پرش به محتوای اصلی
نماتک
۰۲ساعت
۲۳دقیقه
۱۵ثانیه
Namatek logo

مهندس شیمی

Chemical Engineer

طراحی تجهیزات واحد صنعتی شیمیایی و ابداع فرایندهایی برای ساخت مواد شیمیایی و محصولاتی مانند بنزین، لاستیک مصنوعی، پلاستیک، شوینده، سیمان، کاغذ و خمیر کاغذ، با به‌کارگیری اصول و فناوری شیمی، فیزیک و مهندسی.

کد SOC
17-2041.00
کد ISCO
2145
کد NOC
661

معرفی شغل مهندس شیمی

مهندس شیمی اصول شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی و ریاضیات را برای طراحی، توسعه و بهینه‌سازی فرایندها و محصولاتی به کار می‌گیرد که با واکنش یا تبدیل شیمیایی سروکار دارند. این مهندسان در طیف گسترده‌ای از صنایع فعال‌اند؛ از تولید و انرژی گرفته تا دارو، صنایع غذایی و نوشیدنی و مهندسی محیط زیست. آن‌ها برای چالش‌های گوناگون راهکار نوآورانه پیدا می‌کنند: توسعه فرایندهای پایدار، افزایش بهره‌وری و تضمین ایمنی و کیفیت محصول.

این شغل در آگهی‌های استخدام با عنوان‌هایی مانند مهندس توسعه، دانشمند مهندسی، مهندس فرایند پالایشگاه، مهندس شیمی پژوهشی و مهندس جذب و جذب سطحی هم دیده می‌شود.

یک روز کاری مهندس شیمی

طراحی و بهینه‌سازی فرایند

مهندسان شیمی مسئول طراحی و بهینه‌سازی فرایندهای دخیل در تولید محصول‌اند. آن‌ها نتیجه مطلوب را تحلیل می‌کنند، امکان‌پذیری رویکردهای مختلف را می‌سنجند و نمودارهای جریان فرایند و مشخصات تجهیزات را تدوین می‌کنند. در طراحی و بهینه‌سازی فرایند، عواملی مانند ایمنی، بهره‌وری، صرفه اقتصادی و اثر زیست‌محیطی را در نظر می‌گیرند.

تحقیق و توسعه

مهندسان شیمی در فعالیت‌های تحقیق و توسعه مشارکت می‌کنند تا فرایندهای موجود را نوآورانه بهبود دهند یا فناوری‌های تازه بسازند. آن‌ها آزمایش اجرا می‌کنند، داده تحلیل می‌کنند و از ابزارهای مدل‌سازی و شبیه‌سازی رایانه‌ای برای درک رفتار واکنش‌ها و فرایندهای شیمیایی بهره می‌گیرند. مواد، کاتالیست‌ها و روش‌های تازه را بررسی می‌کنند تا کیفیت محصول بالاتر برود، بهره‌وری بیشتر شود و ضایعات کاهش یابد.

عیب‌یابی فرایند و حل مسئله

مهندسان شیمی حل‌کنندگان چیره‌دست مسئله‌اند. آن‌ها مشکلات پیش‌آمده در فرایندهای تولید مانند خرابی تجهیزات، ناکارآمدی تولید یا انحراف کیفیت محصول را بررسی و عیب‌یابی می‌کنند. ریشه مشکل را می‌یابند، راهکار پیشنهاد می‌دهند و اقدامات اصلاحی را اجرا می‌کنند تا عملیات روان و کارآمد بماند.

ایمنی و انطباق زیست‌محیطی

مهندسان شیمی مسئول تضمین ایمنی فرایندها، تجهیزات و کارکنان‌اند. آن‌ها خطرهای بالقوه را ارزیابی می‌کنند، تدابیر ایمنی طراحی می‌کنند و پروتکل‌هایی را برای پیشگیری از حادثه و حفاظت از کارکنان و محیط زیست به اجرا می‌گذارند. همچنین با توسعه فرایندهایی که تولید ضایعات را کم می‌کند، انتشار آلاینده را کاهش می‌دهد و پایداری را ترویج می‌کند، انطباق با مقررات زیست‌محیطی را تضمین می‌کنند.

کنترل فرایند و ابزار دقیق

مهندسان شیمی سامانه‌های کنترل فرایند و اتوماسیون را طراحی و پیاده‌سازی می‌کنند. آن‌ها راهبردهای کنترلی تدوین می‌کنند، ابزار دقیق و تجهیزات کنترلی را مشخص می‌کنند و سامانه‌های کنترلی می‌سازند تا متغیرهای فرایند در محدوده مطلوب بماند. برای بهینه‌سازی عملیات از فناوری‌هایی مانند سامانه‌های کنترل توزیع‌شده (DCS)، کنترلرهای منطقی برنامه‌پذیر (PLC) و الگوریتم‌های کنترل پیشرفته فرایند (APC) استفاده می‌کنند.

