تنظیمکننده موسیقی
Music Arrangerتنظیمکننده موسیقی ملودی خام یا دموی یک آهنگ را به اثری کامل و قابلضبط تبدیل میکند؛ هارمونی، ریتم، فرم و سازبندی را انتخاب میکند و پارت هر ساز را مینویسد یا در نرمافزار میسازد. کار او حلقهٔ واسط میان آهنگساز و خواننده از یک سو و نوازنده و میکسکار از سوی دیگر است.
- کد ISCO
- 2652
- کد NOC
- 977
اطلاعات سریع شغل تنظیمکننده موسیقی
معرفی شغل تنظیمکننده موسیقی
تنظیمکننده موسیقی یک ملودی یا دموی ساده را به اثری کامل تبدیل میکند. او تصمیم میگیرد آهنگ در چه گام و تمپویی اجرا شود، چه آکوردهایی زیر ملودی بنشیند و کدام سازها کجا وارد و کجا ساکت شوند. بخشی از این کار روی نت انجام میشود و بخش بزرگ‌تری امروز داخل نرم‌افزارهای تولید موسیقی. خروجی او فایلی است که خواننده روی آن می‌خواند و میکسکار تحویلش میگیرد.
این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند تنظیمکننده آهنگ، آهنگساز و تنظیمکننده، ارکستراتور، تنظیمکننده موسیقی پاپ و پرودیوسر موسیقی هم دیده میشود.
یک روز کاری تنظیمکننده موسیقی
کار با شنیدن دمو آغاز میشود؛ گاهی یک ویس ضبط‌شده با گیتار یا حتی زمزمه‌ای بی‌ساز. تنظیمکننده ملودی را مینویسد، فرم اثر را مشخص میکند، گام را متناسب با وسعت صدای خواننده جابه‌جا میکند و حالوهوای کلی را انتخاب میکند. همین‌جا با آهنگساز توافق میشود کدام بخش اوج بگیرد و کدام بند ساده بماند.
انتخاب آکوردها ساده‌ترین و در عین حال تعیین‌کننده‌ترین بخش کار است؛ زیر یک ملودی ثابت می‌توان ده مسیر هارمونیک گذاشت و هر کدام حس دیگری به شنونده میدهد. تنظیمکننده خطوط همراهی، صداهای میانی، باس و مدولاسیون‌ها را طراحی میکند و در موسیقی ایرانی فواصل ربع‌پرده را هم رعایت میکند.
پس از روشن‌شدن هارمونی نوبت انتخاب سازهاست. تنظیمکننده باید وسعت، رنگ و محدودیت اجرایی هر ساز را بشناسد؛ اینکه یک پاساژ روی کمانچه شدنی است یا باید به ویولن سپرده شود و کدام سازها در یک محدودهٔ فرکانسی با هم درگیر می‌شوند. تراکم سازبندی آگاهانه کم و زیاد میشود تا آهنگ نفس بکشد.
بخش بزرگی از روز پشت نرمافزار تولید موسیقی می‌گذرد. تنظیمکننده پارت‌ها را به‌صورت میدی وارد میکند، شدت و سرعت هر نت را دستکاری میکند و با انتخاب آرتیکولیشن مناسب خروجی سازهای مجازی را به اجرای انسانی نزدیک میکند. کوانتایز بیش از حد، همان چیزی است که یک تنظیم را مصنوعی میکند.
هر جا نوازندهٔ زنده ضبط کند، تنظیمکننده باید پارت خوانا برای او آماده کند: نت تمیز، انگشت‌گذاری منطقی و نشانه‌های اجرایی روشن. در جلسهٔ ضبط کنار صدابردار می‌نشیند، به نوازنده توضیح میدهد چه حسی می‌خواهد و پارتی را که روی کاغذ خوب بود اما در اجرا جواب نداد بازنویسی میکند.
کارفرما، خواننده یا تهیه‌کننده نظر می‌دهند و بخشی از کار صرف بازنگری میشود؛ گاهی نقد فنی است و گاهی سلیقه‌ای. در پایان پروژه مرتب میشود: نام‌گذاری درست ترک‌ها، خروجی گرفتن استم‌ها با سطح مناسب، نقشهٔ تمپو و یادداشتی دربارهٔ سازهای اصلی، تا میکسکار در مرحلهٔ بعد مجبور به حدس زدن نباشد.
وظایف شغلی تنظیمکننده موسیقی
- شنیدن و تحلیل دمو یا ملودی خام و تعیین فرم، گام و تمپوی مناسب اثر.
- طراحی هارمونی و انتخاب آکوردها متناسب با حالوهوای آهنگ و سبک درخواستی کارفرما.
- انتخاب سازبندی اثر بر پایه شناخت وسعت، رنگ و محدودیتهای اجرایی هر ساز.
- نوشتن پارت هر ساز به‌صورت نت خوانا برای نوازندگان جلسه ضبط یا اجرای زنده.
- ساخت پارت‌های میدی در نرمافزار تولید موسیقی و تنظیم شدت، سرعت و آرتیکولیشن نت‌ها.
