تکنسین آزمایشگاه شیمی
Chemical Laboratory Technicianانجام آزمایشهای شیمیایی و فیزیکی آزمایشگاهی برای کمک به دانشمندان در تحلیلهای کیفی و کمی مواد جامد، مایع و گازی، بهمنظور پژوهش و توسعه محصولات یا فرایندهای جدید، کنترل کیفیت، نگهداری استانداردهای زیستمحیطی و سایر کارهای مرتبط با کاربرد تجربی، نظری یا عملی شیمی و علوم وابسته.
- کد SOC
- 19-4031.00
- کد ISCO
- 3111
- کد NOC
- 737
اطلاعات سریع شغل تکنسین آزمایشگاه شیمی
معرفی شغل تکنسین آزمایشگاه شیمی
کاردان شیمی در آزمایشگاهها و محیطهای صنعتی کار میکند و آزمایشها، تستها و تحلیلهای مرتبط با مواد و فرآیندهای شیمیایی را انجام میدهد. این کاردانان با انجام طیف گستردهای از وظایف، از جمله آمادهسازی و برپایی آزمایشها، نمونهبرداری و کار با ابزارها و تجهیزات مختلف آزمایشگاهی، از شیمیدانان و دیگر دانشمندان پشتیبانی میکنند. کاردانان شیمی میتوانند در صنایع گوناگون از جمله داروسازی، تولید، تحقیق و توسعه و علوم محیطی فعالیت کنند و به گسترش دانش علمی و توسعه محصولات و فرآیندهای تازه کمک کنند.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند تکنسین شیمی، تحلیلگر آزمایشگاه (تحلیلگر لابراتوار)، تکنسین آزمایشگاه تجزیه (تکنسین لابراتوار تجزیهای)، آزمونگر آزمایشگاه (آزمونگر لابراتوار) و تحلیلگر آمادهسازی آلی (تحلیلگر تهیه نمونه آلی) هم دیده میشود.
یک روز کاری تکنسین آزمایشگاه شیمی
آمادهسازی و برپایی آزمایشهای آزمایشگاهی بر اساس دستورالعمل شیمیدانان یا دانشمندان. این کار شامل اندازهگیری و ترکیب مواد شیمیایی، کالیبراسیون ابزارها و اطمینان از سالم بودن تجهیزات است.
برداشت نمونه از آزمایشها یا فرآیندهای تولید برای تحلیل. اجرای آزمونهای روتین و تخصصی با تکنیکها و ابزارهای گوناگون آزمایشگاهی برای تحلیل ترکیب و خواص مواد.
ثبت دقیق دادههای حاصل از آزمایشها، آزمونها و تحلیلها. تحلیل و تفسیر دادهها و شناسایی روندها یا ناهنجاریها. جمعبندی یافتهها در قالب گزارش یا ارائه برای بررسی بیشتر.
کار با ابزارها و تجهیزات آزمایشگاهی مانند طیفسنج، دستگاه کروماتوگرافی و تجهیزات تیتراسیون و نگهداری آنها. انجام نگهداری دورهای و عیبیابی مشکلات برای اطمینان از عملکرد درست.
مشارکت در فرآیندهای کنترل کیفیت با پایش و ارزیابی کیفیت مواد اولیه، محصولات میانی و کالای نهایی. شناسایی انحراف از استانداردهای کیفی و گزارش یافتهها به ذینفعان مربوط.
پایبندی به پروتکلها و دستورالعملهای سختگیرانه ایمنی برای حفظ محیط کاری ایمن. جابهجایی و دفع مواد شیمیایی مطابق مقررات ایمنی و بهترین رویهها.
نگهداری سوابق دقیق از آزمایشها، رویهها و نتایج. تهیه گزارشهای روشن و فشرده که روشها، نتایج و هرگونه انحراف از نتایج مورد انتظار را مستند کند.
همکاری با دانشمندان، پژوهشگران و دیگر اعضای تیم برای بحث درباره طراحی آزمایشها، به اشتراک گذاشتن یافتهها و کمک به اهداف کلی پروژههای پژوهشی یا تولیدی.
وظایف شغلی تکنسین آزمایشگاه شیمی
- تدوین یا اجرای برنامههای نمونهبرداری و تحلیل برای نگهداری استانداردهای کیفیت مواد اولیه، واسطههای شیمیایی یا محصولات.
- پایش کیفیت محصول برای حصول اطمینان از انطباق با استانداردها و مشخصات فنی.
- انجام آزمونهای آزمایشگاهی شیمیایی یا فیزیکی برای کمک به دانشمندان در انجام تحلیلهای کیفی یا کمی مواد جامد، مایع یا گازی.