مدیریت پروژه

مهندسان شیمی اغلب مسئولیت‌های مدیریت پروژه را نیز بر عهده می‌گیرند و بر برنامه‌ریزی، اجرا و تکمیل پروژه‌ها نظارت می‌کنند. آن‌ها اهداف پروژه را تعیین می‌کنند، زمان‌بندی تدوین می‌کنند، بودجه را مدیریت می‌کنند و تیم‌های چندرشته‌ای را هماهنگ می‌کنند. مطمئن می‌شوند پروژه‌ها به‌موقع، در چارچوب بودجه و مطابق استانداردهای کیفیت و ایمنی تعیین‌شده تکمیل شود.

همکاری و ارتباطات

مهندسان شیمی با سایر مهندسان، دانشمندان، تکنسین‌ها و متخصصان رشته‌های گوناگون همکاری می‌کنند. آن‌ها در تیم‌های میان‌وظیفه‌ای کار می‌کنند، ارتباط مؤثر برقرار می‌کنند و دانش فنی را به اشتراک می‌گذارند. همچنین ممکن است با کارفرمایان، تأمین‌کنندگان و مراجع نظارتی وارد تعامل شوند تا الزامات پروژه را برطرف کنند، قرارداد مذاکره کنند و انطباق با استانداردهای صنعت را تضمین کنند.

بهبود مستمر و نوآوری

مهندسان شیمی پیوسته به دنبال فرصت‌هایی برای بهبود فرایندها، افزایش بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف منابع‌اند. آن‌ها آخرین پیشرفت‌های حوزه را دنبال می‌کنند، فناوری‌های نوظهور را بررسی می‌کنند و راهکارهای نوآورانه‌ای برای ارتقای بهره‌وری، پایداری و رقابت‌پذیری پیشنهاد می‌دهند.

وظایف شغلی مهندس شیمی

  • پایش و تحلیل داده‌های فرایندها و آزمایش‌ها.
  • انجام پژوهش برای تدوین فرایندهای جدید و بهبودیافته ساخت مواد شیمیایی.
  • انجام مطالعات آزمایشگاهی مراحل ساخت محصولات جدید و آزمون فرایندهای پیشنهادی در عملیات کوچک‌مقیاس، مانند یک واحد صنعتی آزمایشی.
  • انجام آزمون و پایش عملکرد فرایندها در سراسر مراحل تولید برای تعیین میزان کنترل بر متغیرهایی مانند دما، چگالی، وزن مخصوص و فشار.
  • تهیه برآورد هزینه‌های تولید و گزارش‌های پیشرفت تولید برای مدیریت.
  • ارزیابی تجهیزات و فرایندهای شیمیایی برای شناسایی راه‌های بهینه‌سازی عملکرد یا حصول اطمینان از انطباق با مقررات ایمنی و زیست‌محیطی.
  • عیب‌یابی کردن مشکلات فرایندهای ساخت مواد شیمیایی.
  • تعیین اثربخش‌ترین چیدمان عملیات مانند اختلاط، خردایش، انتقال حرارت، تقطیر و خشک کردن.
  • تدوین رویه‌های ایمنی برای به‌کارگیری توسط کارکنانی که با تجهیزات کار می‌کنند یا در نزدیکی واکنش‌های شیمیایی جاری فعالیت دارند.
  • طراحی و برنامه‌ریزی چیدمان تجهیزات.
  • تدوین فرایندهایی برای جداسازی اجزای مایعات یا گازها یا تولید جریان الکتریکی، با استفاده از فرایندهای شیمیایی کنترل‌شده.
  • طراحی سامانه‌های اندازه‌گیری و کنترل برای واحدهای صنعتی شیمیایی بر پایه داده‌های گردآوری‌شده در آزمایش‌های آزمایشگاهی و عملیات واحد صنعتی آزمایشی.

فعالیت‌های کاری مهندس شیمی

تصمیم‌گیری و حل مسئله

تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راه‌حل و حل مسئله.

کار با رایانه

استفاده از رایانه و سامانه‌های رایانه‌ای — سخت‌افزار و نرم‌افزار — برای برنامه‌نویسی، نوشتن نرم‌افزار، راه‌اندازی قابلیت‌ها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.

