شیمیدان
Chemistانجام تحلیلها یا آزمایشهای شیمیایی کیفی و کمی در آزمایشگاهها برای کنترل کیفیت یا کنترل فرایند، یا برای تدوین محصولات یا دانش جدید.
- کد SOC
- 19-2031.00
- کد ISCO
- 2113
- کد NOC
- 733
معرفی شغل شیمیدان
شیمیدان ترکیب، ساختار، ویژگیها و رفتار ماده را مطالعه میکند. شیمیدانان ماهیت واکنشهای شیمیایی و برهمکنش اتمها، مولکولها و دیگر مواد را بررسی میکنند. آنها از دانش خود برای طراحی و ساخت مواد، داروها و فناوریهای جدید بهره میگیرند. همچنین فرآیندهای تولید و آزمون محصولاتی مانند مواد غذایی، آرایشی و سوخت را توسعه و بهینه میکنند.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند شیمیدان تجزیهای، شیمیدان پژوهشی، شیمیدان کیفیت هوا، دانشمند آزمایشگاه شیمی (دانشمند لابراتوار شیمیایی) و شیمیدان قانونی هم دیده میشود.
یک روز کاری شیمیدان
شیمیدانان آزمایشهایی را برای بررسی ویژگیهای مواد و واکنشهای میان آنها طراحی و اجرا میکنند. برای گردآوری و تحلیل داده از روشها و تجهیزات گوناگونی از جمله طیفسنجی، کروماتوگرافی و الکتروشیمی استفاده میکنند.
شیمیدانان در توسعه محصولات و مواد جدید از جمله دارو، فرآوردههای آرایشی، پلاستیک و دستگاههای الکترونیکی مشارکت دارند. آنها محصولات و مواد موجود را بهبود میدهند یا نمونههای جدیدی میسازند که الزامات مشخص عملکردی و ایمنی را برآورده کند.
شیمیدانان فرآیندهای شیمیایی را در واحدهای صنعتی پایش میکنند و از عملکرد کارآمد و ایمن آنها اطمینان مییابند. نمونهها را تحلیل میکنند تا مشکلات احتمالی را شناسایی و اقدام اصلاحی پیشنهاد کنند.
شیمیدانان نظریههایی را برای تبیین رفتار مواد شیمیایی و واکنشهای آنها تدوین و آزمون میکنند. از مدلهای ریاضی و شبیهسازی رایانهای استفاده میکنند تا پیشبینی کنند مواد در شرایط مختلف چگونه با هم برهمکنش خواهند داشت.
شیمیدانان درباره یافتههای پژوهشی خود گزارش مینویسند که ممکن است در نشریات علمی منتشر یا در کنفرانسها ارائه شود. همچنین ممکن است یافتهها را به مدیریت، همکاران یا مشتریان ارائه دهند.
شیمیدانان اطمینان مییابند که همه رویهها و آزمایشهای آزمایشگاهی بهصورت ایمن و منطبق با مقررات و دستورالعملها انجام میشود. ممکن است مسئول نگهداری تجهیزات و سفارش اقلام مصرفی نیز باشند.
شیمیدانان اغلب در تیمهایی با دیگر دانشمندان از جمله زیستشناسان، فیزیکدانان و مهندسان کار میکنند. آنها برای حل مسائل پیچیده علمی و توسعه فناوریهای جدید همکاری میکنند.
برخی شیمیدانان در فضای دانشگاهی کار میکنند، دروس شیمی تدریس میکنند و دانشجویان را راهنمایی میکنند. ممکن است سرپرستی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران پسادکتری را نیز بر عهده بگیرند.
وظایف شغلی شیمیدان
- ارزیابی رویههای ایمنی آزمایشگاه برای حصول اطمینان از انطباق با استانداردها یا انجام بهبودها در صورت نیاز.
- انجام آزمونهای کنترل کیفیت.
