کارشناس آموزش
Training Specialistکارشناس آموزش چرخه آموزش را در دانشگاه، مرکز آموزشی یا واحد آموزش یک سازمان اجرا و پشتیبانی میکند: از ثبتنام و انتخاب واحد و برنامهریزی کلاس و امتحان تا نگهداری سوابق تحصیلی و صدور مدرک. او آییننامه آموزشی را در موارد جاری و استثنا اعمال میکند و میان فراگیر، مدرس و مدیریت نقش هماهنگکننده دارد.
- کد SOC
- NM-916
- کد ISCO
- 2356، 2424
معرفی شغل
کارشناس آموزش کسی است که چرخه آموزش را از لحظه ثبتنام تا صدور مدرک اداره میکند. او سرفصلها و تقویم آموزشی را به برنامه کلاسی و امتحانی تبدیل میکند، پرونده تحصیلی هر فراگیر را در سامانه نگه میدارد، آییننامه آموزشی را اجرا میکند و میان دانشجو، استاد و مدیریت گروه پل میزند. همین نقش در سازمانها به شکل نیازسنجی، اجرای دوره و سنجش اثربخشی آموزش کارکنان دیده میشود.
این شغل در آگهیهای استخدام با عنوانهایی مانند کارشناس امور آموزشی، کارشناس آموزش دانشگاه، مسئول آموزش، کارشناس آموزش و توسعه و کارشناس آموزش سازمانی هم دیده میشود.
یک روز کاری
در آغاز هر نیمسال، کارشناس آموزش گروههای درسی را در سامانه تعریف میکند، ظرفیت و پیشنیاز هر درس را میبندد و بازه انتخاب واحد را باز و بسته میکند. در روزهای شلوغ ثبتنام بیشتر وقت او صرف رفع تداخل برنامه، افزایش ظرفیت کلاسهای پرتقاضا و بررسی درخواستهای حذف و اضافه میشود.
چیدن برنامه هفتگی کاری است که باید همزمان استاد، کلاس، آزمایشگاه و ورودیهای مختلف را راضی کند. کارشناس آموزش برنامه را طوری میبندد که درسهای یک ورودی با هم تداخل نداشته باشند، سپس تقویم امتحانات، فهرست مراقبان و چیدمان صندلیها را آماده میکند و در روز آزمون پاسخگوی هر اتفاق پیشبینینشده است.
هر نمره، مرخصی تحصیلی، درس معادلسازیشده و ترم مهمانی باید در پرونده ثبت شود تا ریزنمرات درست از کار دربیاید. کارشناس آموزش فرم فراغت از تحصیل و تسویهحساب را بررسی میکند، واحدهای گذرانده را با چارت رشته تطبیق میدهد و پرونده را برای صدور گواهی موقت و دانشنامه به مرحله بعد میفرستد.
آییننامه آموزشی متنی ثابت است که هر ترم با دهها وضعیت غیرمتعارف روبهرو میشود: مشروطی پیاپی، پایان سنوات، غیبت در امتحان یا درخواست بازگشت به تحصیل. کارشناس آموزش پرونده را مستند میکند، آن را به شورای آموزشی یا کمیسیون موارد خاص میبرد و رأی صادرشده را در سامانه و در پرونده فراگیر اعمال میکند.
بخش زیادی از کار پشت سامانههایی مانند گلستان، سما یا همآوا میگذرد. کارشناس آموزش دادهها را وارد و اصلاح میکند، از آنها گزارش آمار فراگیر، ظرفیت کلاس، بار تدریس مدرس و نرخ قبولی میگیرد و همین گزارشها را برای پاسخ به نهاد بالادستی، ارزیابی درونی یا تصمیم گروه آموزشی آماده میکند.
میز کارشناس آموزش شلوغترین باجه دانشکده یا واحد آموزش است. او به پرسش فراگیر درباره وضعیت درس و مدرک پاسخ میدهد، از مدرس میخواهد نمره را در مهلت مقرر قطعی کند، حضور و غیاب و تشکیل نشدن کلاسها را پیگیری میکند و اطلاعیهها را زودتر از مهلت منتشر میکند.
وظایف شغلی کارشناس آموزش
- ثبتنام فراگیران و تشکیل و بهروزرسانی پرونده تحصیلی آنان در سامانه آموزشی.
- تعریف گروههای درسی هر نیمسال همراه با ظرفیت، پیشنیاز و مدرس هر درس.
- تنظیم برنامه هفتگی کلاسها با هماهنگی گروه آموزشی و رفع تداخل ساعت و فضا.
- باز و بسته کردن بازه انتخاب واحد و بررسی درخواستهای حذف و اضافه و حذف اضطراری.
- تنظیم تقویم امتحانات و هماهنگی حوزه، مراقب و برگه آزمون.
- پیگیری ثبت و قطعیسازی نمرات توسط مدرسان در مهلت تعیینشده.