کسب اطلاعات

مشاهده، دریافت و به‌دست‌آوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.

تحلیل داده‌ها یا اطلاعات

یافتن اصول، دلایل یا واقعیت‌های زیربنایی اطلاعات، از راه تجزیهٔ اطلاعات یا داده‌ها به بخش‌های جداگانه.

ارتباط با سرپرستان، همکاران یا زیردستان

رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا به‌صورت حضوری.

پایش فرایندها، مواد یا محیط اطراف

پایش و بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده از مواد، رویدادها یا محیط، برای تشخیص یا ارزیابی مشکلات.

پردازش اطلاعات

گردآوری، کدگذاری، دسته‌بندی، محاسبه، جدول‌بندی، بازبینی یا راستی‌آزمایی اطلاعات و داده‌ها.

ارزیابی اطلاعات برای تعیین انطباق با استانداردها

استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.

شناسایی اشیا، اقدامات و رویدادها

شناسایی اطلاعات از راه دسته‌بندی، برآورد، تشخیص تفاوت‌ها و شباهت‌ها و رصد تغییر در شرایط یا رویدادها.

تفسیر معنای اطلاعات برای دیگران

تفسیر یا توضیح معنای اطلاعات و اینکه چطور می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

تخصص‌ها و گرایش‌های مهندس شیمی

۱مهندس زیست‌شیمی
Biochemical Engineers

مهندسان زیست‌شیمی اصول مهندسی شیمی را در حوزه زیست‌فناوری به کار می‌گیرند. آن‌ها روی توسعه و بهینه‌سازی فرایندهای تولید دارو، سوخت‌های زیستی، آنزیم‌ها و سایر فرآورده‌های زیستی کار می‌کنند. از سامانه‌های زیستی مانند سلول‌ها و ریزاندامگان برای انجام تبدیل‌های شیمیایی و ساخت فرایندهای زیستی پایدار استفاده می‌کنند.

۲مهندس محیط زیست
Environmental Engineers

مهندسان محیط زیست در مدیریت و کاهش اثر زیست‌محیطی فرایندهای شیمیایی و عملیات صنعتی تخصص دارند. آن‌ها راهبردهایی برای کمینه‌کردن آلودگی، کاهش تولید ضایعات و ترویج پایداری تدوین می‌کنند. روی تصفیه فاضلاب، کنترل آلودگی هوا و انطباق زیست‌محیطی کار می‌کنند تا فرایندها با مقررات زیست‌محیطی هم‌راستا بماند.

۳مهندس فرایند
Process Engineers

مهندسان فرایند بر طراحی، توسعه و بهینه‌سازی فرایندهای تولید تمرکز دارند. آن‌ها روی افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه و تضمین تولید ایمن و قابل‌اتکای مواد شیمیایی، سوخت، دارو و سایر محصولات کار می‌کنند. داده تحلیل می‌کنند، نمودار جریان فرایند تدوین می‌کنند و راهبردهای کنترل فرایند را پیاده می‌کنند.

۴مهندس طراحی کارخانه
Plant Design Engineers

مهندسان طراحی کارخانه مسئول طراحی و نظارت بر ساخت کارخانه‌ها و تأسیسات شیمیایی‌اند. آن‌ها چیدمان کارخانه را تدوین می‌کنند، تجهیزات و مواد را مشخص می‌کنند و اطمینان می‌یابند که طراحی با استانداردهای ایمنی، مقرراتی و زیست‌محیطی سازگار است. برای به نتیجه رساندن طرح کارخانه با سایر مهندسان، معماران و پیمانکاران همکاری می‌کنند.

۵مهندس انرژی
Energy Engineers

مهندسان انرژی بر مصرف و تولید کارآمد انرژی در فرایندها و صنایع شیمیایی تمرکز دارند. آن‌ها روی بهبود بازده انرژی، اجرای اقدامات صرفه‌جویی و توسعه راهکارهای انرژی پایدار کار می‌کنند. ممکن است در پروژه‌های مرتبط با انرژی تجدیدپذیر، مدیریت انرژی و بهینه‌سازی فرایند در صنایع پرمصرف انرژی فعال باشند.

۶مهندس پلیمر
Polymer Engineers

مهندسان پلیمر در طراحی و توسعه پلیمرها تخصص دارند؛ مولکول‌های بزرگی که از واحدهای تکرارشونده ساخته می‌شوند. آن‌ها روی سنتز پلیمرهایی با خواص مشخص مانند استحکام، انعطاف‌پذیری یا پایداری حرارتی کار می‌کنند. ممکن است در تولید پلاستیک، الیاف، پوشش‌ها، چسب‌ها و سایر مواد پلیمری نقش داشته باشند.