- جابه‌جا کردن گام آهنگ متناسب با وسعت و منطقهٔ راحت صدای خواننده.
- طراحی مقدمه، پل، اوج و پایان‌بندی اثر و مدیریت تراکم سازبندی در طول قطعه.
- برنامه‌ریزی و مدیریت گروه ریتم شامل درامز، پرکاشن و باس.
- انتخاب و پیکربندی سازهای مجازی و کتابخانه‌های صوتی متناسب با فضای اثر.
- حضور در جلسه ضبط، راهنمایی نوازنده و انتخاب برداشت‌های مناسب.
- هماهنگی با آهنگساز، ترانه‌سرا، خواننده و تهیه‌کننده در طول تولید اثر.
- اعمال بازنگری‌های خواسته‌شده و ترجمه نقدهای سلیقه‌ای کارفرما به تصمیم موسیقایی.
- مرتب‌سازی پروژه و خروجی گرفتن استم‌ها همراه با نقشه تمپو برای تحویل به میکسکار.
- رعایت فواصل ربع‌پرده و منطق دستگاه هنگام تنظیم آثار مبتنی بر موسیقی ایرانی.
فعالیت‌های کاری تنظیمکننده موسیقی
پروراندن، طراحی یا خلق کاربردها، ایده‌ها، روابط، سامانه‌ها یا محصولات تازه، از جمله آثار هنری.
ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.
مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.
زمان‌بندی رویدادها، برنامه‌ها و فعالیت‌ها و نیز کار دیگران.
تدوین هدف‌ها و برنامه‌های مشخص برای اولویت‌بندی، سازمان‌دهی و به انجام رساندن کار.
اجرا برای مردم یا سروکار داشتن مستقیم با آنان؛ از جمله پذیرایی از مشتریان در رستوران‌ها و فروشگاه‌ها و پذیرش ارباب‌رجوع یا مهمان.
واداشتن اعضای یک گروه به کار مشترک برای انجام کارها.
استفاده از رایانه و سامانه‌های رایانه‌ای — سخت‌افزار و نرمافزار — برای برنامه‌نویسی، نوشتن نرمافزار، راه‌اندازی قابلیت‌ها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
سنجیدن ارزش، اهمیت یا کیفیت چیزها یا افراد.
تخصص‌ها و گرایش‌های تنظیمکننده موسیقی
پرکارترین گرایش در ایران است. تنظیمکننده پاپ با خواننده و تهیه‌کننده کار میکند، ساختار کوتاه و شنیدنی میسازد، روی گروه ریتم و باس تمرکز دارد و باید بداند کجا هوک را برجسته کند تا قطعه در چند ثانیهٔ اول شنونده را نگه دارد. آشنایی با سبک‌های روز و سرعت بالای تحویل، سرمایهٔ این شاخه است.
تنظیم برای سازهای ایرانی دانش جداگانه‌ای می‌خواهد: شناخت ردیف و دستگاه، درک درست فواصل کرن و سری، و آگاهی از اینکه تار، سنتور، نی و کمانچه در چه محدوده‌ای بهترین صدا را می‌دهند. چالش همیشگی، همراه‌کردن هارمونی چندصدایی با موسیقی‌ای است که ذاتاً تک‌صدایی و مقامی است، و کوک‌کردن سازهای مجازی برای اجرای فواصل ایرانی.
در این گرایش موسیقی تابع تصویر است. تنظیمکننده با تایم‌کد کار میکند، قطعه را دقیقاً روی طول یک سکانس یا تیتراژ می‌بندد و باید بتواند یک تم واحد را در چند نسخه بنویسد: از فرم کامل تیتراژ تا برش سی‌ثانیه‌ای. همکاری با کارگردان و تدوینگر و تحمل تغییرات مکرر تصویر، بخش جدانشدنی این کار است.
تنظیم برای گروه کر، ارکستر بادی یا ارکستر دانشگاه، نوشتن برای اجرای زنده است و جای اشتباه کمتری دارد. باید وسعت صدای هر بخش کر، توان نوازندگان آماتور و مسائل نفس‌گیری در نظر گرفته شود و پارت هر گروه تمیز و بی‌ابهام نوشته شود. سرودها، اجراهای مناسبتی و بازتنظیم آثار قدیمی بدنهٔ سفارش‌های این شاخه است.
در این گرایش مرز تنظیم و طراحی صدا کمرنگ میشود. تنظیمکننده بیت میسازد، با سینتی‌سایزر و سمپل کار میکند، بافت‌های صوتی طراحی میکند و اغلب سازهای زنده را با عناصر الکترونیک ترکیب میکند. موسیقی تیزر تبلیغاتی، بازی‌های رایانه‌ای و ریمیکس آثار موجود، بازار اصلی این شاخه در ایران است.
درآمد و حقوق تنظیمکننده موسیقی
حقوق تنظیمکننده موسیقی بهطور میانه ماهانه ۴۹ میلیون تومان است (میانگین ۵۳ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۳۸ تا ۶۵ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۰٫۳٪ کاهش پیشبینی میشود.
