مسئول عملیات بندر
Port Operations Officerمسئول عملیات بندر برنامه ورود، پهلوگیری و تخلیه و بارگیری شناورها را می‌چیند و اسکله، تجهیزات و نیروی کار را به هر عملیات تخصیص می‌دهد. او حلقه اتصال میان کشتی، اسکله، گمرک و پشتیبانی خشکی است و توقف شناور در بندر را کوتاه نگه می‌دارد.
- کد ISCO
- 3151، 3152، 3153، 3154، 3155
- کد NOC
- 338
اطلاعات سریع شغل مسئول عملیات بندر
معرفی شغل مسئول عملیات بندر
مسئول عملیات بندر حلقه اتصال میان کشتی، اسکله و پشتیبانی خشکی است. پیش از رسیدن شناور برنامه پهلوگیری را می‌چیند، راهنما و یدک‌کش را هماهنگ میکند و تجهیزات، محوطه و نیروی کار را تخصیص می‌دهد. در جریان عملیات، پیشرفت کار را پایش میکند، وقفه‌ها را ثبت و رفع میکند و با گمرک و نمایندگی کشتیرانی در ارتباط است تا شناور کمترین توقف را در بندر داشته باشد.
این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند کارشناس عملیات بندری، افسر عملیات بندر، سرپرست شیفت عملیات بندر، کارشناس برنامه‌ریزی پهلوگیری و کنترلر عملیات ترمینال هم دیده میشود.
یک روز کاری مسئول عملیات بندر
پیش از رسیدن هر شناور، فهرست ورود با ظرفیت پست‌های اسکله، عمق کانال و وضعیت جزر و مد تطبیق داده میشود و نوبت پهلوگیری تعیین میشود. مسئول عملیات پیش‌اعلان ورود و مانیفست را از نمایندگی میگیرد، طول و آبخور شناور را با محدودیت اسکله می‌سنجد و با هر تغییر ساعت ورود، کل برنامه شبانه‌روز را بازنویسی میکند.
پهلوگیری بیشتر شناورها به هماهنگی راهنما، یدک‌کش و گروه مهار نیاز دارد. مسئول عملیات ساعت سوار شدن راهنما را با برج کنترل هماهنگ میکند، تعداد و توان یدک‌کش لازم را با توجه به تناژ شناور و شرایط باد و جریان تعیین میکند و آمادگی گروه مهار را در اسکله می‌سنجد. تأخیر در هر یک از این حلقه‌ها، نوبت شناورهای بعدی را جابهجا میکند.
برنامه هر شناور تعیین میکند چند جرثقیل، چند اکیپ و چه تجهیزات جانبی روی آن کار کنند و ترتیب کار از کدام انبار یا کدام ردیف کانتینر شروع شود. مسئول عملیات این برنامه را با نقشه چیدمان کالا و اولویت گیرندگان تنظیم میکند، نرخ واقعی کار را با هدف تعیین‌شده می‌سنجد و با افت بهرهوری، اکیپ یا جرثقیل را میان شناورها جابهجا میکند.
محوطه و انبار بندر ظرفیت محدودی دارد و پر شدن آن، عملیات شناور بعدی را زمین‌گیر میکند. مسئول عملیات موجودی هر بلوک محوطه، انبار سرپوشیده و یارد کانتینری را دنبال میکند، محل تخلیه هر محموله را از پیش تعیین میکند و با پیگیری ترخیص کالاهای رسوبی و هماهنگی ناوگان جاده‌ای و ریلی، برای محموله‌های در راه جا باز میکند.
کار در اسکله میان بار معلق، ناوگان سنگین و کالای خطرناک انجام میشود. مسئول عملیات پیش از شروع کار مجوزهای لازم را صادر میکند، شرایط جابه‌جایی کالای خطرناک را با مقررات IMDG تطبیق می‌دهد، کنترل تردد و دسترسی به محوطه را بر پایه طرح حفاظت بندر و الزامات ISPS اجرا میکند و هر حادثه و شبه‌حادثه را ثبت و گزارش میکند.