۷مهندس مواد
Materials Engineers

مهندسان مواد بر خواص، ترکیب و رفتار موادی تمرکز دارند که در فرایندها و صنایع شیمیایی به کار می‌روند. آن‌ها روی انتخاب و طراحی موادی کار می‌کنند که در برابر شرایط سخت دوام بیاورند، در برابر خوردگی مقاوم باشند یا عملکرد را بهتر کنند. همچنین ممکن است در شناسایی مشخصات مواد، آزمون و تحلیل شکست نقش داشته باشند.

۸مهندس صنایع غذایی و دارویی
Food and Pharmaceutical Engineers

مهندسان صنایع غذایی و دارویی روی توسعه فرایندها و محصولات در صنایع غذایی و دارویی کار می‌کنند. آن‌ها ایمنی، کیفیت و پایداری فرآورده‌های غذایی و داروها را تضمین می‌کنند. ممکن است در تدوین فرمولاسیون، بهینه‌سازی فرایند و انطباق با الزامات مقرراتی نقش داشته باشند.

درآمد و حقوق مهندس شیمی

حقوق مهندس شیمی به‌طور میانه ماهانه ۴۱ میلیون تومان است (میانگین ۴۴ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۳۳ تا ۵۱ میلیون تومان می‌گیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۲٫۶٪ رشد پیش‌بینی می‌شود.

میانهٔ حقوق ماهانه
۴۱ میلیون تومان/ ماه
میانگین ۴۴ میلیون
صدک ۱۰ ۲۶ میلیونصدک ۹۰ ۶۲ میلیون
صدک ۲۵ ۳۳ میلیونصدک ۷۵ ۵۱ میلیون
نیمهٔ میانی بازار (صدک ۲۵ تا ۷۵)میانه
پیش‌بینی ۱۰ ساله۲٫۶٪

دانش و مهارت‌های مهندس شیمی

دانش

  • مهندسی و فناوری
  • شیمی
  • ریاضیات
  • طراحی
  • فیزیک
  • تولید و فرآوری
  • زبان انگلیسی
  • رایانه و الکترونیک
  • مکانیک
  • مدیریت و اداره امور

مهارت‌ها

  • علوم
  • تفکر انتقادی
  • درک مطلب
  • حل مسائل پیچیده
  • یادگیری فعال
  • قضاوت و تصمیم‌گیری
  • تحلیل سامانه‌ها
  • ارزیابی سامانه‌ها
  • ریاضیات
  • تحلیل عملیات

توانایی‌ها

  • درک شنیداری
  • درک نوشتاری
  • استدلال قیاسی
  • انعطاف در دسته‌بندی
  • استدلال ریاضی
  • بینایی نزدیک
  • توانایی محاسبه عددی
  • انعطاف در تشخیص الگوی پنهان

تناسب شخصیتی و سبک کاری مهندس شیمی

شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپ‌های شخصیتی نزدیک‌اند:

  1. ۱واقع‌گراRealistic
  2. ۲کاوشگرInvestigative
  3. ۳قاعده‌مندConventional

کد هالند این شغل: R-I-C

مهندسان شیمی شخصیت متمایزی دارند. آن‌ها معمولاً افرادی کاوشگر هستند؛ یعنی اهل اندیشه، درون‌نگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، خردگرا، تحلیلی و منطقی‌اند. برخی از آن‌ها واقع‌گرا نیز هستند؛ یعنی مستقل، باثبات، پیگیر، بی‌ریا، عمل‌گرا و صرفه‌جو.

توجه به جزئیات۸۹٪
احتیاط۸۷٪
قابل اتکا بودن۸۶٪
نوآوری۸۱٪
کنجکاوی فکری۷۹٪
پیشرفت‌گرایی۷۱٪
درستکاری۷۰٪