- برپاسازی و انجام آزمایشها، آزمونها و تحلیلهای شیمیایی، با استفاده از فنونی مانند کروماتوگرافی، طیفسنجی، فنون جداسازی فیزیکی یا شیمیایی، یا میکروسکوپی.
- گردآوری و تفسیر نتایج آزمونها و تحلیلها.
- نگهداری، تمیز کردن یا استریل کردن ابزارها یا تجهیزات آزمایشگاهی.
- تهیه محلولهای شیمیایی برای محصولات یا فرایندها، بر پایه فرمولهای استانداردشده، یا ایجاد فرمولهای آزمایشی.
- نگارش گزارشهای فنی یا تهیه گراف یا نمودار برای مستند کردن نتایج آزمایشی.
- ارائه پشتیبانی یا کمک فنی به شیمیدانان یا مهندسان.
- آموزش دادن کارکنان جدید در موضوعهایی مانند کار درست با تجهیزات آزمایشگاهی.
- فراهم کردن و نگهداری محیط کاری ایمن از راه شرکت در برنامهها، کمیتهها یا تیمهای ایمنی و انجام ممیزیهای ایمنی آزمایشگاه یا واحد صنعتی.
- سفارش و انبارگردانی مواد برای نگهداری ملزومات.
فعالیتهای کاری تکنسین آزمایشگاه شیمی
وارد کردن، پیادهسازی، ثبت، ذخیره یا نگهداری اطلاعات به شکل نوشتاری یا الکترونیکی و مغناطیسی.
گردآوری، کدگذاری، دستهبندی، محاسبه، جدولبندی، بازبینی یا راستیآزمایی اطلاعات و دادهها.
پایش و بررسی اطلاعات بهدستآمده از مواد، رویدادها یا محیط، برای تشخیص یا ارزیابی مشکلات.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
بازرسی تجهیزات، سازهها یا مواد برای یافتن علت خطاها یا دیگر مشکلات و نقصها.
تدوین هدفها و برنامههای مشخص برای اولویتبندی، سازماندهی و به انجام رساندن کار.
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
استفاده از رایانه و سامانههای رایانهای — سختافزار و نرمافزار — برای برنامهنویسی، نوشتن نرمافزار، راهاندازی قابلیتها، ورود داده یا پردازش اطلاعات.
استفاده از اطلاعات مرتبط و قضاوت شخصی برای تعیین اینکه آیا رویدادها یا فرایندها با قوانین، مقررات یا استانداردها مطابقت دارند.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
تخصصها و گرایشهای تکنسین آزمایشگاه شیمی
در تحلیل مواد و تعیین ترکیب آنها با تکنیکها و ابزارهای گوناگون آزمایشگاهی تخصص دارد. ممکن است در کنترل کیفیت، پایش زیستمحیطی یا محیطهای پژوهشی کار کند.
تمرکز او بر اطمینان از انطباق محصولات با استانداردهای کیفی از راه بازرسی، آزمون و تحلیل است. کاردانان کنترل کیفیت ممکن است در صنایع تولیدی، داروسازی یا سایر صنایع برای حفظ یکنواختی محصول فعالیت کنند.
فرآیندهای تولید شیمیایی را پایش و کنترل میکند تا کارایی، یکنواختی و رعایت استانداردهای ایمنی تضمین شود. ممکن است در کارخانههای تولید مواد شیمیایی، پالایشگاهها یا دیگر واحدهای تولیدی کار کند.
در کار با ابزارها و تجهیزات آزمایشگاهی مورد استفاده در تحلیل شیمیایی و نگهداری آنها تخصص دارد. کالیبره بودن ابزارها را تضمین میکند، مشکلات را عیبیابی میکند و نگهداری دورهای را انجام میدهد.
در صنعت داروسازی کار میکند و در توسعه، آزمون و تولید فرآوردههای دارویی مشارکت دارد. ممکن است در کنترل کیفیت، فرمولاسیون یا پژوهش مرتبط با توسعه دارو درگیر باشد.
بر تولید و آزمون پلیمرها و پلاستیکها تمرکز دارد. ممکن است در صنایع تولید محصولات پلاستیکی کار کند، آزمونهای کنترل کیفیت را انجام دهد و یکنواختی محصول را تضمین کند.
در صنعت غذا و نوشیدنی فعالیت میکند و آزمونهای کنترل کیفیت را روی مواد اولیه و محصولات نهایی انجام میدهد. ممکن است انطباق با استانداردهای قانونی را تضمین کند و در توسعه محصولات غذایی جدید نقش داشته باشد.
