددهی، شکوفایی پلانکتونی و نسبت گونه‌هاست. در پرورش قفس در خزر، خلیج فارس و دریای عمان، کار دیگری اضافه می‌شود: مهار لنگر و تور، پایش جریان و عمق، و رسیدگی به قفس در شرایط دریای متلاطم.

۳تکثیر و پرورش میگو

سایت‌های پرورش میگوی وانامی در سواحل بوشهر، سیستان و بلوچستان، خوزستان و هرمزگان دنیای خودشان را دارند: آماده‌سازی و آهک‌پاشی استخر، تأمین پست‌لارو عاری از بیماری، پایش شوری و قلیاییت، و زیست‌ایمنی سخت‌گیرانه در برابر ویروس لکه سفید. کارشناس این حوزه با پایش رشد هفتگی و نمونه‌گیری با سینی غذادهی کار می‌کند.

۴بهداشت و بیماری‌های آبزیان

این تخصص روی پیشگیری، تشخیص و مهار بیماری در واحدهای پرورشی متمرکز است. کارشناس برنامه زیست‌ایمنی می‌نویسد، نمونه‌برداری و کالبدگشایی می‌کند، نتایج آزمایشگاهی باکتری‌شناسی و مولکولی را تفسیر می‌کند و مصرف دارو و واکسن را با رعایت دوره پرهیز مدیریت می‌کند تا محصول برای مصرف و صادرات مشکل‌دار نشود.

۵ارزیابی ذخایر و مدیریت شیلات دریایی

این گرایش به جای مزرعه، با پهنه آبی سر و کار دارد. کارشناس داده‌های صید و تلاش صیادی، گشت‌های ترال و آکوستیک و ترکیب طولی صید را تحلیل می‌کند، نرخ بهره‌برداری گونه‌ها را برآورد می‌کند و برای فصل صید، اندازه چشمه تور و سهمیه پیشنهاد می‌دهد؛ کاری که مبنای تصمیم‌های مدیریت شیلاتی کشور است.

درآمد و اشتغال کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

میانهٔ حقوق ماهانهٔ کارشناس شیلات و آبزی‌پروری ۴۰ میلیون تومان است (میانگین ۵۲ میلیون، ساعتی ۲۳۲ هزار تومان). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۹ تا ۶۰ میلیون تومان می‌گیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۵٫۸٪ رشد پیش‌بینی می‌شود.

میانهٔ حقوق ماهانه
۴۰ میلیون تومان/ ماه
میانگین ۵۲ میلیون · ساعتی ۲۳۲ هزار تومان
صدک ۱۰ ۲۶ میلیونصدک ۹۰ ۹۷ میلیون
صدک ۲۵ ۲۹ میلیونصدک ۷۵ ۶۰ میلیون
نیمهٔ میانی بازار (صدک ۲۵ تا ۷۵)میانه
پیش‌بینی ۱۰ ساله۵٫۸٪

رضایت شغلی

شادکامی کلی شغلیشاغلان این شغل شادکامی خود را بالاتر از میانگین ارزیابی می‌کنند؛ در ۲۹ درصد برتر مشاغل قرار می‌گیرد.
۳٫۵
رضایت از حقوقکمتر کسی صراحتاً از حقوقش ناراضی است و بیشتر شاغلان این شغل نگاه کلی مثبتی به دریافتی خود دارند.
۳٫۱
تناسب با شخصیتبیشتر شاغلان این شغل شخصیت خود را کاملاً متناسب با کارشان می‌دانند و کمتر کسی از این تناسب گله دارد.
۴
لذت از محیط کاراکثریت قابل‌توجهی از شاغلان این شغل از محیط کارشان لذت می‌برند و همین احتمالاً به رضایت کلی بالاتر از این شغل کمک می‌کند.
۳٫۷
بهره‌گیری از مهارت‌هابیشتر شاغلان این شغل که در پیمایش شرکت کردند می‌گویند در این کار از همهٔ توانایی‌هایشان استفاده می‌کنند و همین در بلندمدت به رضایت شغلی بالاتر کمک می‌کند.
۳٫۵
معناداری کاربرخلاف بسیاری از مشاغل، شاغلان این شغل به‌راحتی در کارشان معنا می‌یابند و همین احتمالاً یکی از دلایل اصلی انتخاب این مسیر است.
۳٫۵