محیط و شرایط کار مهندس شیمی

محیط کار مهندس شیمی می‌تواند پویا و متنوع باشد و بسته به نقش و صنعت، شکل‌های مختلفی بگیرد. یکی از محیط‌های رایج، کارخانه‌های تولیدی است؛ جایی که مهندس شیمی نقشی کلیدی در نظارت و بهینه‌سازی فرایندهای تولید دارد. در این محیط‌ها او در کنار تکنسین‌ها و اپراتورها کار می‌کند، تجهیزات را پایش می‌کند، از عملکرد روان فرایندهای واحد اطمینان می‌یابد و کیفیت و ایمنی محصول را حفظ می‌کند. کارخانه‌های تولیدی می‌توانند مجتمع‌های بزرگ‌مقیاس با تجهیزات تخصصی و پروتکل‌های ایمنی سختگیرانه باشند. مهندسان شیمی بخش قابل‌توجهی از وقت خود را نیز در محیط اداری می‌گذرانند؛ جایی که به تحلیل داده، مدل‌سازی فرایند و شبیه‌سازی می‌پردازند. آن‌ها از نرم‌افزارها و ابزارهای محاسباتی تخصصی برای تحلیل و بهینه‌سازی فرایندها، طراحی تجهیزات و تهیه مستندات مهندسی استفاده می‌کنند. در دفتر با همکاران همکاری می‌کنند، گزارش می‌نویسند و با کارفرمایان یا ذی‌نفعان در ارتباط‌اند. این بخش از کار به آن‌ها امکان می‌دهد در برنامه‌ریزی پروژه و فعالیت‌های تحقیق و توسعه مشارکت کنند.

ارتباط و تعامل· با چه کسانی و چگونه
رایانامه
تقریباً همیشه
گفت‌وگوی حضوری با افراد و در قالب تیم
تقریباً همیشه
مسئولیت سلامت و ایمنی سایر کارکنان
زیاد
شرایط فیزیکی· کجا و در چه محیطی
فضای سرپوشیده با شرایط محیطی کنترل‌شده
تقریباً همیشه
صرف زمان در حالت نشسته
زیاد
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی متعارف مانند کفش ایمنی، عینک، دستکش، محافظ شنوایی، کلاه ایمنی یا جلیقه نجات
زیاد
فضای سرپوشیده بدون کنترل شرایط محیطی
متوسط
مواجهه با شرایط خطرناک
متوسط
مواجهه با صدا و سطوح نویز آزاردهنده یا حواس‌پرت‌کننده
متوسط
استقلال و مسئولیت· چقدر تصمیم با خودتان است
آزادی عمل در تصمیم‌گیری
زیاد

تحصیلات و مسیر ورود به شغل مهندس شیمی

تحصیلات شاغلان فعلی
کارشناسی۹۱٫۳٪ از شاغلان
گواهی‌نامهٔ پس از کارشناسی۴٫۴٪ از شاغلان
گواهی‌نامهٔ پس از کارشناسی ارشد۴٫۴٪ از شاغلان
کمتر از دیپلم۰٫۰٪ از شاغلان
مسیر ورود و ارتقا
کارشناسی مهندسی شیمی

ورود به این حرفه دست‌کم کارشناسی مهندسی شیمی می‌خواهد؛ دوره‌ای فشرده در ریاضیات، فیزیک، شیمی و بیوشیمی.

مجوز حرفه‌ای

کار مستقل و امضای مسئولیت فنی در بسیاری از کشورها به مجوز حرفه‌ای مهندسی نیاز دارد که پس از فارغ‌التحصیلی و با آزمون گرفته می‌شود.

کار و تخصص

مهندس شیمی در واحدهای فرآیندی، پژوهش و توسعه یا کنترل کیفیت کار را آغاز می‌کند و به‌تدریج در یک زمینه — مهندسی بیوشیمی، زیست‌فناوری، پلیمر، مواد یا محیط زیست — تخصص می‌گیرد.

تحصیلات تکمیلی

کارشناسی ارشد یا دکتری مسیر معمول کسانی است که دنبال کار پژوهشی، تخصص عمیق‌تر یا موقعیت‌های بالاتر می‌روند.

منطقه شغلی چهار: آمادگی قابل توجهی مورد نیاز است
تجربه
مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
تحصیلات
اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
آموزش
کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
نمونه‌ها
بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.

دوره‌های فنی و حرفه‌ای مهندس شیمی

  • اپراتور ساخت سل پیل سوختی اکسید جامد

    214540070050001شغل

    فناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · ۳۰۹ ساعت (۱۶۳ نظری + ۱۴۶ عملی)

    سرفصل‌ها (۷)
    • ۱.ساخت لایه آندی با استفاده از دستگاه ریخته‌گری نواری
    • ۲.ساخت لایه آندی با استفاده از دستگاه پرس تک محوره
    • ۳.ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد با استفاده از دستگاه اسپری
    • ۴.ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد با استفاده از دستگاه اسکرین پرینت
    • ۵.توانایی نگهداری لایه ساخته شده
    • ۶.آنالیز لایه تهیه شده با استفاده از XRD و SEM و روش چهار نقطه‌ای
    • ۷.تحلیل آنالیزهای انجام شده بر روی، بهبود و اصلاح روش ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد
  • اپراتور ساخت لایه کاتد و الکترولیت پیل سوختی