هر شیفت با گزارش تحویل گرفته میشود و با گزارش تحویل داده میشود: ساعت شروع و پایان کار هر شناور، تناژ جابه‌جاشده، علت و مدت هر وقفه و وضعیت تجهیزات. مسئول عملیات همین داده‌ها را در سامانه بندری ثبت میکند، آمار عملکرد ماهانه و صورت‌وضعیت خدمات را از آن می‌سازد و در اختلاف‌های مربوط به دموراژ، سند مستند ارائه می‌دهد.
وظایف شغلی مسئول عملیات بندر
- تنظیم برنامه پهلوگیری شناورها بر پایه پیش‌اعلان ورود، آبخور، طول شناور و ظرفیت پست اسکله.
- هماهنگی ساعت سوار شدن راهنما و تخصیص یدک‌کش و گروه مهار برای هر مانور ورود و خروج.
- تخصیص جرثقیل، تجهیزات جانبی و اکیپ کارگری به هر عملیات تخلیه و بارگیری.
- پایش لحظه‌ای پیشرفت عملیات هر شناور و مقایسه نرخ کار با هدف بهرهوری تعیین‌شده.
- ثبت علت و مدت هر وقفه عملیاتی در سامانه و پیگیری رفع آن با واحدهای مربوط.
- تعیین محل تخلیه هر محموله در محوطه باز، انبار سرپوشیده یا یارد کانتینری.
- هماهنگی با نمایندگی کشتیرانی، گمرک و صاحبان کالا درباره زمان‌بندی عملیات و مدارک محموله.
- صدور مجوز کار برای عملیات ویژه مانند کالای خطرناک، بار سنگین یا کار در ارتفاع.
- کنترل انطباق عملیات با مقررات ایمنی، طرح حفاظت بندر و الزامات حمل کالای خطرناک.
- پایش شرایط جوی و دریایی و تصمیم‌گیری درباره توقف یا از سرگیری عملیات اسکله.
- تحویل و تحویل‌گیری شیفت همراه با گزارش وضعیت شناورها، تجهیزات و نیروی انسانی.
- به‌روزرسانی اطلاعات شناور، محموله و خدمات ارائه‌شده در سامانه عملیات بندری.
- پیگیری آماده‌به‌کار بودن تجهیزات و اعلام خرابی‌ها به واحد فنی و نگهداری.
- پاسخ‌گویی به درخواست‌ها و تماس‌های رادیویی شناورها و لنگرگاه در طول شیفت.
فعالیت‌های کاری مسئول عملیات بندر
بازرسی تجهیزات، سازه‌ها یا مواد برای یافتن علت خطاها یا دیگر مشکلات و نقص‌ها.
راه‌اندازی، مانور، هدایت یا رانندگی وسایل نقلیه و تجهیزات مکانیزه، مانند لیفتراک، خودروی مسافربری، هواپیما یا شناور.
استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.
شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.
مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
وارد کردن، پیاده‌سازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راه‌حل و حل مسئله.
به‌روز نگه داشتن دانش فنی خود و به‌کارگیری دانش تازه در کار.
پایش و بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده از مواد، رویدادها یا محیط، برای تشخیص یا ارزیابی مشکلات.
تخصص‌ها و گرایش‌های مسئول عملیات بندر
تمرکز این تخصص بر جریان کانتینر میان کشتی، یارد و گیت است. برنامه چیدمان روی شناور و در یارد، توالی کار جرثقیل‌های ساحلی، مدیریت ترانشیپ و کانتینرهای یخچالی و کنترل صف کامیون‌ها در گیت بر عهده اوست. کار عملاً درون سامانه مدیریت ترمینال انجام میشود و هر جابه‌جایی باید در همان لحظه در سامانه ثبت شود.