با تحلیل شواهد شیمیایی به تحقیقات جنایی کمک میکند. ممکن است در آزمایشگاههای جنایی کار کند و در شناسایی مواد، انجام تحلیلهای سمشناسی و ارائه شهادت کارشناسی در دادرسیها نقش داشته باشد.
درآمد و حقوق تکنسین آزمایشگاه شیمی
حقوق تکنسین آزمایشگاه شیمی بهطور میانه ماهانه ۳۸ میلیون تومان است (میانگین ۴۱ میلیون). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۳۰ تا ۴۹ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۳٫۷٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارتهای تکنسین آزمایشگاه شیمی
دانش
- شیمی
- زبان انگلیسی
- ریاضیات
- رایانه و الکترونیک
- تولید و فرآوری
- امور اداری
- آموزش و تربیت
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- مهندسی و فناوری
- مکانیک
مهارتها
- علوم
- درک مطلب
- تفکر انتقادی
- نوشتن
- شنیدن فعال
- پایش
- سخن گفتن
- یادگیری فعال
- پایش عملیات
- تحلیل کنترل کیفیت
تواناییها
- درک نوشتاری
- بینایی نزدیک
- بیان نوشتاری
- حساسیت به مسئله
- استدلال استقرایی
- وضوح گفتار
- تشخیص گفتار
- مهارت انگشتان
تناسب شخصیتی و سبک کاری تکنسین آزمایشگاه شیمی
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱کاوشگرInvestigative
- ۲واقعگراRealistic
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: I-R-C
کاردانان شیمی شخصیت متمایزی دارند. آنها بیشتر افرادی کاوشگرند؛ یعنی اهل تفکر، دروننگر و پرسشگرند. کنجکاو، روشمند، خردگرا، تحلیلی و منطقیاند. برخی از آنها واقعگرا هم هستند؛ یعنی مستقل، باثبات، پیگیر، صادق، عملگرا و صرفهجو.
محیط و شرایط کار تکنسین آزمایشگاه شیمی
محیط کار کاردان شیمی بسته به صنعتی که در آن مشغول است متفاوت میشود. بسیاری از کاردانان شیمی در محیطهای آزمایشگاهی کار میکنند؛ در مؤسسات پژوهشی، کارخانههای تولیدی یا آزمایشگاههای کنترل کیفیت. در این محیطها بخش زیادی از وقت آنها صرف اجرای آزمایش، تحلیل نمونهها و کار با تجهیزات تخصصی آزمایشگاهی میشود. آزمایشگاه به ابزارهایی مانند طیفسنج، دستگاه کروماتوگرافی و تجهیزات تیتراسیون مجهز است و کاردانان مسئول نگهداری و کالیبراسیون این ابزارها هستند تا نتایج دقیق به دست آید. کاردانان شیمی در صنایع تولیدی ممکن است در واحدهای تولید نیز کار کنند و فرآیندهای شیمیایی را پایش و کنترل کنند. در این شرایط، محیط کار میتواند شامل حضور در سالن تولید، نظارت بر راکتورها و اطمینان از انطباق فرآیندهای تولید با استانداردهای ایمنی و کیفیت باشد. افزون بر این، برخی کاردانان شیمی، بهویژه آنها که در نقشهای زیستمحیطی فعالاند، بخشی از زمان خود را در میدان و برای نمونهبرداری از هوا، آب یا خاک صرف میکنند.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل تکنسین آزمایشگاه شیمی
بیشتر کارفرمایان کاردانی علوم کاربردی یا کارشناسی در یکی از علوم پایه مانند شیمی یا زیستشناسی میخواهند.
بسیاری از دانشکدهها دوره کارآموزی و برنامههای کارِ همراه با تحصیل دارند که تجربه آزمایشگاهی را پیش از فارغالتحصیلی فراهم میکند.
کار از آمادهسازی نمونه، انجام آزمونها و ثبت نتایج زیر نظر شیمیدان آغاز میشود و مهارت با کار روزمره با دستگاهها به دست میآید.
- تجربه
- مهارت، دانش یا تجربه قبلی مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک برقکار باید سه یا چهار سال کار آموزی یا چندین سال آموزش حرفه ای را گذرانده باشد، و اغلب باید یک آزمون صدور مجوز را پشت سر گذاشته باشد تا بتواند این کار را انجام دهد.
- تحصیلات
- اکثر مشاغل در این منطقه نیاز به آموزش در مدارس حرفه ای، تجربه مرتبط در حین کار، یا مدرک کاردانی دارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به یک یا دو سال آموزش شامل تجربه در حین کار و آموزش غیررسمی با کارگران با تجربه نیاز دارند. یک برنامه کارآموزی شناخته شده ممکن است با این مشاغل مرتبط باشد.