- ثبت مرخصی تحصیلی، ترم مهمانی، انتقال، تغییر رشته و معادلسازی واحد در سوابق.
- بررسی وضعیت فراغت از تحصیل و تطبیق واحدهای گذرانده با چارت رشته.
- اعمال آییننامه آموزشی در موارد مشروطی، پایان سنوات و غیبت در امتحان.
- تهیه و ارسال پرونده به شورای آموزشی و کمیسیون موارد خاص و اجرای رأی صادرشده.
- پاسخگویی حضوری، تلفنی و سامانهای به پرسشهای آموزشی فراگیران و مدرسان.
- تهیه گزارشهای آماری از تعداد فراگیر، بار تدریس، ظرفیت کلاس و نرخ قبولی برای مدیریت.
- انتشار اطلاعیههای آموزشی و اعلام مهلتها پیش از سررسید در سامانه و کانالهای اطلاعرسانی.
- نیازسنجی آموزشی واحدها و تدوین تقویم و بودجه دورهها در واحدهای آموزش سازمانی.
- هماهنگی برگزاری دوره شامل انتخاب مدرس، فضا، تجهیزات و ثبتنام شرکتکنندگان.
فعالیتهای کاری
رساندن اطلاعات به سرپرستان، همکاران و زیردستان از راه تلفن، نوشتار، ایمیل یا بهصورت حضوری.
شناسایی نیازهای آموزشی دیگران، تدوین برنامهها یا کلاسهای آموزشی رسمی و تدریس و آموزش دادن به آنان.
ایجاد رابطهٔ کاری سازنده و همکارانه با دیگران و حفظ آن در گذر زمان.
بهروز نگه داشتن دانش فنی خود و بهکارگیری دانش تازه در کار.
شناسایی نیازهای رشد دیگران و مربیگری، راهنمایی یا کمک به آنان برای بهبود دانش و مهارتشان.
مشاهده، دریافت و بهدستآوردن اطلاعات از همهٔ منابع مرتبط.
ارائهٔ راهنمایی و مشاورهٔ تخصصی به مدیریت یا گروههای دیگر در موضوعهای فنی، سامانهای یا فرایندی.
تفسیر یا توضیح معنای اطلاعات و اینکه چطور میتوان از آنها استفاده کرد.
تحلیل اطلاعات و ارزیابی نتایج برای انتخاب بهترین راهحل و حل مسئله.
تعیین هدفهای بلندمدت و مشخص کردن راهبردها و اقدامهای لازم برای رسیدن به آنها.
تخصصها
این تخصص روی اداره روزمره آموزش یک دانشکده یا گروه متمرکز است: تعریف دروس ترم، برنامه هفتگی، پیگیری نمره و رسیدگی به وضعیت تحصیلی هر ورودی. کارشناس آموزش دانشکده باید چارت رشتهها، پیشنیازها و سنوات مجاز را از بر باشد، چون بیشتر پرسشها همان لحظه و پشت میز پاسخ داده میشود.
کارشناس دانشآموختگان پرونده فراغت از تحصیل را میبندد: تطبیق نهایی واحدها، بررسی بدهی و تسویهحساب، وضعیت نظام وظیفه و صدور گواهی موقت و دانشنامه. تأیید مدرک برای کارفرما، سفارت یا مراکز ارزشیابی هم از همین میز میگذرد، بنابراین دقت در نام، تاریخ و معدل اهمیتی حقوقی دارد.
این تخصص روی اجرای بیخطای آزمون تمرکز دارد: تقویم امتحانات، تکثیر و حفاظت از سؤال، چیدمان حوزه، آموزش مراقبان و ثبت تخلف. کارشناس آزمون سپس نتایج را کنترل میکند، اعتراضها را به مدرس میرساند و شاخصهایی مانند میانگین و پراکندگی نمره را برای بازنگری سطح دشواری گزارش میدهد.
در شرکتها کارشناس آموزش نیاز آموزشی هر واحد را از ارزیابی عملکرد و شرح شغل بیرون میکشد، تقویم و بودجه دورهها را میبندد، مدرس یا مؤسسه مجری را انتخاب میکند و شناسنامه آموزشی کارکنان را نگه میدارد. سنجش اثربخشی بر پایه مدل کرکپاتریک و الزامات استاندارد ایزو ۱۰۰۱۵ بخش جداییناپذیر کار است.
کارشناس آموزش الکترونیکی کلاس و آزمون را روی سامانه یادگیری برپا میکند: ساخت درس در مودل، برگزاری جلسه در ادوبی کانکت یا بیگبلوباتن، بارگذاری محتوا و ضبطها و استخراج گزارش حضور و پیشرفت. پشتیبانی لحظهای فراگیر و مدرس در زمان کلاس و آزمون، سنگینترین بخش این تخصص است.