تخلیه گندم، ذرت، سنگ‌آهن، کلینکر و کالاهای کیسه‌ای و طویل قواعد خودش را دارد: انتخاب گراب یا تسمه نقاله یا مکنده، هماهنگی سیلو و بارگیرها، کنترل ریزش و گرد و غبار و توقف کار با بارندگی. مسئول عملیات این بخش با بازرسی کالا و بارشماری هم درگیر است، چون اختلاف وزن و خسارت محموله در فله بیشتر پیش می‌آید.
در پایانه‌های نفتی و پتروشیمی، عملیات حول خطوط لوله، بازوهای بارگیری، مخازن و گاه تک‌بویه می‌چرخد. مسئول عملیات فهرست کنترل ایمنی کشتی و اسکله را با افسر کشتی تکمیل میکند، نرخ پمپاژ و فشار خط را با شناور توافق میکند و آمادگی تجهیزات مقابله با آلودگی نفتی و آتش‌نشانی را پیش از شروع بارگیری کنترل میکند.
این تخصص در برج کنترل و روی صفحه رادار و AIS انجام میشود. مسئول، تردد شناورها در کانال دسترسی و لنگرگاه را پایش میکند، مجوز ورود و خروج می‌دهد، عبور در کانال یک‌طرفه را زمان‌بندی میکند و هشدار وضعیت جوی یا شناور بی‌پاسخ را روی کانال VHF منتشر میکند. کار به تمرکز پیوسته و انگلیسی دریایی روان نیاز دارد.
در پایانه‌های مسافری و شناورهای رو-رو، محموله مسافر و خودرو است و برنامه بر پایه جدول سفر بسته میشود نه ترتیب ورود. مسئول عملیات آماده‌سازی رمپ و سکوی سوار شدن، تطبیق فهرست مسافر و خودرو، هماهنگی با گذرنامه و بازرسی و مدیریت ازدحام در اوج سفرهای نوروز و تابستان را بر عهده دارد. هر تأخیر مستقیم جلوی چشم مسافر است.
درآمد و حقوق مسئول عملیات بندر
حقوق مسئول عملیات بندر بهطور میانه ماهانه ۵۴ میلیون تومان است (میانگین ۵۸ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۴۲ تا ۷۱ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۴٫۲٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارت‌های مسئول عملیات بندر
دانش
- ایمنی و امنیت عمومی
- حمل‌ونقل
- زبان انگلیسی
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- آموزش و تربیت
- مخابرات
- مدیریت و اداره امور
- حقوق و امور دولتی
- امور اداری
- رایانه و الکترونیک
مهارت‌ها
- پایش
- شنیدن فعال
- درک مطلب
- هماهنگی
- سخن گفتن
- تفکر انتقادی
- نوشتن
- حل مسائل پیچیده
- یادگیری فعال
- قضاوت و تصمیم‌گیری
توانایی‌ها
- حساسیت به مسئله
- استدلال قیاسی
- درک شنیداری
- درک نوشتاری
- وضوح گفتار
- بینایی دور
- بینایی نزدیک
- توجه انتخابی
تناسب شخصیتی و سبک کاری مسئول عملیات بندر
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:
- ۱قاعده‌مندConventional
- ۲واقع‌گراRealistic
- ۳کارآفرینEnterprising
کد هالند این شغل: C-R-E
این کار به آدم سازمان‌دهنده و خونسرد می‌آید؛ کسی که می‌تواند چند عملیات موازی را هم‌زمان در ذهن نگه دارد و وقتی برنامه به هم می‌ریزد، به‌جای معطل ماندن تصمیم بگیرد. دقت در جزئیات، قاطعیت در ارتباط رادیویی و تحمل کار شیفتی از لازمه‌های آن است.
محیط و شرایط کار مسئول عملیات بندر
کار میان اتاق کنترل عملیات و محوطه اسکله تقسیم میشود؛ بازدید از انبار و یارد و گاهی رفتن روی شناور بخشی از روز است. گرما، رطوبت و سروصدای بندر همراه همیشگی کار است.