    214540070060001شغل

    فناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · ۲۲۸ ساعت (۱۳۶ نظری + ۹۲ عملی)

    سرفصل‌ها (۷)
    • ۱.ساخت لایه آندی با استفاده از دستگاه ریخته‌گری نواری
    • ۲.ساخت لایه آندی با استفاده از دستگاه پرس تک محوره
    • ۳.ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد با استفاده از دستگاه اسپری
    • ۴.ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد با استفاده از دستگاه اسکرین پرینت
    • ۵.نگهداری لایه ساخته شده
    • ۶.آنالیز لایه تهیه شده با استفاده از XRD و SEM و روش چهار نقطه‌ای
    • ۷.تحلیل آنالیزهای انجام شده بر روی، بهبود و اصلاح روش ساخت لایه‌های الکترولیت و کاتد
  • سرپرست واحد ساخت و مونتاژ استک پیل سوختی

    214540070070001شغل

    فناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · ۴۲۱ ساعت (۱۷۳ نظری + ۲۴۸ عملی)

    سرفصل‌ها (۴)
    • ۱.بررسی و تحلیل و ارائه راهکار برای حل مشکلات احتمالی حین فرایند ساخت
    • ۲.انجام کلیه امور مربوط به ساخت و اعمال لایه آندی
    • ۳.انجام تست کنترل کیفی آب‌بندی
    • ۴.انجام امور مونتاژ استک
  • طراح سیستم های تولید گاز سنتز از زیست توده

    214540070080001شغل

    فناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · کارشناسی · ۲۱۷ ساعت (۹۷ نظری + ۱۲۰ عملی)

    سرفصل‌ها (۹)
    • ۱.تعیین مراحل و زمان انجام کار
    • ۲.بازرسی و کنترل درستی انجام کار
    • ۳.محاسبات پدیده‌های انتقال (حرارت جرم و سیالات) در سیستم‌های گازی‌ساز
    • ۴.طراحی و انتخاب تجهیزات انواع رآکتورهای گازی‌ساز
    • ۵.بررسی عملکرد رآکتورهای گازی‌ساز و تعیین شرایط بهینه کارکرد عملیاتی رآکتورها
    • ۶.طراحی خطوط لوله (Piping)
    • ۷.انتخاب جنس مواد به کار رفته در تجهیزات گازی‌ساز
    • ۸.کنترل فرآیند و انتخاب ابزارها و تجهیزات کنترل و ایمنی
    • ۹.استفاده از استانداردها (مکانیکی و محیط زیستی) در طراحی رآکتورهای گازی‌ساز
  • طراح سیستم های هاضم تولید بیوگاز

    214540070100001شغل

    فناوری انرژی های نو و تجدید پذیر · سطح ۴ · کارشناسی · ۳۱۹ ساعت (۱۱۴ نظری + ۲۰۵ عملی)

    سرفصل‌ها (۱۵)
    • ۱.طراحی سیستم پالایش بیوگاز
    • ۲.طراحی سیستم تخلیه مواد هضم شده از راکتور
    • ۳.طراحی سیستم آبگیری و پالایش مواد هضم شده
    • ۴.طراحی سیستم جمع‌آوری و بازگردش شیرابه
    • ۵.کار با نرم‌افزار طراحی راکتور (Aspen Plus, Reactor Lab)
    • ۶.طراحی سیستم HSE
    • ۷.دسته‌بندی فرآیندهای شیمیایی و بیولوژیکی تولید بیوگاز در سیستم‌های هضم بی‌هوازی
    • ۸.انتخاب فرآیند مناسب با توجه به منبع زیست توده
    • ۹.طراحی راکتور تولید بیوگاز
    • ۱۰.طراحی سیستم اختلاط مواد درون راکتور
    • ۱۱.کنترل شرایط واکنش
    • ۱۲.طراحی سیستم گرمایش هاضم
    • ۱۳.طراحی سیستم جمع‌آوری و ذخیره بیوگاز
    • ۱۴.تشریح هاضم و اجزای مختلف هاضم بی‌هوازی
    • ۱۵.طراحی سیستم دریافت و تغذیه مواد خام
  • ارزیابی انطباق با قانون ریچ

    214540260070031شایستگی

    پلیمر · سطح ۴ · کاردانی · ۱۰۰ ساعت (۳۰ نظری + ۷۰ عملی)