- تحلیل ترکیبات آلی یا معدنی برای تعیین ویژگیهای شیمیایی یا فیزیکی، ترکیب، ساختار، روابط یا واکنشها، با استفاده از فنون کروماتوگرافی، طیفسنجی یا طیفنورسنجی.
- ایجاد تغییر در ترکیب مواد از راه اعمال گرما، نور، انرژی یا کاتالیزورهای شیمیایی برای تحلیل کمی یا کیفی.
- گردآوری و تحلیل اطلاعات آزمون برای تعیین کارایی عملیاتی فرایند یا تجهیزات یا عیبشناسی خرابیها.
- تهیه محلولهای آزمون، ترکیبات یا معرفها برای انجام آزمون توسط کارکنان آزمایشگاه.
- تدوین، بهبود یا سفارشیسازی محصولات، تجهیزات، فرمولها، فرایندها یا روشهای تحلیلی.
- نگارش مقالات یا گزارشهای فنی یا تهیه استانداردها و مشخصات فنی برای فرایندها، تأسیسات، محصولات یا آزمونها.
- نگهداری ابزارهای آزمایشگاهی برای حصول اطمینان از کارکرد درست و عیبیابی کردن خرابیها در صورت نیاز.
- مشورت با دانشمندان یا مهندسان برای انجام تحلیل پروژههای پژوهشی، تفسیر نتایج آزمون یا تدوین آزمونهای غیراستاندارد.
- هدایت، هماهنگ کردن یا راهنمایی کارکنان در رویههای آزمون برای تحلیل اجزا یا ویژگیهای فیزیکی مواد.
- خرید ملزومات آزمایشگاهی، مانند مواد شیمیایی، هنگامی که موجودی کم است یا به تاریخ انقضا نزدیک میشود.
فعالیتهای کاری شیمیدان
وارد کردن، پیادهسازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.
یافتن اصول، دلایل یا واقعیتهای زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا دادهها به بخشهای جداگانه.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
شناسایی اطلاعات از راه دستهبندی، برآورد، تشخیص تفاوتها و شباهتها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
گردآوری، کدگذاری، دستهبندی، محاسبه، جدولبندی، بازبینی یا راستیآزمایی اطلاعات و دادهها.
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
تخصصها و گرایشهای شیمیدان
این شیمیدانان ترکیب و ویژگیهای ماده را مطالعه میکنند و روشهایی برای تحلیل نمونهها توسعه میدهند. آنها در حوزههای گستردهای مانند سلامت، پزشکی قانونی و پایش محیطزیست کار میکنند.
شیمیدانان آلی مولکولهای کربنپایه از جمله مولکولهای موجود در موجودات زنده را مطالعه میکنند. آنها ترکیبات جدیدی را برای کاربرد در علم مواد، داروسازی و بسیاری حوزههای دیگر طراحی و سنتز میکنند.
شیمیدانان معدنی عناصر و ترکیبات آنها را بهجز ترکیبات کربنپایه مطالعه میکنند. آنها روی موضوعاتی مانند کاتالیز، ذخیرهسازی انرژی و علم مواد کار میکنند.
شیمیدانان فیزیک ویژگیهای بنیادی ماده و چگونگی رخ دادن واکنشهای شیمیایی را مطالعه میکنند. آنها از اصول فیزیک برای فهم پدیدههای شیمیایی و توسعه مواد و فناوریهای جدید استفاده میکنند.
زیستشیمیدانان فرآیندهای شیمیایی درون موجودات زنده را مطالعه میکنند. آنها ساختار و کارکرد پروتئینها، اسیدهای نوکلئیک و دیگر زیستمولکولها را بررسی میکنند و داروها و درمانهای جدید توسعه میدهند.
شیمیدانان مواد سنتز و ویژگیهای موادی مانند پلیمرها، فلزات و سرامیکها را مطالعه میکنند. آنها روی توسعه مواد جدید برای کاربردهای گستردهای مانند الکترونیک، ذخیرهسازی انرژی و پزشکی کار میکنند.
