فیلمنامه‌نویس

کار از یک ایده شخصی یا یک سفارش شروع می‌شود. نویسنده جهان داستان را می‌کاود، پرونده‌های خبری، خاطرات، مکان‌ها و آدم‌های واقعی را بررسی می‌کند و برای درست درآمدن جزئیات شغلی یا تاریخی با افراد مطلع گفت‌وگو می‌کند. حاصل این مرحله یک لاگ‌لاین کوتاه، خلاصه‌ای از قصه و پرونده‌ای از شخصیت‌هاست که بعداً پایه ساختار می‌شود.

پیش از نوشتن یک خط دیالوگ، نویسنده استخوان‌بندی قصه را می‌چیند: نقطه شروع، گره اصلی، نقاط عطف، نقطه اوج و پایان‌بندی. بسیاری این کار را با کارت‌بندی صحنه‌ها روی دیوار یا در یک جدول انجام می‌دهند تا ببینند هر صحنه دقیقاً چه چیزی به قصه اضافه می‌کند. صحنه‌ای که کارکرد روشنی ندارد، همین‌جا حذف می‌شود، نه در تدوین.

مرحله‌ای که متن واقعاً نوشته می‌شود: توضیح صحنه به زمان حال و کوتاه، لحن هر شخصیت متفاوت از دیگری، و دیالوگی که زیرمتن داشته باشد و همه چیز را مستقیم نگوید. نویسنده باتجربه در این مرحله سرعت را بر کمال‌گرایی ترجیح می‌دهد، چون می‌داند نسخه اول قرار نیست نسخه نهایی باشد و جای اصلاح در بازنویسی است.

بخش اصلی این شغل بازنویسی است. نویسنده نظرهای تهیه‌کننده، کارگردان و گاهی بازیگر اصلی را می‌گیرد، آن‌ها را از هم جدا می‌کند و تصمیم می‌گیرد کدام نظر مشکل واقعی متن را نشان می‌دهد و کدام فقط سلیقه است. یک فیلمنامه ممکن است پیش از رسیدن به نسخه تولید، چندین نسخه کامل را پشت سر بگذارد.

نویسنده باید بتواند قصه‌اش را در چند دقیقه برای تهیه‌کننده یا پلتفرم تعریف کند. جلسه‌های ارائه، مذاکره بر سر قرارداد و شرایط واگذاری حق، و توضیح دادن اینکه چرا این قصه همین حالا مخاطب دارد، بخشی جدانشدنی از کار است. بسیاری از پروژه‌ها نه به دلیل ضعف متن، بلکه به دلیل ارائه ضعیف زمین می‌مانند.

فیلمنامه در خلأ نوشته نمی‌شود: تعداد لوکیشن‌ها، سکانس‌های شبانه، جلوه‌های ویژه و تعداد بازیگران مستقیماً روی بودجه اثر می‌گذارند و نویسنده باید بداند کجا می‌تواند خرج بتراشد و کجا نه. در ایران گرفتن پروانه ساخت و بازبینی متن هم مرحله‌ای واقعی است که گاهی به اصلاح یک صحنه یا دیالوگ می‌انجامد.