    سرفصل‌ها (۷)
    • ۱.بررسی اصول اولیه قانون ریچ
    • ۲.بررسی خطرات مواد شیمیایی و اصول HSE
    • ۳.آنالیز آزمایشگاهی مواد و محصولات
    • ۴.ارزیابی ریچ در خط تولید
    • ۵.ارزیابی ریچ در محصول نهایی
    • ۶.ممیزی بر اساس ISO 11011
    • ۷.ارزیابی ریچ در مواد اولیه

نرم‌افزارهای کاربردی مهندس شیمی

AP
Absorption process simulation software
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
AF
Applied Flow Technology AFT Arrow
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
AF
Applied Flow Technology AFT Fathom
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
AA
AspenTech aspenONE
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CC
Cerebro CerebroMix
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CS
ChemicaLogic SteamTab
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CS
Chempute Software SuperPro Designer
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CS
Chempute Software VisiMix
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
ابزارهای عمومی‌تر
CC
Chemstations CHEMCAD
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CS
Control Station ENGINEER
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
EI
EPCON International CHEMPRO Engineering Suite
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
EI
EPCON International SiNET
نرم‌افزار تحلیلی یا علمی
CS
Chempute Software EstPro
نرم‌افزار تحلیل مالی
GF
GE Fanuc Proficy Machine Edition
نرم‌افزار کنترل صنعتی

ابزارها و تجهیزات مهندس شیمی

راکتورهای کاتالیستی
آنالایزرهای احتراق کاتالیستی
تجهیزات اسکن کروماتوگرافی
اسکنرهای کروماتوگرافی
سیستم‌های تقطیر
واحدهای تقطیر مضاعف
جاذب‌های گاز
آنالایزرهای گاز با جذب شیمیایی
تبخیرکننده‌های آزمایشگاهی
فیلترپرس‌های صفحه‌ای
تجهیزات اولترافیلتراسیون
تجهیزات اختلاط پودر
مخلوط‌کن‌های آزمایشگاهی
خشک‌کن‌های لجن
تجهیزات آبگیری
طیف‌سنج‌های آنالیز سطح
طیف سنج ها
سیستم‌های جابه‌جایی ویال
سیستم‌های رباتیک یا خودکار جابه‌جایی مایعات
همزن رومیزی
مخلوط‌کن‌های آزمایشگاهی
سیستم‌های فیلتراسیون
تجهیزات یا لوازم جانبی فیلتراسیون آزمایشگاهی
ابزارهای عمومی‌تر
خشک‌کن‌های انجمادی
فریزدرایرها یا لیوفیلایزرها
ستون‌های تقطیر
لوله‌کشی‌ها یا ستون‌ها یا اتصالات تقطیر
مخازن اختلاط
مخازن فرایند
اسکرابرهای تر
همزن‌ها
مخلوط‌کن‌های آزمایشگاهی
میکروسکوپ‌های نیروی اتمی
میکروسکوپ های کاوشگر روبشی
مبدل های حرارتی
مبدل‌های حرارتی
سانتریفیوژ رومیزی
سانتریفیوژهای رومیزی
پمپ‌های خلأ
طیف‌سنج‌های جرمی
کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر PLC
میکروکنترلرها
عینک‌های ایمنی گاگل
عینک ایمنی

۲۴ مورد از ۲۶ ابزار ثبت‌شده برای این شغل

تأثیر هوش مصنوعی بر شغل مهندس شیمی

۴۰ریسک وظیفه‌ای

کارهایی که AI دارد می‌گیرد

  • شبیه‌سازی و مدل‌سازی فرایند
  • بهینه‌سازی سینتیک واکنش
  • محاسبات انتقال حرارت و جرم
  • تحلیل مقدماتی تعیین اندازه تجهیزات
  • مرور متون و اختراع‌های ثبت‌شده
۶۸مزیت انسانی

کارهایی که دست انسان می‌ماند

  • ایمنی فرایند و تحلیل خطر
  • داوری درباره افزایش مقیاس و طراحی کارخانه
  • عیب‌یابی فرایند
  • راهبرد انطباق با مقررات
  • ابداع فرایندهای نو
  • راه‌اندازی و راه‌اندازی آزمایشی واحد

مهارت‌هایی که از حالا ارزش یادگیری دارند

شبیه‌سازی فرایند با کمک هوش مصنوعیAI-Enhanced Process Simulation

سامانه‌هایی مانند Aspen Plus که با ماژول‌های یادگیری ماشین تقویت شده‌اند، بررسی پیکربندی‌های فرایند و پیش‌بینی عملکرد را سریع‌تر می‌کنند؛ اما مهندس باید خروجی‌ها را با اصول ترمودینامیک بسنجد.