- نمونهها
- این مشاغل معمولاً شامل استفاده از مهارت های ارتباطی و سازمانی برای هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران برای دستیابی به اهداف است. به عنوان مثال می توان به مدیران تولید برق آبی، راهنمای سفر، برق، تکنسین کشاورزی، آرایشگر، خبرنگاران دادگاه و دستیاران پزشکی اشاره کرد.
دورههای فنی و حرفهای تکنسین آزمایشگاه شیمی
آزمایشگر آزمایشگاه فیزیک سیمان
311130290010002شغلساختمان · سطح ۳ · کاردانی · ۱۱۵ ساعت (۲۹ نظری + ۸۶ عملی)
سرفصلها (۶)
- ۱.بررسی مواد اولیه ساخت سیمانها و تاثیرگذاری میزان هر یک از آنها
- ۲.کار با تکنولوژیهای بهرهوری انرژیهای فسیلی
- ۳.بررسی و کنترل استانداردهای تولید سیمانها براساس ASTM-EN-ISIRI-BS
- ۴.کار با دستگاهها و تجهیزات آزمایشگاه و کالیبراسیون تجهیزات
- ۵.انجام آزمایشات طبق استانداردها
- ۶.تجزیه و تحلیل نتایج آزمایشات فیزیک سیمان و نحوه ارجاع به خطوط تولید
انجام آزمایشگاه کارگاهی بتن
311130290020012شایستگیساختمان · سطح ۳ · دیپلم · ۴۰ ساعت (۱۴ نظری + ۲۶ عملی)
سرفصلها (۷)
- ۱.انجام اختلاط و ساخت بتن
- ۲.اندازهگیری اسلامپ بتن هیدرولیکی
- ۳.نمونهگیری از بتن تازه و نگهداری از نمونه تر و خشک
- ۴.انجام روش استاندارد برای اندازهگیری جرم حجمی و وزن مخصوص
- ۵.انجام آزمایش استاندارد برای تعیین دمای بتن
- ۶.انجام روش استاندارد برای تعیین حباب هوا به روش فشاری و حجمی
- ۷.انجام روش استاندارد برای تعیین مقاومت فشاری
آزمایشگر آزمایشگاه مکانیک خاک
311130290030002شغلساختمان · سطح ۳ · کاردانی · ۱۵۶ ساعت (۳۰ نظری + ۱۲۶ عملی)
سرفصلها (۴)
- ۱.آزمایش مکانیک خاک
- ۲.سرویس و نگهداری وسایل آزمایشگاه مکانیک خاک
- ۳.انجام عملیات صحرایی و کارگاهی
- ۴.گزارشنویسی
آزمایش تعیین تقلبات روغن زیتون
311130680040011شایستگیصنایع غذایی · سطح ۳ · کارشناسی · ۴۹ ساعت (۲۲ نظری + ۲۷ عملی)
سرفصلها (۳)
- ۱.تعیین خصوصیات فیزیکی روغن زیتون
- ۲.تعیین خصوصیات شیمیایی
- ۳.تعیین خصوصیات ارگانولپتیکی
آزمایش تعیین تقلبات شیر
311130680100011شایستگیصنایع غذایی · سطح ۳ · کاردانی · ۹۰ ساعت (۲۲ نظری + ۳۵ عملی + ۱۳ کارورزی + ۲۰ پروژه)
سرفصلها (۹)
- ۱.راه اندازی PCR
- ۲.تفسیر نتایج، تعیین اشکالات و تصمیم گیری برای حل مشکلات
- ۳.آزمون رشد باسیلوس استئاروترموفیلوس در شیر و یا فاقد آنتی بیوتیک
- ۴.فرآوری و استخراج DNA
- ۵.آماده سازی واکنشگرهای خالص برای PCR
- ۶.دست یابی به پایگاه اطلاعاتی بانک ژن DNA (NCBI و NIH) برای استخراج توالی نوکلئوتیدی مورد نظر
- ۷.آماده سازی نمونه غذایی
- ۸.آماده سازی واکنشگرهای خالص جهت استخراج DNA از سلولهای سوماتیک شیر
- ۹.تعیین قطعات DNA حاصل از PCR (زمان واقعی Real Time PCR) با استفاده از کاوشگرهای هیبریداسیون
آزمایش تعیین تقلبات چای به روش بیوتکنولوژیکی
311130680100021شایستگیصنایع غذایی · سطح ۳ · کاردانی · ۵۴ ساعت (۱۹ نظری + ۳۵ عملی)
سرفصلها (۸)