درآمد و اشتغال کارشناس آموزش
میانهٔ حقوق ماهانهٔ کارشناس آموزش ۴۰ میلیون تومان است (میانگین ۴۴ میلیون، ساعتی ۲۳۳ هزار تومان). نیمهٔ میانی شاغلان بین ۲۹ تا ۵۵ میلیون تومان میگیرند و اشتغال این شغل تا ۱۰ سال آینده ۱۰٫۸٪ رشد پیشبینی میشود.
دانش و مهارتهای کارشناس آموزش
دانش
- آموزش و تربیت
- خدمات مشتری و خدمات شخصی
- زبان انگلیسی
- کارگزینی و منابع انسانی
- مدیریت و اداره امور
- روانشناسی
- ارتباطات و رسانه
- رایانه و الکترونیک
- امور اداری
- جامعهشناسی و انسانشناسی
مهارتها
- سخن گفتن
- آموزش دادن
- راهبردهای یادگیری
- شنیدن فعال
- درک اجتماعی
- نوشتن
- پایش
- درک مطلب
- تفکر انتقادی
- قضاوت و تصمیمگیری
تواناییها
- بیان شفاهی
- وضوح گفتار
- درک شنیداری
- تشخیص گفتار
- روانی ایدهپردازی
- استدلال قیاسی
- بینایی نزدیک
- بینایی دور
تناسب شخصیتی و سبک کاری
شاغلان این شغل بیش از همه به این تیپهای شخصیتی نزدیکاند:
- ۱اجتماعیSocial
- ۲کاوشگرInvestigative
- ۳قاعدهمندConventional
کد هالند این شغل: S-I-C
این کار به آدم منظم و دقیق مینشیند؛ کسی که با جزئیات و مهلتها راحت است و از پیگیری مکرر اداری خسته نمیشود. در کنار نظم، خوشبرخوردی و آرامش در برابر مراجع نگران اهمیت دارد، چون بخش بزرگی از کار توضیح دادن قاعدهای است که مخاطب دوستش ندارد.
محیط و شرایط کار
بیشتر کار در اتاق آموزش دانشکده یا واحد آموزش سازمان، پشت میز و سامانه انجام میشود؛ با رفتوآمد مداوم به کلاسها، حوزه امتحان و دفتر گروه در روزهای اوج ترم.
ساعات اداری و تماموقت است، اما بازه ثبتنام، هفته امتحانات و فصل دانشآموختگی اضافهکاری و کار در روزهای تعطیل میآورد.
تحصیلات و مسیر ورود به شغل کارشناس آموزش
کارفرمایان معمولاً کارشناسی در علوم تربیتی، مدیریت آموزشی، مدیریت یا رشتهای متناسب با حوزه فعالیت مرکز میخواهند. تسلط عملی به آفیس، بهویژه اکسل، و تایپ سریع فارسی در عمل شرط ورود است.
ورود معمولاً با نقشهایی مانند متصدی ثبتنام یا کارشناس پشتیبانی آموزش انجام میشود. در همین دوره باید کار با سامانه آموزشی مرکز و متن آییننامه آموزشی را یاد گرفت؛ این دو، ابزار اصلی کار در تمام سالهای بعد است.
پس از یکی دو سال، کارشناس معمولاً روی یک حوزه متمرکز میشود: امتحانات، دانشآموختگان، آموزش الکترونیکی یا آموزش سازمانی. گواهینامههای نیازسنجی و اثربخشی آموزش یا مدیریت سامانه یادگیری در همین مرحله ارزش دارند.
کارشناس باتجربه مسئول یک واحد آموزشی میشود: تقسیم کار میان چند همکار، پاسخ به مکاتبات نهادهای بالادستی، بازنگری فرایندها و آموزش نیروی تازهوارد. در این مرحله قضاوت درباره موارد استثنا بر عهده اوست.
گام بعدی ریاست اداره آموزش دانشگاه یا مدیریت آموزش سازمان است؛ نقشی که بودجه، تقویم سالانه و سیاست آموزشی را تعیین میکند. کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی یا مدیریت منابع انسانی راه رسیدن به آن را کوتاه میکند.
- تجربه
- مقدار قابل توجهی از مهارت، دانش یا تجربه مرتبط با کار برای این مشاغل مورد نیاز است. به عنوان مثال، یک حسابدار باید چهار سال کالج را بگذراند و چندین سال در حسابداری کار کند تا واجد شرایط در نظر گرفته شود.
- تحصیلات
- اکثر این مشاغل نیاز به مدرک لیسانس چهار ساله دارند، اما برخی از آنها نیازی به مدرک لیسانس ندارند.
- آموزش
- کارمندان در این مشاغل معمولاً به چندین سال تجربه مرتبط با کار، آموزش در حین کار و/یا آموزش حرفه ای نیاز دارند.
- نمونهها
- بسیاری از این مشاغل شامل هماهنگی، نظارت، مدیریت یا آموزش دیگران است. به عنوان مثال می توان به دلالان املاک، مدیران فروش، مدیران پایگاه داده، طراحان گرافیک، شیمیدانان، مدیران هنری و برآوردگران هزینه اشاره کرد.