تحلیل نگهداری پیش‌بینانه و فرایندPredictive Maintenance and Process Analytics

به‌کارگیری مدل‌های هوش مصنوعی روی داده‌های حسگرهای واحد برای پیش‌بینی خرابی تجهیزات و بهینه‌سازی بهره‌برداری در لحظه، به شایستگی استانداردی برای مهندس شیمی در واحدهای در حال کار تبدیل شده است.

سوالات متداول دربارهٔ مهندس شیمی

مهندس شیمی چه کاری انجام می‌دهد؟
طراحی تجهیزات واحد صنعتی شیمیایی و ابداع فرایندهایی برای ساخت مواد شیمیایی و محصولاتی مانند بنزین، لاستیک مصنوعی، پلاستیک، شوینده، سیمان، کاغذ و خمیر کاغذ، با به‌کارگیری اصول و فناوری شیمی، فیزیک و مهندسی. از وظایف روزمرهٔ این شغل: پایش و تحلیل داده‌های فرایندها و آزمایش‌ها؛ انجام پژوهش برای تدوین فرایندهای جدید و بهبودیافته ساخت مواد شیمیایی؛ انجام مطالعات آزمایشگاهی مراحل ساخت محصولات جدید و آزمون فرایندهای پیشنهادی در عملیات کوچک‌مقیاس، مانند یک واحد صنعتی آزمایشی.
حقوق مهندس شیمی چقدر است؟
حقوق مهندس شیمی به‌طور میانه ماهانه ۴۱ میلیون تومان است؛ ده درصد کم‌درآمدترین‌ها کمتر از ۲۶ میلیون تومان و ده درصد پردرآمدترین‌ها بیش از ۶۲ میلیون تومان می‌گیرند. درآمد مهندس شیمی در عمل به شهر، سابقه، مدرک و کارفرما بستگی دارد و معمولاً با سابقه و تخصص رشد می‌کند.
برای مهندس شیمی شدن چه تحصیلاتی لازم است؟
رایج‌ترین مدرک ورود به این شغل «کارشناسی» است که ۹۱٫۳٪ از شاغلان آن را دارند. جزئیات مسیر ورود، تجربه و آموزش لازم در بخش «تحصیلات و مسیر ورود» همین صفحه آمده است.
آیندهٔ شغلی مهندس شیمی چگونه است؟
پیش‌بینی می‌شود اشتغال مهندس شیمی در ده سال آینده ۲٫۶٪ رشد داشته باشد. برآورد ریسک جایگزینی این شغل با هوش مصنوعی ۴۰ از ۱۰۰ است؛ بخش «تأثیر هوش مصنوعی» می‌گوید کدام وظایف بیشتر در معرض تغییرند و چه مهارت‌هایی ارزش یادگیری دارند.
آیا هوش مصنوعی جایگزین مهندسان شیمی می‌شود؟
در نقش‌های طراحی و ایمنی خیر. هوش مصنوعی سرعت شبیه‌سازی و بهینه‌سازی فرایند را دگرگون کرده است، اما قضاوت درباره مقیاس‌پذیری، تحلیل ایمنی فرایند و پاسخگویی در قبال عملیات خطرناک به تخصص مهندسی نیاز دارد؛ تخصصی که خروجی شبیه‌سازی باید در برابر آن سنجیده شود، نه جایگزین آن.
هوش مصنوعی چگونه مهندسی شیمی را تغییر می‌دهد؟
شبیه‌سازی فرایند و نگهداری پیش‌بینانه. ابزارهای شبیه‌سازی تقویت‌شده با هوش مصنوعی پیکربندی‌های فرایندی را سریع‌تر بررسی می‌کنند و خرابی تجهیزات را از روی داده‌های عملیاتی پیش‌بینی می‌کنند. مهندسان این ابزارها را هدایت می‌کنند، خروجی‌شان را می‌سنجند و قضاوت تخصصی‌ای را به کار می‌بندند که یافته‌ها را قابل‌اجرا می‌کند.
پررشدترین حوزه‌ها برای مهندسان شیمی کدام‌اند؟
گذار انرژی — مواد باتری، تولید هیدروژن، جذب کربن و مواد شیمیایی پایدار — پررشدترین بخش است. تولید زیست‌داروها و مواد شیمیایی خاص نیز در حال گسترش است. همه این‌ها به مهندسانی نیاز دارند که با هوش مصنوعی آشنا باشند و بتوانند مبانی مهندسی شیمی را روی شیمی‌های تازه پیاده کنند.