شیمیدانان محیطزیست اثر مواد شیمیایی بر محیطزیست را مطالعه میکنند و برای تدوین راهبردهای کاهش آلودگی و حفظ منابع طبیعی تلاش میکنند.
درآمد و حقوق شیمیدان
حقوق شیمیدان بهطور میانه ماهانه ۵۴ میلیون تومان است (میانگین ۵۷ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۴۲ تا ۶۹ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۴٫۹٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارتهای شیمیدان
دانش
- شیمی
- زبان انگلیسی
- ریاضیات
- تولید و فرآوری
- رایانه و الکترونیک
- مدیریت و اداره امور
- امور اداری
- فیزیک
- مهندسی و فناوری
- مکانیک
مهارتها
- علوم
- درک مطلب
- تفکر انتقادی
- سخن گفتن
- نوشتن
- ریاضیات
- شنیدن فعال
- یادگیری فعال
- حل مسائل پیچیده
- پایش
تواناییها
- بیان شفاهی
- درک شنیداری
- استدلال قیاسی
- استدلال استقرایی
- بینایی نزدیک
- استدلال ریاضی
- توانایی محاسبه عددی
- انعطاف در تشخیص الگوی پنهان
تناسب شخصیتی و سبک کاری شیمیدان
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱کاوشگرInvestigative
- ۲واقعگراRealistic
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: I-R-C
شیمیدانان شخصیت متمایزی دارند. آنها بیشتر افرادی کاوشگر هستند؛ یعنی اهل تعقل، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، عقلانی، تحلیلی و منطقیاند. برخی از آنها واقعگرا نیز هستند؛ یعنی مستقل، باثبات، پیگیر، بیتکلف، عملگرا و صرفهجو.
محیط و شرایط کار شیمیدان
محیط کار شیمیدان بسته به حوزه تخصص و صنعتی که در آن فعالیت میکند متفاوت است. شیمیدانان ممکن است در محیطهای گوناگونی از جمله آزمایشگاهها، واحدهای تولیدی، مؤسسات پژوهشی و دانشگاهها کار کنند. در بسیاری موارد بخشی از یک تیم هستند و با دیگر دانشمندان و تکنسینها برای اجرای آزمایش، تحلیل داده و توسعه محصولات یا فناوریهای جدید همکاری میکنند. کار آزمایشگاهی بخش رایجی از شغل شیمیدان است. در آزمایشگاه ممکن است آزمایشهایی برای سنتز و تحلیل ترکیبات جدید، آزمون ویژگیهای مواد یا بررسی واکنشهای شیمیایی انجام دهند. آنها از ابزارها و تجهیزات گوناگونی مانند طیفسنج، کروماتوگراف و میکروسکوپ استفاده میکنند. شیمیدانان ممکن است زمان قابلتوجهی را با مواد خطرناک کار کنند، بنابراین باید پروتکلهای ایمنی سختگیرانهای را برای حفظ ایمنی خود و همکارانشان رعایت کنند.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل شیمیدان
شرط نخست، کارشناسی شیمی یا رشتهای نزدیک به آن است. شیمی آلی، معدنی و فیزیک، در کنار ریاضیات، فیزیک، زیستشناسی و علوم رایانه، دانش پایه این حرفه را میسازد.
دارنده کارشناسی میتواند به عنوان کارشناس یا دستیار آزمایشگاه کار کند: کنترل کیفیت، آزمایش ترکیبات شیمیایی یا همکاری مستقیم با شیمیدانهای ارشد در پژوهش.
موقعیتهای بالاتر، بهویژه در پژوهش، کارشناسی ارشد یا دکتری میخواهد.
در مقاطع بالاتر میتوان در زمینههایی مانند بیوشیمی، شیمی هستهای یا شیمی جنایی تخصص گرفت؛ اما تخصص زودهنگام و بیش از اندازه، دامنه انتخاب شغلی را تنگ میکند.