دانش و مهارت‌های کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

دانش

  • زیست‌شناسی
  • ریاضیات
  • زبان انگلیسی
  • شیمی
  • تولید مواد غذایی
  • آموزش و تربیت
  • خدمات مشتری و خدمات شخصی
  • رایانه و الکترونیک
  • فروش و بازاریابی
  • مدیریت و اداره امور

مهارت‌ها

  • درک مطلب
  • قضاوت و تصمیم‌گیری
  • نوشتن
  • تفکر انتقادی
  • حل مسائل پیچیده
  • علوم
  • سخن گفتن
  • شنیدن فعال
  • یادگیری فعال
  • پایش

توانایی‌ها

  • درک شنیداری
  • درک نوشتاری
  • استدلال استقرایی
  • حساسیت به مسئله
  • وضوح گفتار
  • بینایی نزدیک
  • تشخیص گفتار
  • توانایی محاسبه عددی

تناسب شخصیتی و سبک کاری

شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:

  1. ۱کاوشگرInvestigative
  2. ۲واقع‌گراRealistic
  3. ۳قاعده‌مندConventional

کد هالند این شغل: I-R-C

کسانی در این شغل جا می‌افتند که هم اهل مشاهده‌اند و هم اهل عدد: تغییر رفتار استخر را با چشم می‌بینند و همان را ثبت و تحلیل می‌کنند. صبر، نظم در نمونه‌برداری روزانه، تحمل کار دور از شهر و آرامش هنگام قطع برق یا تلفات ناگهانی، ویژگی‌های این حرفه است.

کنجکاوی فکری۸۵٪
نوآوری۷۸٪
توجه به جزئیات۷۷٪
قابل اتکا بودن۷۶٪
پیشرفت‌گرایی۷۰٪

محیط و شرایط کار

کار کجا انجام می‌شود

کار میان مزرعه و کارگاه تکثیر، اسکله و شناور، و دفتر یا آزمایشگاه تقسیم می‌شود. مزارع بیرون شهر و کنار چشمه، رودخانه یا ساحل‌اند و کار در هوای سرد و پای آب معمول است.

ساعات کاری

تمام‌وقت است و در فصل تکثیر، زمان برداشت یا بروز بیماری به کشیک شبانه و کار در تعطیلات کشیده می‌شود.

ارتباط و تعامل· با چه کسانی و چگونه
رایانامه
تقریباً همیشه
گفت‌وگوی تلفنی
تقریباً همیشه
شرایط فیزیکی· کجا و در چه محیطی
فضای سرپوشیده با شرایط محیطی کنترل‌شده
زیاد
داخل وسیله نقلیه سرپوشیده یا کار با تجهیزات محصور
زیاد
صرف زمان در حالت نشسته
متوسط
مواجهه با صدا و سطوح نویز آزاردهنده یا حواس‌پرت‌کننده
متوسط
مواجهه با دمای بسیار گرم یا بسیار سرد
متوسط
صرف زمان در حالت ایستاده
متوسط
استقلال و مسئولیت· چقدر تصمیم با خودتان است
آزادی عمل در تصمیم‌گیری
زیاد
اثر تصمیم‌ها بر همکاران یا نتایج سازمان
زیاد

تحصیلات و مسیر ورود به شغل کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

تحصیلات شاغلان فعلی
دکتری۴۳٫۵٪ از شاغلان
کارشناسی ارشد۲۱٫۷٪ از شاغلان
کارشناسی۱۳٫۰٪ از شاغلان
دورهٔ پسادکتری۱۳٫۰٪ از شاغلان
مسیر ورود و ارتقا
دبیرستان و آشنایی اولیه

پایه کار در درس‌های زیست‌شناسی و شیمی گذاشته می‌شود. بازدید از یک مزرعه پرورش ماهی یا کارگاه تکثیر پیش از انتخاب رشته کمک می‌کند داوطلب بداند این حرفه بیشتر کار میدانی است تا آزمایشگاهی.

کارشناسی شیلات

مسیر اصلی، کارشناسی شیلات یا منابع طبیعی با گرایش شیلات است. درس‌های تکثیر و پرورش، بوم‌شناسی آبزیان، بهداشت و بیماری‌ها و فرآوری، همراه با کارآموزی تابستانی در یک واحد فعال، حداقل شرط ورود به بیشتر آگهی‌هاست.