دانش و مهارت‌های تنظیمکننده موسیقی
دانش
- هنرهای زیبا
- زبان انگلیسی
- آموزش و تربیت
- رایانه و الکترونیک
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- فلسفه و الهیات
- امور اداری
- ارتباطات و رسانه
- مدیریت و اداره امور
- روان‌شناسی
مهارت‌ها
- شنیدن فعال
- سخن گفتن
- تفکر انتقادی
- درک مطلب
- قضاوت و تصمیم‌گیری
- هماهنگی
- نوشتن
- یادگیری فعال
- پایش
- متقاعدسازی
توانایی‌ها
- حساسیت شنوایی
- ابتکار
- روانی ایده‌پردازی
- درک نوشتاری
- درک شنیداری
- توجه شنیداری
- بینایی نزدیک
- انعطاف در تشخیص الگوی پنهان
تناسب شخصیتی و سبک کاری تنظیمکننده موسیقی
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:
- ۱هنریArtistic
- ۲کارآفرینEnterprising
- ۳اجتماعیSocial
کد هالند این شغل: A-E-S
این حرفه هم‌زمان دو جور آدم می‌طلبد: خلاق و اهل ایده، و در عین حال منظم و صبور. گوش دقیق، حوصلهٔ کار ساعت‌ها روی چند ثانیه موسیقی و پذیرش اینکه نام تنظیمکننده اغلب پشت نام خواننده پنهان می‌ماند، بخشی از این کار است.
محیط و شرایط کار تنظیمکننده موسیقی
بیشتر کار در استودیوی شخصی یا خانگی و پشت کامپیوتر انجام میشود. جلسه‌های ضبط در استودیوهای حرفه‌ای، تمرین با گروه و نشست با کارفرما، بخش بیرونی کار است.
ساعت کار ثابت نیست و پروژه‌محور است؛ نزدیک زمان تحویل، شب‌کاری و کار در تعطیلات معمول است.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل تنظیمکننده موسیقی
تقریباً همهٔ تنظیم‌کننده‌ها از نوازندگی شروع می‌کنند. تسلط بر یک ساز هارمونیک مانند پیانو یا گیتار، همراه با سلفژ و دیکته موسیقی، پایه‌ای است که بدون آن بقیهٔ مسیر ساخته نمی‌شود.
مرحلهٔ بعد یادگیری جدی تئوری، هارمونی، کنترپوان و شناخت سازهاست؛ چه در دانشگاه و هنرستان موسیقی، چه در آموزشگاه یا نزد استاد خصوصی. کسی که نتنویسی درست بلد نباشد، در پروژههای ارکستری کنار گذاشته میشود.
یادگیری یک نرمافزار تولید موسیقی و کتابخانه‌های صوتی، در کنار مقدمات ضبط و میکس، ابزار کار امروز است. در این مرحله بازسازی تنظیم آهنگهای شناختهشده بهترین تمرین برای رسیدن به استاندارد بازار است.
ورود عملی معمولاً با دستیاری یک تنظیمکننده، ساخت پارت‌های میدی برای دیگران یا کار روی پروژههای کم‌بودجهٔ خوانندگان تازهکار اتفاق می‌افتد. چند کار منتشرشده با نام خود، ارزش رزومه‌ای بیشتری از هر مدرکی دارد.
با انباشت سابقه، تنظیمکننده می‌تواند مدیریت کامل تولید یک آلبوم، سرپرستی گروه، تنظیم برای ارکستر یا کار مستمر در حوزهٔ موسیقی فیلم و تبلیغات را بر عهده بگیرد و قیمت پروژه‌ها را خودش تعیین کند.
- تجربه
- مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
- نمونه‌ها
- بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.
دوره‌های فنی و حرفه‌ای تنظیمکننده موسیقی
تکثیر کننده ماهیان خاویاری (تاسماهیان)
644120650480001شغلامورشیلات و آبزی پروری · سطح ۲ · سیکل · ۴۵۰ ساعت (۱۸۷ نظری + ۲۶۳ عملی)
سرفصل‌ها (۷)
- ۱.رده‌بندی و تفکیک گونه‌های مختلف ماهیان خاویاری
- ۲.انتخاب محل و آماده‌سازی استخرهای پرورش ماهیان خاویاری
- ۳.تامین شرایط زیستی مناسب پرورش ماهیان خاویاری
- ۴.تولید غذاهای زنده و غذادهی ماهیان خاویاری
- ۵.تامین، صید و حمل و نقل بچه‌ماهیان
- ۶.رعایت موارد بهداشتی، درمان و مبارزه با بیماری‌ها
- ۷.انجام عملیات صید و عرضه به بازار
نرم‌افزارهای کاربردی تنظیمکننده موسیقی
ابزارهای عمومی‌تر
ابزارها و تجهیزات تنظیمکننده موسیقی
ابزارهای عمومی‌تر
۲۴ مورد از ۲۹ ابزار ثبت‌شده برای این شغل