- تجربه
- مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
- نمونهها
- بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.
دورههای فنی و حرفهای شیمیدان
مسئول آزمایشگاه شیمی دستگاهی دارویی
321330400060001شغلصنایع شیمیایی · سطح ۳ · کارشناسی · ۱۳۶ ساعت (۸۱ نظری + ۵۵ عملی)
سرفصلها (۱۶)
- ۱.توانایی اندازهگیری میزان آب موجود در نمونههای دارویی
- ۲.آشنایی با روشهای اندازهگیری آب نمونههای دارویی
- ۳.آشنایی با انواع سختی آب
- ۴.شناسایی روش استفاده از تکنوشته متناسب برای آنالیز هر نمونه
- ۵.آشنایی با اصول نصب، راهاندازی و تعویض قطعات دستگاهها
- ۶.توانایی آنالیز مواد با دستگاه TLC Scanner
- ۷.توانایی تحقیق و مطالعه تخصصی در آنالیزهای دستگاهی نمونهها
- ۸.شناسایی اصول برقراری ارتباط با مراکز تحقیقاتی و استفاده از منابع
- ۹.توانایی تشخیص نوع آنالیز متناسب جهت هر نمونه
- ۱۰.شناسایی اصول شناسایی کیفی و کمی هر نمونه
- ۱۱.روش استفاده از IR
- ۱۲.توانایی مراقبت از دستگاههای آنالیزهای نمونه
- ۱۳.توانایی آنالیز کیفی آب
- ۱۴.شناسایی اصول اندازهگیری انواع سختی آب
- ۱۵.شناسایی اصول روشهای اندازهگیری انواع جامدات موجود در آب
- ۱۶.توانایی آنالیز مواد توسط پتانسیومتر
نرمافزارهای کاربردی شیمیدان
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات شیمیدان
ابزارهای عمومیتر
۲۴ مورد از ۱۵۹ ابزار ثبتشده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل شیمیدان
کارهایی که AI دارد میگیرد
- مرور متون و تحلیل مسیرهای سنتز
- پردازش معمول دادههای تحلیلی
- بهینهسازی شرایط واکنش بر پایه دادههای غربالگری انبوه
- گردآوری استاندارد دادههای ایمنی و مقرراتی
کارهایی که دست انسان میماند
- طراحی آزمایش و ساختن فرضیه
- سنتز ترکیبهای نو
- تفسیر نتایج غیرمنتظره
- مشخصهیابی مواد که به قضاوت خبره نیاز دارد
- راهبرد ثبت اختراع و مقررات
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
استفاده از هوش مصنوعی مولد و ابزارهای یادگیری ماشین برای طراحی و غربال نامزدهای مولکولی با ویژگیهای مطلوب، پیش از ورود به سنتز آزمایشگاهی.
بهکارگیری ابزارهای محاسباتی برای پیشبینی رفتار مولکولها، مدلسازی سازوکار واکنشها و تحلیل مجموعهدادههای بزرگ شیمیایی.
کار با بسترهای خودکار سنتز و غربالگری که مجموعهدادههای بزرگی میسازند و تحلیل آنها هم به کمک هوش مصنوعی نیاز دارد و هم به تفسیر کارشناس.
سوالات متداول دربارهٔ شیمیدان
شیمیدان چه کاری انجام میدهد؟
حقوق شیمیدان چقدر است؟
برای شیمیدان شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
آیندهٔ شغلی شیمیدان چگونه است؟
آیا هوش مصنوعی جایگزین شیمیدانان میشود؟
هوش مصنوعی چگونه پژوهش شیمی و کشف دارو را تغییر میدهد؟
شیمیدانان در عصر هوش مصنوعی به چه مهارتهایی نیاز دارند؟
مشاغل و عناوین مرتبط با شیمیدان