سال‌های اول در مزرعه

شروع کار معمولاً در خود مزرعه است: غذادهی، زیست‌سنجی، ثبت داده و کشیک شب. در همین سال‌هاست که کارشناس یاد می‌گیرد نشانه‌های افت اکسیژن یا شروع بیماری را زودتر از دستگاه تشخیص دهد.

پروانه اشتغال و مسئول فنی

با مدرک و سابقه، کارشناس از سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی پروانه اشتغال می‌گیرد و می‌تواند مسئول فنی یک واحد پرورشی شود؛ مسئولیت بهداشتی واحد هم زیر نظر شبکه دامپزشکی تعریف می‌شود.

مدیر تولید، مشاور یا پژوهشگر

پس از چند دوره تولید کامل، مسیر به مدیریت تولید یک مجموعه بزرگ، مشاوره و طراحی واحدهای جدید، کار در شرکت‌های خوراک و دارو، یا ادامه تحصیل و پژوهش در مراکز تحقیقات علوم شیلاتی می‌رسد.

منطقه شغلی چهار: آمادگی قابل توجهی مورد نیاز است
تجربه
مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
تحصیلات
اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
آموزش
کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
نمونه‌ها
بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.

مهارت‌های نرم‌افزاری

CM
Computer modeling software
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
H
HATPRO
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
SS
Statistical software
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
S
SAS
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
فناوری داغ
DM
Database management software
نرم‌افزار رابط کاربری و پرس‌وجوی پایگاه داده
RD
Relational database software
نرم‌افزار رابط کاربری و پرس‌وجوی پایگاه داده
IL
IBM Lotus 1-2-3
نرم‌افزار صفحه‌گسترده
GP
Global positioning system GPS software
نرم‌افزار خدمات مبتنی بر موقعیت مکانی همراه
ابزارهای عمومی‌تر
EA
ESRI ArcView
سامانه اطلاعات جغرافیایی
MA
Microsoft Active Server Pages ASP
نرم‌افزار توسعه بستر وب
فناوری داغ
CW
Corel WordPerfect Office Suite
نرم‌افزار مجموعه اداری
GI
Geographic information system GIS software
سامانه اطلاعات جغرافیایی
SS
Salesforce software
نرم‌افزار مدیریت ارتباط با مشتری
فناوری داغ
EA
ESRI ArcGIS software
سامانه اطلاعات جغرافیایی
پرتقاضا · فناوری داغ
P
Python
نرم‌افزار توسعه شیءگرا یا مؤلفه‌گرا
فناوری داغ

ابزارها و تجهیزات

تورهای هوایی
تجهیزات صید حشره‌شناسی
فرستنده‌های ردیابی حیوانات
فرستنده‌ها یا گیرنده‌های فرکانس رادیویی
نمونه‌بردار بستر
نمونه‌بردارهای آب
تورهای بونگو
تورهای ماهیگیری تجاری
تله‌های لوله‌ای زنده‌گیر
تله های ورزشی
تورهای حلقه D
تورهای ماهیگیری تجاری
نمونه‌بردارهای تور ساچوک
تورهای ماهیگیری تجاری
ابزارهای تشریح
کیت‌ها یا لوازم تشریح
نمونه‌بردارهای رسوب اکمن
نمونه‌بردارهای آب
دماسنج‌های صحرایی
دماسنج های سطحی
تقسیم‌کننده‌های پلانکتون فولسوم
تعویض کننده های نمونه
کمندهای پاگیر
تله های ورزشی
ابزارهای عمومی‌تر
ملاقه‌های عروس دریایی
تورهای ماهیگیری تجاری
ارتفاع‌سنج‌های لیزری
فاصله‌یاب‌ها
تله‌های نوری
تله‌های کنترل حشرات پرنده
الک‌های توری
الک‌های آزمون
متر نواری متریک
مترهای نواری
تورهای مه
تله های ورزشی
ترازوهای تک‌کفه‌ای
ترازوهای آزمایشگاهی
نمونه‌بردارهای چندصفحه‌ای
نمونه‌بردارهای آب
تورهای شکار سنجاقک
تجهیزات صید حشره‌شناسی
تجهیزات دورسنجی رادیویی
فرستنده‌ها یا گیرنده‌های فرکانس رادیویی
قایق‌های لاستیکی
قایق‌های بادی
ویال‌های سوسوزن
ظرف جمع آوری نمونه