بندر شبانهروزی کار میکند؛ بیشتر موقعیت‌ها شیفتی است و در اوج ترافیک، اضافه‌کاری و کار در تعطیلات معمول است.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل مسئول عملیات بندر
معمول‌ترین ورودی‌ها کاردانی یا کارشناسی دریانوردی، مدیریت بندر و کشتیرانی، لجستیک و زنجیره تأمین یا مهندسی صنایع است. تسلط به انگلیسی در همین مرحله باید ساخته شود، چون زبان کاری با شناور و نمایندگی خارجی انگلیسی است.
ورود معمولاً از نقش‌هایی مانند کنترلر شیفت، بارشمار، متصدی گیت یا کارشناس هماهنگی است. در همین یکی‌دو سال است که آدم نام تجهیزات، رویه تحویل شیفت، ادبیات مانیفست و رفتار واقعی اسکله در شب شلوغ را یاد میگیرد.
دوره‌های سازمان بنادر و دریانوردی و گواهی‌های حمل کالای خطرناک، حفاظت بندری، ایمنی کار و کار با سامانه مدیریت ترمینال، شرط ارتقا به نقش‌های مستقل‌ترند. آشنایی با رویه‌های گمرکی و اینکوترمز هم در آگهی‌ها پررنگ است.
مسئولیت کل شیفت بر عهده اوست: اولویت‌بندی میان چند شناور هم‌زمان، تصمیم درباره توقف کار در هوای نامساعد، مدیریت اکیپ‌ها و پاسخ‌گویی به نماینده کشتیرانی. تجربه مدیریت حادثه و مهارت مذاکره اینجا تعیین‌کننده است.
مسیر ارشد به مدیریت عملیات یک ترمینال یا کل بندر می‌رسد؛ کار از زمان‌بندی روزانه به طراحی ظرفیت، قرارداد خدمات و بودجه تجهیزات منتقل میشود. بعضی هم به شرکت‌های کشتیرانی، فورواردری یا مشاوره لجستیک می‌روند.
- تجربه
- مهارت، دانش یا تجربه قبلی مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک برقکار باید سه یا چهار سال کار آموزی یا چندین سال آموزش حرفه ای را گذرانده باشد، و اغلب باید یک آزمون صدور مجوز را پشت سر گذاشته باشد تا بتواند این کار را انجام دهد.
- تحصیلات
- اکثر مشاغل در این منطقه نیاز به آموزش در مدارس حرفه ای، تجربه مرتبط در حین کار، یا مدرک کاردانی دارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به یک یا دو سال آموزش شامل تجربه در حین کار و آموزش غیررسمی با کارگران با تجربه نیاز دارند. یک برنامه کارآموزی شناخته شده ممکن است با این مشاغل مرتبط باشد.
- نمونه‌ها
- این مشاغل معمولاً شامل استفاده از مهارت های ارتباطی و سازمانی برای هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران برای دستیابی به اهداف است. به عنوان مثال می توان به مدیران تولید برق آبی، راهنمای سفر، برق، تکنسین کشاورزی، آرایشگر، خبرنگاران دادگاه و دستیاران پزشکی اشاره کرد.
نرم‌افزارهای کاربردی مسئول عملیات بندر
ابزارهای عمومی‌تر
ابزارها و تجهیزات مسئول عملیات بندر
ابزارهای عمومی‌تر
۲۴ مورد از ۱۲۰ ابزار ثبت‌شده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل مسئول عملیات بندر
سوالات متداول دربارهٔ مسئول عملیات بندر
مسئول عملیات بندر چه کاری انجام می‌دهد؟
حقوق مسئول عملیات بندر چقدر است؟
برای مسئول عملیات بندر شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
آیندهٔ شغلی مسئول عملیات بندر چگونه است؟
برای ورود به این شغل چه تحصیلاتی لازم است؟
تفاوت این شغل با افسر عرشه چیست؟
کار با چه سامانهها و نرمافزارهایی لازم است؟
آیا هوش مصنوعی جای این شغل را میگیرد؟
آیا کار شیفتی و سخت است؟
مشاغل و عناوین مرتبط با مسئول عملیات بندر
