پرش به محتوای اصلی
نماتک
۲۲ساعت
۰۸دقیقه
۴۵ثانیه
Namatek logo
اولویت ۱ در «تأسیسات و ساختمان»

مبحث ۱۴

NATIONAL BUILDING CODE — MECHANICAL INSTALLATIONS (IRAN)

تأسیسات مکانیکی ساختمان‌ها؛ ضوابط ملی گرمایش، سرمایش و تهویه — ویرایش سوم (۱۳۹۶) + اصلاحیهٔ رسمی.

معرفی مبحث ۱۴

«مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان» ضوابط طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی ساختمان‌ها — گرمایش، سرمایش، تهویه و تجهیزات وابسته و کنترل آن‌ها — را مشخص می‌کند.

ویرایش جاری سوم (۱۳۹۶) همراه اصلاحیهٔ رسمی است؛ مرجع قانونی تأسیسات مکانیکی ساختمان در ایران و مبنای نظارت مهندسان مکانیک؛ PDF رسمی از پورتال دفتر مقررات ملی رایگان دریافت می‌شود.

شناسنامهٔ مبحث ۱۴

نهاد تدوین
دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان — وزارت راه و شهرسازی
خانواده
مقررات ملی ایران
نوع سند
آیین‌نامهٔ ملی
ویرایش جاری
ویرایش سوم — ۱۳۹۶ (همراه با اصلاحیهٔ رسمی)
وضعیت
جاری
زبان
فارسی
شناسه‌ها
مقررات ملی ایرانآیین‌نامهٔ ملیویرایش سوم — ۱۳۹۶ (همراه با اصلاحیهٔ رسمی)

دسترسی مستقیم به پورتال در زمان استخراج با خطای ۴۰۳ پاسخ داد؛ ویرایش جاری بر پایهٔ پیش‌نمایش آرشیوی پورتال رسمی و بازبینی وب ثبت شده و بازبینی نهایی در پورتال توصیه می‌شود.

بررسی و راستی‌آزمایی: 2026-10-12 · inbr.ir (via archive.org)

چه چیزی را پوشش می‌دهد

بارهای حرارتی

محاسبهٔ بار گرمایش و سرمایش.

محاسبه
گرمایش

سیستم‌ها، تجهیزات و کنترل.

گرمایش
سرمایش

چیلر، هواساز و سیستم‌های سرمایش.

سرمایش
تهویه

تهویهٔ مکانیکی و کیفیت هوا.

تهویه
آب‌رسانی و لوله‌کشی

شبکه‌های آب مصرفی و لوله‌کشی تأسیسات.

لوله‌کشی
کنترل و انرژی

کنترل‌ها و بهینه‌سازی مصرف.

کنترل

ساختار استاندارد

سرفصل‌ها (سطح فهرست)
  • کلیاتدامنه، تعاریف و الزامات عمومی
  • بارهای حرارتیمحاسبهٔ بار ساختمان
  • گرمایشسیستم‌ها و تجهیزات
  • سرمایشسیستم‌ها و تجهیزات
  • تهویهالزامات تهویه
  • آب و لوله‌کشیشبکه‌های مرتبط
  • کنترلسیستم‌های کنترل و ایمنی
چند نکتهٔ ساختاری
  • مبحث ۱۴ مکمل مبحث ۱۹ (صرفه‌جویی انرژی) است؛ هم‌راستایی در طراحی لازم است.
  • برای تأسیسات بهداشتی، مبحث ۱۶ جداگانه اعمال می‌شود.
  • PDF رسمی از پورتال دفتر مقررات ملی رایگان است.

کاربردها و صنایع

ساختمان‌ها

مسکونی، اداری و تجاری.

  • مسکونی
  • اداری
  • هتل
بیمارستانی و خاص

تأسیسات درمانی و آزمایشگاهی.

  • بیمارستان
  • آزمایشگاه
  • کلینیک
صنعتی

تأسیسات کارگاهی و صنعتی سبک.

  • کارگاه
  • انبار
  • سوله

مشاغل مرتبط

این فهرست از راهنمای مشاغل نماتک می‌آید؛ مشاغلی که در کار روزمره با مبحث ۱۴ سر و کار دارند.

مسیر یادگیری مبحث ۱۴

مسیر آشنایی — پنج قدم
۰۱بارها

محاسبهٔ بار حرارتی ساختمان.

شروع
۰۲انتخاب سیستم

گرمایش/سرمایش و تجهیزات.

طراحی
۰۳طراحی تفصیلی

کانال، لوله و کنترل.

طراحی
۰۴نظارت

کنترل اجرا مطابق مبحث.

اجرا
۰۵تحویل

متعادل‌سازی و مستندات.

تحویل

تهیه و مطالعه

مسیر رسمی تهیه
صفحهٔ رسمی مقررات ملی ایرانinbr.ir/?page_id=5825
دانلود رایگان رسمی از پورتال دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان (inbr.ir).

«مبحث ۱۴» متنی دارای حق نشر است؛ این صفحه صرفاً «راهنمای شناخت» است (دامنه، ساختار، کاربرد و مسیر تهیه) و جایگزین متن استاندارد نیست. برای استناد مهندسی، نسخهٔ رسمی را تهیه کنید.

آیا مبحث ۱۴ برای شماست؟

برای شما مناسب است اگر…
  • مهندس مکانیک/ناظر تأسیسات در ایران هستی.
  • طراح موتورخانه/HVAC ساختمان هستی.
  • متقاضی آزمون‌های نظام مهندسی مکانیک هستی.
بیشتر بررسی کنید اگر…
  • پروژه‌ات خارج از ایران و با ASHRAE است.
  • کارت تأسیسات بهداشتی است (مبحث ۱۶).
  • کارت صنعتی سنگین است (استانداردهای فرآیندی).
جایگاه در مقررات ایران
معیارمبحث ۱۴هم‌خانواده‌ها
دامنهتأسیسات مکانیکی ساختمانمبحث ۱۶ (بهداشتی) · مبحث ۱۹ (انرژی)
مرجعیتقانونی در ایراننظارت نظام مهندسی
قیمترایگان (پورتال رسمی)—

پرسش‌های متداول دربارهٔ مبحث ۱۴

با ASHRAE چه نسبتی دارد؟
مبحث ۱۴ اصول بین‌المللی را بومی می‌کند؛ در پروژه‌های ایرانی مرجع قانونی است و ASHRAE مکمل فنی محسوب می‌شود.
نسخهٔ جاری کدام است؟
ویرایش سوم (۱۳۹۶) با اصلاحیهٔ رسمی.
دانلود رایگان است؟
بله؛ از پورتال رسمی دفتر مقررات ملی.
برای آزمون نظام مهندسی کافی است؟
مبحث ۱۴ یکی از منابع اصلی است؛ مباحث ۱۶ و ۱۹ و منابع دیگر را هم ببین.

منابع این صفحه (بازدید 2026-10-12 · inbr.ir (via archive.org)): صفحهٔ رسمی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان — وزارت راه و شهرسازی و برنامه‌های رسمی مرتبط. این صفحه محتوای اورجینال است و متن استاندارد را بازنشر نمی‌کند.