۲۴ مورد از ۱۱۰ ابزار ثبت‌شده برای این شغل

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

۲۱ریسک وظیفه‌ای
۸۱مزیت انسانی از ۱۰۰

سوالات متداول دربارهٔ کارشناس شیلات و آبزی‌پروری

کارشناس شیلات و آبزی‌پروری چه کاری انجام می‌دهد؟
کارشناس شیلات و آبزی‌پروری تکثیر، پرورش و بهداشت ماهی، میگو و دیگر آبزیان را مدیریت می‌کند و کیفیت آب، تغذیه و روند رشد را پایش می‌کند. در بخش دریایی نیز ذخایر آبزیان و میزان صید پایدار را ارزیابی می‌کند. از وظایف روزمرهٔ این شغل: اندازه‌گیری روزانه اکسیژن محلول، دما، اسیدیته، آمونیاک و نیتریت آب و ثبت نتایج در دفتر مزرعه؛ تنظیم دبی ورودی، هوادهی و تعویض آب استخرها بر پایه نتایج سنجش کیفیت آب؛ تدوین جدول غذادهی و تعیین اندازه پلت متناسب با زیست‌توده، گونه و دمای آب.
درآمد کارشناس شیلات و آبزی‌پروری چقدر است؟
میانهٔ حقوق ماهانهٔ کارشناس شیلات و آبزی‌پروری ۴۰ میلیون تومان است؛ ده درصد کم‌درآمدترین‌ها کمتر از ۲۶ میلیون تومان و ده درصد پردرآمدترین‌ها بیش از ۹۷ میلیون تومان می‌گیرند. درآمد واقعی این شغل به شهر، سابقه، مدرک و کارفرما بستگی دارد و معمولاً با سابقه و تخصص رشد می‌کند.
برای کارشناس شیلات و آبزی‌پروری شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
رایج‌ترین مدرک ورود به این شغل «دکتری» است که ۴۳٫۵٪ از شاغلان آن را دارند. جزئیات مسیر ورود، تجربه و آموزش لازم در بخش «تحصیلات و مسیر ورود» همین صفحه آمده است.
آیندهٔ شغلی کارشناس شیلات و آبزی‌پروری چگونه است؟
پیش‌بینی می‌شود اشتغال کارشناس شیلات و آبزی‌پروری در ده سال آینده ۵٫۸٪ رشد داشته باشد. برآورد ریسک جایگزینی این شغل با هوش مصنوعی ۲۱ از ۱۰۰ است؛ بخش «تأثیر هوش مصنوعی» می‌گوید کدام وظایف بیشتر در معرض تغییرند و چه مهارت‌هایی ارزش یادگیری دارند.
برای ورود به این شغل چه تحصیلاتی لازم است؟
کارشناسی شیلات یا منابع طبیعی، مسیر متعارف است. برای مسئول فنی شدن، پروانه اشتغال از نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی لازم است و تحصیلات تکمیلی راه پژوهش و مشاوره را باز می‌کند.
تفاوت این شغل با کارشناس علوم دامی چیست؟
هر دو تولید پروتئین حیوانی را مدیریت می‌کنند، اما در آبزی‌پروری آب خودش محیط زندگی و مهم‌ترین متغیر مدیریتی است؛ اکسیژن محلول، دما و آمونیاک همان نقشی را دارند که تهویه و بستر در دامداری.
آیا هوش مصنوعی جای این شغل را می‌گیرد؟
خیر. حسگرها و دوربین‌های هوشمند، غذادهی و پایش آب را خودکار می‌کنند، اما تشخیص بیماری روی نمونه، تصمیم درباره برداشت اضطراری و مدیریت بحران در مزرعه همچنان کار آدم است.
بازار کار این رشته در ایران چگونه است؟
تقاضا بیشتر در مزارع قزل‌آلا و گرم‌آبی، سایت‌های میگو در سواحل جنوب، پرورش در قفس، کارخانه‌های خوراک آبزیان و واحدهای فرآوری و صادرات است، عمدتاً در استان‌های ساحلی و کوهستانی.
مهم‌ترین مهارت‌های این شغل کدام‌اند؟
شناخت کیفیت آب و بیماری‌های آبزیان، محاسبه زیست‌توده و ضریب تبدیل غذایی، کار با تجهیزات سنجش آب و میکروسکوپ، تحلیل داده در اکسل و توان مدیریت کارگر و تأمین‌کننده در محل کار.