- ۱.تعیین قطعات DNA حاصل از PCR (زمان واقعی Real Time PCR) با استفاده از کاوشگرهای هیبریداسیون
- ۲.دست یابی به پایگاه اطلاعاتی بانک ژن DNA (NCBI و NIH) برای استخراج توالی نوکلئوتیدی مورد نظر
- ۳.راه اندازی PCR
- ۴.آماده سازی نمونه چای
- ۵.آماده سازی واکنشگرهای خالص جهت استخراج DNA از نمونه چای
- ۶.فرآوری و استخراج DNA
- ۷.آماده سازی واکنشگرهای خالص برای PCR
- ۸.تفسیر نتایج، تشخیص اشکالات و تصمیم گیری برای حل مشکلات
متصدی تولید نانو ذرات نقره و طلا به روش شیمی تر
311130950050001شغلفناوری نانو · سطح ۳ · کاردانی · ۱۳۶ ساعت (۳۵ نظری + ۱۰۱ عملی)
سرفصلها (۴)
- ۱.آمادهسازی محلولهای با غلظت معین
- ۲.سنتز نانوذرات نقره به روش شیمی تر
- ۳.سنتز نانوذرات طلا به روش شیمی تر
- ۴.شناسایی نانو ذرات نقره و طلا
تکنسین آزمایشگاه شیمی دارو سازی
321330400060031شایستگیصنایع شیمیایی · سطح ۳ · کاردانی · ۹۷ ساعت (۳۱ نظری + ۶۶ عملی)
سرفصلها (۱۲)
- ۱.تعیین حجم محلولهای شیمیایی
- ۲.تقطیر محلولهای شیمیایی و آزمایشگاهی
- ۳.آسیاب و الک کردن مواد شیمیایی و انجام تیتراسیون و خنثیسازی محلولها
- ۴.خشک کردن رسوب و تبخیر و اندازهگیری رطوبت
- ۵.نمونهبرداری و نمونهگیری از مواد شیمیایی
- ۶.تهیه محلولهای شیمیایی با غلظتهای درصدی مختلف و محلولهای شیمیایی استاندارد
- ۷.توزین مواد شیمیایی
- ۸.بایگانی اسناد، انبارداری و ارتباط با سایر قسمتها
- ۹.ثبت نتایج و گزارشات آزمایشگاه
- ۱۰.آنالیز با گراویمتری و pHمتری محلولهای شیمیایی آزمایشگاه
- ۱۱.تعیین نقطه ذوب و نقطه جوش مواد شیمیایی
- ۱۲.صاف کردن محلولهای شیمیایی با فیلتراسیون و سانتریفوژ
نرمافزارهای کاربردی تکنسین آزمایشگاه شیمی
ابزارهای عمومیتر
ابزارها و تجهیزات تکنسین آزمایشگاه شیمی
ابزارهای عمومیتر
۲۴ مورد از ۱۸۸ ابزار ثبتشده برای این شغل
تأثیر هوش مصنوعی بر شغل تکنسین آزمایشگاه شیمی
کارهایی که AI دارد میگیرد
- تحلیل روزمره نمونهها
- ثبت دادهها
- تفسیر طیفها
- تولید گزارش
- نگهداری سوابق کالیبراسیون
- تیتراسیونهای استاندارد
کارهایی که دست انسان میماند
- آمادهسازی دستی نمونهها
- عیبیابی دستگاهها
- مشاهده واکنشهای نو
- الزام به رعایت دستورالعملهای ایمنی
- نگهداری تجهیزات
- همکاری با آزمایشگاه
مهارتهایی که از حالا ارزش یادگیری دارند
یاد گرفتن کار با رباتهای انتقال مایعات، نمونهبردارهای خودکار و سکوهای یکپارچه مدیریت اطلاعات آزمایشگاه و عیبیابی آنها در گردشکارهای پرحجم.
بهکارگیری Python و pandas برای پردازش خروجی دستگاهها، راستیآزمایی پیشبینیهای هوش مصنوعی و ساخت خطوط تحلیل تکرارپذیر برای دادههای شیمیایی.
ابزارهای یادگیری ماشین را برای بهینهسازی شرایط واکنش، پیشبینی بازده و تسریع اعتبارسنجی روش در گردشکارهای تحلیلی به کار بگیرید.
شناخت پایگاههای داده مولکولی، رابطههای ساختار-فعالیت و ابزارهای محاسباتی که پشتیبان پژوهش و کنترل کیفیت در شیمی امروزند.









